MỸ TẤN CÔNG CÁC VỊ TRÍ HỎA TIỄN VÀ CÁC TÀU RẢI THỦY LÔI CỦA IRAN BẤT CHẤP LỆNH NGỪNG BẮN
Bất chấp những nỗ lực nhằm đạt được một sự chấm dứt lâu dài cho cuộc chiến và mặc dù một lệnh ngừng bắn về mặt kỹ thuật vẫn đang có hiệu lực, Hoa Kỳ, theo các tuyên bố của chính mình, đã tấn công các mục tiêu bên trong lãnh thổ Iran. Bộ Chỉ huy Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM), cơ quan chịu trách nhiệm về khu vực Vùng Vịnh, đã thông báo vào thứ Hai 25-5 (theo giờ địa phương), các vị trí hỏa tiễn của Iran, cũng như các tàu đang tìm cách rải thủy lôi, đã bị tấn công. Trong khi đó, một phái đoàn cao cấp của Iran đã tới Katar để tiến hành các cuộc đàm phán mới liên quan đến việc chấm dứt cuộc xung đột này.
Các cuộc tấn công ở miền nam Iran cấu thành "các hành động tự vệ", người phát ngôn của CENTCOM, ông Tim Hawkins, tuyên bố. Ông giải thích rằng mục đích của các cuộc tấn công này là nhằm "bảo vệ quân đội Hoa Kỳ trước những mối đe dọa do lực lượng Iran gây ra". Theo các tuyên bố được đưa ra, các mục tiêu của những cuộc tấn công này bao gồm "các bãi phóng hỏa tiễn cũng như các tàu của Iran đang tìm cách rải thủy lôi".
Bộ Chỉ huy Trung tâm không cung cấp chi tiết cụ thể nào về địa điểm hay quy mô của các cuộc tấn công này. Tuy nhiên, cơ quan này tuyên bố rõ ràng rằng, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn trong cuộc xung đột với Iran, vốn đã có hiệu lực từ đầu tháng Tư, lực lượng Hoa Kỳ hiện đang thực hiện sự "kiềm chế".
Ban đầu, vẫn chưa rõ những cuộc tấn công này sẽ tác động như thế nào đến các nỗ lực nhằm chấm dứt cuộc xung đột với Iran. Sau những tuyên bố đầy lạc quan trước đó, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump gần đây lại làm giảm bớt hy vọng về một thỏa thuận nhanh chóng.
Vào thứ Bảy, ông Trump ban đầu tuyên bố rằng một thỏa thuận với Iran đã "về cơ bản được đàm phán xong" nhưng vẫn cần được hoàn tất. Tuy nhiên, vào Chủ nhật 24-5, Tổng thống Hoa Kỳ lại tuyên bố rằng ông đã chỉ thị cho các đại diện của mình không ký kết một thỏa thuận "vội vàng". Vào thứ Hai 25-, ông Trump làm rõ rằng ông sẽ hoặc ký kết một thỏa thuận "tuyệt vời và đầy ý nghĩa" với Iran, "hoặc sẽ không có thỏa thuận nào cả".
Các tuyên bố từ Teheran vào thứ Hai 25-5, cũng cho thấy việc ký kết thỏa thuận chưa phải là điều sắp xảy ra ngay lập tức. Một phái đoàn cao cấp của nước này đã tới Doha, thủ đô của Katar. Theo hãng tin AFP, trích từ các nguồn thạo tin về vấn đề này, phái đoàn được cho là đang đàm phán một thỏa thuận với Hoa Kỳ, cụ thể là liên quan đến việc giải tỏa các tài sản đang bị đóng băng.
Tương lai của chương trình hạt nhân Iran vẫn là một vấn đề gây tranh cãi trong các cuộc đàm phán giữa Washington và Teheran. Vào thứ Hai, ông Trump đã bày tỏ kỳ vọng rằng Iran sẽ chuyển giao lượng Uranium đã làm giàu của mình cho Hoa Kỳ, hoặc số Uranium này sẽ bị tiêu hủy ngay trên lãnh thổ Iran dưới sự giám sát của các quan sát viên quốc tế.
Một điểm vướng mắc khác trong các cuộc đàm phán là quy chế tương lai của Eo biển Hormuz. Ngay sau khi chiến tranh bùng nổ vào cuối tháng Hai, Teheran trên thực tế đã phong tỏa eo biển này. Hậu quả là giá năng lượng toàn cầu đã tăng vọt. Để đáp trả, Hoa Kỳ đã áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của Iran.
Theo trang tin tức "Axios" của Hoa Kỳ, thỏa thuận hiện đang được thảo luận nhằm mục đích gia hạn thêm 60 ngày đối với lệnh ngừng bắn giữa Iran và Hoa Kỳ, vốn đã có hiệu lực kể từ tháng Tư. Trong khoảng thời gian này, Eo biển Hormuz sẽ được mở cửa trở lại cho hoạt động hàng hải, và Iran sẽ được phép bán dầu mỏ của mình, hiện đang chịu lệnh trừng phạt.
Theo hãng thông tấn Fars của Iran, trong quá trình đàm phán, Washington đã đồng ý giải tỏa một phần tài sản của Iran đang bị đóng băng ở nước ngoài, tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Teheran, và chấm dứt lệnh phong tỏa của Hải quân Hoa Kỳ đối với các cảng biển của Iran.
Hơn nữa, vào thứ Hai 25-5, Tổng thống Hoa Kỳ Trump đã kêu gọi một số quốc gia trong thế giới Hồi giáo tham gia vào cái gọi là "Hiệp định Abraham", vốn nhằm mục đích bình thường hóa quan hệ với Israel, như một phần của thỏa thuận hòa bình tiềm năng với Iran. Trong một bài đăng khá dài trên Truth Social của mình, ông Trump đã liệt kê tên các quốc gia mà ông đã trao đổi với các nhà lãnh đạo vào thứ Bảy vừa qua về các phương cách chấm dứt cuộc chiến với Iran. Ông đã nêu tên Ai Cập, Jordan, Katar, Pakistan, Ả Rập Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ. Đối với các quốc gia này, việc ký kết Hiệp định Abraham cùng lúc với thỏa thuận chấm dứt chiến tranh với Iran cần phải là điều "bắt buộc", Tổng thống Hoa Kỳ viết. Trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, ông đã làm trung gian cho một bước đột phá lịch sử trong quan hệ, thông qua Hiệp định Abraham, giữa Israel với Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Bahrain, Maroc và Sudan.
Tuy nhiên, việc bình thường hóa quan hệ giữa các quốc gia Ả Rập và Israel hiện có vẻ khó xảy ra, một phần là do những diễn biến đang diễn ra tại Libanon. Vào tối thứ Hai, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã tuyên bố sẽ tăng cường hơn nữa các cuộc tấn công quân sự nhằm vào lực lượng dân quân Hisbollah thân Iran tại Libanon. Đáp lại, lực lượng dân quân này tuyên bố đã tấn công một số cơ sở quân sự ở miền bắc Israel.
Sự leo thang của cuộc xung đột này cũng có thể gây ra những hệ lụy đối với các cuộc đàm phán liên quan đến cuộc chiến với Iran: Teheran đã tuyên bố rằng họ sẽ chỉ chấp thuận một thỏa thuận hòa bình nếu thỏa thuận đó cũng được áp dụng cho cả Libanon.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 27-5-2026