KHO DỰ TRỮ DẦU MỎ BÍ MẬT 20 TRIỆU TẤN  CỦA ĐỨC DÙNG ĐỂ ĐỐI PHÓ VỚI KHỦNG HOẢNG VỀ NĂNG LƯỢNG

Khi giá dầu tăng vọt, các chính phủ phải dùng đến biện pháp cuối cùng: kho dự trữ dầu mỏ chiến lược. Hàng triệu tấn xăng và dầu diesel được lưu trữ sâu dưới lòng đất ở miền bắc nước Đức, sẵn sàng cho những tình huống như vậy.

Khi giá dầu đột ngột tăng vọt, một kịch bản khủng hoảng đã được chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ được khở động phía sau hậu trường. Các bộ trưởng tài chính, bộ trưởng năng lượng và các nhà chiến lược thị trường hội ý. Họ quyết định việc khởi động "kho dự trữ chiến lược". Trong trường hợp của Đức, điều này tương đương với khoảng 20 triệu tấn xăng, dầu diesel và các sản phẩm dầu mỏ khác, được lưu trữ chủ yếu trong các hang muối ở miền bắc nước Đức, chờ được xử dụng. Hiệp hội Dự trữ Dầu mỏ Đức (EBV) chịu trách nhiệm về kho dự trữ này. Hầu như không ai biết về nó. Nhưng nếu không có nó, Đức sẽ rất dễ bị tổn thương trong vòng vài tuần nếu xảy ra khủng hoảng năng lượng.

Thời điểm đó vừa mới đến gần một lần nữa. Cuộc chiến ở Trung Đông đã đẩy giá dầu tăng tới 29% chỉ sau một đêm, lên gần 120 đô la một thùng.

Do đó, các nước G7 đã triệu tập cuộc họp khẩn cấp trong tháng này. Câu hỏi đặt ra là: Liệu kho dự trữ chiến lược có nên được mở ra? Các chính phủ vẫn còn do dự. Bộ trưởng Tài chính Pháp Roland Lescure cho biết sau cuộc họp khẩn cấp rằng họ "chưa đến lúc" phải dùng đến kho dự trữ, nhưng Đức vẫn còn để ngỏ lựa chọn này.

Chỉ riêng lời hứa này đã có tác dụng. Viễn cảnh có thêm dầu đã đẩy giá xuống phần nào. Luôn hiện diện phía sau là Fatih Birol, người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế, cơ quan điều phối các hành động như vậy. Tuyên bố của ông đã trở thành phương châm của chính sách năng lượng: "Kho dự trữ chiến lược là sự bảo hiểm cho nền kinh tế toàn cầu trước những cú sốc đột ngột."

Giống như một chính sách bảo hiểm,

Đức đóng góp vào sự bảo hiểm này thông qua Hiệp hội Dự trữ Dầu mỏ Đức (EBV). EBV nắm giữ đủ dầu thô, dầu diesel, xăng và dầu hỏa để trang trải ít nhất 90 ngày gián đoạn nhập cảng. Ngoài việc lưu trữ trong các hang muối khổng lồ sâu dưới lòng đất, một phần kho dự trữ cũng nằm trong các bể chứa gần các nhà máy lọc dầu. Những kho dự trữ này chỉ có thể được xử dụng trong những trường hợp đặc biệt. Trên thực tế, điều này hiếm khi xảy ra, nhưng nó rất hiệu quả:

Lần đầu tiên là vào năm 1991, trong Chiến tranh vùng Vịnh. ​​Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã điều phối việc xả dầu để xoa dịu sự lo lắng của thị trường. Hiệu quả không phải là về mặt vật chất mà là về mặt tâm lý: Giá cả ổn định vì các nhà giao dịch biết rằng hàng triệu thùng dầu bổ sung có thể đột ngột tràn ngập thị trường.

Sự trấn an về mặt tâm lý

Năm 2005, sau cơn bão Katrina, một phần lớn sản lượng dầu của Mỹ bị gián đoạn. Một lần nữa, các quốc gia công nghiệp hóa đã mở kho dự trữ của họ. Lần này, dầu thực sự chảy vào các nhà máy lọc dầu, và giúp ngăn chặn tình trạng thiếu xăng dầu trầm trọng ở Mỹ.

Kịch bản tương tự đã diễn ra vào năm 2011 khi xuất khẩu của Libya bị gián đoạn trong Mùa xuân Ả Rập. Khoảng 60 triệu thùng dầu đã được xả ra thị trường. Thông điệp gửi đến các nhà giao dịch và nhà đầu cơ rất rõ ràng: Các quốc gia kỹ nghệ hóa có thể chống lại những biến động ngắn hạn.

Sự can thiệp lớn nhất diễn ra vào năm 2022 sau cuộc xâm lược Ukraine của Nga. Các quốc gia thành viên IEA ban đầu đã cùng nhau xả 60 triệu thùng dầu; sau đó, một lượng lớn hơn đáng kể từ kho dự trữ của Mỹ đã được xả ra. Mục tiêu không chỉ là bảo đảm nguồn cung mà còn là kiềm chế giá cả trong thời kỳ giá năng lượng tăng vọt.

Kinh nghiệm từ tất cả các trường hợp này đều cho thấy: Dự trữ chiến lược không giải quyết được khủng hoảng năng lượng. Nhưng chúng giúp có thêm thời gian. Chúng ngăn chặn sự hoảng loạn. Và đôi khi chỉ cần vài triệu thùng dầu cũng đủ để nhắc nhở thị trường rằng chính phủ vẫn nắm giữ con át chủ bài cuối cùng.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 10-3-2026