"LỜI NÓI DỐI TRẮNG TRỢN" CỦA MỸ: IRAN VẪN KHẲNG ĐỊNH DUY TRÌ QUYỀN KIỂM SOÁT HOÀN TOÀN ĐỐI VỚI EO BIỂN HORMUZ

Nguồn Tagesspiegel và dpa, ngày 30-8:  Liệu eo biển này có đang mở cửa hay không? Vùng eo biển nằm ngoài khơi Iran vẫn là tâm điểm tranh chấp trong cuộc xung đột với Mỹ. Có một điều chắc chắn: số lượng tàu thuyền đi qua "nút thắt" hàng hải này hiện ít hơn nhiều so với thời điểm trước khi chiến tranh nổ ra.

Lực lượng Hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cũng giống như chính phủ Mỹ, khẳng định họ nắm quyền kiểm soát hoàn toàn đối với Eo biển Hormuz. Vệ binh Cách mạng tuyên bố trên kênh Telegram Sepah News rằng những khẳng định của giới chức Mỹ về việc eo biển này đang mở cửa chỉ là "lời nói dối trắng trợn", nhằm mục đích thao túng giá dầu và che đậy thất bại của chính họ.

Tuyên bố này, vốn cũng được các phương tiện truyền thông nhà nước trích dẫn, khẳng định rằng việc đi lại bị cấm đối với các tàu cố gắng di chuyển qua eo biển mà không có sự phối hợp trước với Iran.

"Quyền kiểm soát của các lực lượng vũ trang Cộng hòa Hồi giáo đối với Eo biển Hormuz chiến lược là tuyệt đối và mang tính quyết định," tuyên bố nêu rõ. Tình trạng này sẽ tiếp diễn cho đến khi hành động "gây hấn" của Mỹ chấm dứt và các nghĩa vụ theo một thỏa thuận khung, được ký kết khoảng hai tháng rưỡi trước nhưng nay đã hết hạn, được thực thi đầy đủ.

Mỹ tuyên bố kiểm soát eo biển

Hôm thứ Năm 27-8, ông Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cơ quan giám sát các hoạt động tại Trung Đông, cho biết quân đội Mỹ đã rà phá thủy lôi tại Eo biển Hormuz trong những tháng gần đây: "Ngày nay, các tuyến đường hàng hải quốc tế đã mở cửa và đà hoạt động đang gia tăng."

Trước đó trong tháng, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng tuyên bố eo biển này không còn thủy lôi, hoàn toàn mở cửa và chịu sự kiểm soát "100%" của Mỹ. Những tuyên bố từ cả hai phía đều khó có thể được kiểm chứng một cách độc lập.

Theo Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), trung bình có khoảng 29 tàu chở hàng đi qua eo biển này mỗi ngày trong 7 ngày qua. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), trước khi chiến tranh nổ ra, mức trung bình hàng ngày trong tháng Hai là gần 130 tàu. Tuyến đường thủy này có tầm quan trọng sống còn đối với hoạt động xuất cảng dầu, khí đốt và phân bón từ các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư, khiến tác động của cuộc chiến đối với nền kinh tế toàn cầu trở nên đặc biệt nghiêm trọng.

Eo biển Hormuz là tâm điểm tranh chấp trong cuộc chiến giữa Mỹ và Iran. Trước khi chiến tranh nổ ra, eo biển này vẫn mở cửa cho hoạt động vận tải biển. Khoảng 6 tháng sau khi các cuộc tấn công ban đầu của Israel và Mỹ vào Iran bắt đầu, cuộc xung đột đã rơi vào bế tắc. Iran đang yêu cầu chính quyền Mỹ phải nhượng bộ, trong khi Tổng thống Trump tìm cách gây sức ép lên giới lãnh đạo tại Teheran thông qua "chiến tranh kinh tế". 

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 30-8-2026