TRẬN CHIẾN THƯƠNG MẠI QUYẾT LIỆT VỚI TRUNG QUỐC

Thuật ngữ  „chinesischen Dampfwalze“ hiện đang được nhắc đến nhiều. Đây là tiêu đề của một nghiên cứu do chính phủ Pháp công bố gần đây. Một biểu đồ trong nghiên cứu minh họa cách Trung Quốc xuất  ô tô: theo kiểu "cỏ không mọc nổi" ở những nơi „chinesischen Dampfwalze“ này đi qua. Sản lượng tăng từ 1 triệu lên 8 triệu chiếc trong giai đoạn 2018–2025, trong khi cùng kỳ đó, Đức lại chứng kiến ​​sự sụt giảm từ mức gần 5 triệu xuống còn hơn 3 triệu chiếc.

Tình hình cũng tương tự ở các lĩnh vực khác. Trung Quốc đang thắng thế, còn các nước Tây phương Tây thua thiệt. Nghiên cứu cho thấy trong trung hạn, sản xuất kỹ nghệ sản xuất ô tô của Đức có thể sụt giảm tới 70%.

Có thể có những lý do chính đáng cho điều này: có lẽ Trung Quốc đơn giản là sáng tạo hơn, năng động hơn và có lối sống tiết kiệm, khắc khổ hơn. Tuy nhiên, cũng có những yếu tố tiêu cực tác động. Một báo cáo của OECD tiết lộ rằng 60% thị phần mà Trung Quốc giành được là nhờ vào các khoản trợ cấp. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), các khoản trợ cấp này chiếm tới 4,5% sản lượng kinh tế của Trung Quốc, một con số khổng lồ lên tới 744 tỷ Euro. Con số này gấp 7 lần ngân sách quốc phòng của Đức trong năm nay.

Còn một lý do khác đáng lo ngại hơn nữa. Trung Quốc là một chế độ độc tài mang tính bóc lột. Hàng xuất cảng của nước này có giá rẻ một phần là do được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Quy mô chính xác của vấn đề này vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, điều chắc chắn là ngay cả những người lao động "tự do" tại Trung Quốc cũng thiếu đi sự tự do thực sự. Liên đoàn Công đoàn Quốc tế xếp nước này vào Nhóm 5, nhóm tồi tệ nhất, cùng với Nga và Eritrea. Trong khi đó, Đức thuộc Nhóm 1; hầu hết các quốc gia khác trong nhóm hàng đầu này đều nằm ở Âu châu.

Sự tàn nhẫn này gợi nhớ đến thành phố Manchester thời Karl Marx.

Hệ quả là, cuộc cạnh tranh với Trung Quốc không chỉ đơn thuần là cuộc đua về sức mạnh kinh tế; đó còn là cuộc cạnh tranh giữa các hệ thống chính trị. Các nền kinh tế thị trường xã hội của Âu châu đang cạnh tranh với một chế độ chuyên chế tư bản chủ nghĩa, nơi sự tàn nhẫn gợi nhớ lại thời kỳ Manchester mà Marx và Engels từng mô tả, nhưng nay lại được tăng cường bởi các phương thức kiểm soát hiện đại.

Hai nhà lập pháp, Anton Hofreiter thuộc đảng Xanh và Johannes Volkmann thuộc đảng CDU, hiện đã cùng lên tiếng để làm rõ tình trạng này. Kết luận của họ là: cuộc cạnh tranh với Trung Quốc không chỉ là trận chiến giành thị phần giữa 2 loại xe Volkswagen và BYD; Đây là một cuộc đối đầu quyết liệt giữa chế độ dân chủ và chế độ độc tài. Phe dân chủ đang chao đảo vì đối thủ độc tài đang xử dụng "chất kích thích" , một phép ẩn dụ thực sự được OECD xử dụng.

Điều quan trọng lúc này đã quá rõ ràng: ở đâu có hành vi gian lận kiểu dùng "chất kích thích", ở đó phải có chế tài xử phạt, dù là dưới hình thức thuế quan hay các biện pháp khác. Dù thực hiện bước đi nào, có một điều cốt yếu là: không ai có thể tự mình giải quyết vấn đề này. Trung Quốc sẽ mạnh tay trừng phạt bất kỳ ai dám chống đối. Họ từng chứng minh cho thế giới thấy sức mạnh gây áp lực của mình vào năm 2025 khi ngừng xuất cảng đất hiếm. Chính vì vậy, EU và G7 cần phải đoàn kết trong cách ứng phó. Họ phải thiết lập các tuyến cung ứng và chế biến mới tại những lĩnh vực mà Trung Quốc đang nắm quyền độc quyền và có thể lợi dụng để gây sức ép; đồng thời, nếu Bắc Kinh trả đũa, họ phải sẵn sàng hứng chịu những tổn thất mà không bị khuất phục hoàn toàn.

Những chính trị gia dám đi theo con đường này sẽ phải đối mặt với một chặng đường đầy gian nan. Giá cả có thể leo thang, và các khoản đầu tư vào Trung Quốc của những tập đoàn như VW hay BASF có thể bị đe dọa, mà việc hứa hẹn về những khó khăn như vậy hiếm khi là cách để thu hút phiếu bầu. Tuy nhiên, như Johannes Volkmann đã nhận định rất xác đáng: chẳng có ích gì khi dâng các doanh nghiệp vừa và nhỏ của chúng ta cho Trung Quốc chỉ để rồi chính các tập đoàn lớn lại trở thành những nạn nhân cuối cùng bị nuốt chửng.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 13-7-2026