MỸ VÀ ẤN ĐỘ SẮP ĐẠT THỎA THUẬN THƯƠNG MẠI, THEO LỜI BỘ TRƯỞNG BỘ NGOẠI GIAO RUBIO

Nguồn tin từ tờ Handelsblatt: Sau một thời gian dài tồn tại những bất đồng gay , Hoa Kỳ và Ấn Độ dường như đang đứng trước ngưỡng cửa đạt được một thỏa thuận thương mại. Ngoại trưởng Hoa Kỳ Rubio nhận thấy "những bước tiến to lớn" và kỳ vọng thỏa thuận này sẽ mang lại lợi ích cho cả hai bên.

Tiếp nối những bất đồng với Ấn Độ liên quan đến chính sách thuế quan của Hoa Kỳ, Washington tin tưởng rằng họ sẽ sớm có thể hoàn tất một thỏa thuận thương mại đã được mong đợi từ lâu. "Chúng tôi đã đạt được những bước tiến lớn," Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio phát biểu sau các cuộc hội đàm chính trị với người đồng cấp Ấn Độ, ông Subrahmanyam Jaishankar, tại New Delhi. Ông bày tỏ kỳ vọng rằng, rốt cuộc, một thỏa thuận sẽ được ký kết nhằm mang lại lợi ích chung và phục vụ lợi ích quốc gia của cả hai nước.

Ông Rubio không đưa ra một khung thời gian cụ thể cho việc hoàn tất các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, Ngoại trưởng lưu ý rằng một phái đoàn của Hoa Kỳ dự kiến ​​sẽ sớm tới Ấn Độ để hoàn tất giai đoạn chót cho mục đích này. Đối với Hoa Kỳ, Ấn Độ là một đối tác chiến lược quan trọng. Tuy nhiên, mối quan hệ này từng bị rạn nứt nghiêm trọng do việc Trump áp đặt các mức thuế trừng phạt lên hàng hóa Ấn Độ trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump.

Vào tháng Hai, ông Trump sau đó đã dỡ bỏ các mức thuế trừng phạt này, những biện pháp mà thông qua đó ông đã gián tiếp tìm cách gây cản trở hoạt động thương mại dầu mỏ trị giá hàng tỷ đô la của Nga. Hơn nữa, cả hai bên đã công bố khuôn khổ cho một thỏa thuận thương mại sơ bộ, trong đó quy định việc giảm mức thuế nhập cảng bổ sung của Hoa Kỳ đối với hàng hóa Ấn Độ từ 25% xuống còn 18%.

Đã có thời điểm, Hoa Kỳ áp mức thuế lên tới 50% đối với hàng nhập cảng từ Ấn Độ, một con số bao gồm cả mức thuế 25% được áp đặt nhằm đáp trả các giao dịch thương mại giữa quốc gia đông dân nhất thế giới này với Nga. Ông Rubio đã lên tiếng bảo vệ chính sách thuế quan này trước những lời chỉ trích. Ông lập luận rằng Tổng thống Trump chưa bao giờ nói: "Hãy tìm cách tạo ra xích mích với Ấn Độ về vấn đề thương mại." Ngoại trưởng nói thêm rằng ông chưa từng đến thăm bất kỳ quốc gia nào mà các vấn đề thương mại lại không trở thành chủ đề trọng tâm trong các cuộc thảo luận.

Vào thứ Ba, ông Rubio sẽ tham dự cuộc họp cấp Bộ trưởng Ngoại giao của Nhóm Đối thoại An ninh Bộ tứ (Quad) tại New Delhi. Một trong những mục tiêu của nhóm này, bao gồm Hoa Kỳ, Ấn Độ, Úc và Nhật Bản, là bảo đảm một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-5-2026 

  HÀNG NGÀN NGƯỜI BIỂU TÌNH TẠI MADRID: YÊU CẦU THỦ TƯỚNG TÂY BAN NHA SÁNCHEZ TỪ CHỨC

Hàng ngàn người biểu tình đã xuống đường tại trung tâm Madrid. Họ kêu gọi Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez từ chức giữa lúc xuất hiện các cáo buộc tham nhũng liên quan đến những nhân vật trong giới chính trị thân cận của ông.

Các đoạn Video ghi lại cảnh đám đông khổng lồ, trong đó nhiều người vẫy cao quốc kỳ Tây Ban Nha. Khi diễu hành qua các tuyến phố của thủ đô, họ hô vang những khẩu hiệu phản đối vị người đứng đầu chính phủ thuộc Đảng Xã hội này.

Ban tổ chức tuyên bố số lượng người tham gia biểu tình lên tới khoảng 120.000 người, trong khi các quan chức chính phủ ước tính con số này chỉ vào khoảng 40.000 người.

Cuộc biểu tình này diễn ra vào thời điểm áp lực chính trị đối với ông Sánchez đang ngày càng gia tăng. Song song đó, căng thẳng giữa chính phủ Tây Ban Nha và các đảng đối lập cũng đang leo thang, vốn bị châm ngòi bởi một số cuộc điều tra tham nhũng đang diễn ra.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-5-2026

MỘT THỎA THUÂN MỸ VÀ IRAN ĐANG CẬN KỀ NHƯ TUYÊN BỐ CỦA TRUMP - CÓ THỰC SỰ ĐÚNG NHƯ THẾ KHÔNG? 

Nguồn tin Frankfurter Allgemeine Zeitung: Trong nỗ lực nhằm mang lại một sự chấm dứt lâu dài cho cuộc chiến với Iran, nhiều lực lượng khác nhau vẫn tiếp tục kéo Donald Trump về những hướng đối lập. Điều này được thể hiện qua các tuyên bố của Tổng thống Mỹ trong vài ngày qua; những tuyên bố này dao động giữa việc loan báo về một thỏa thuận sắp đạt được với Teheran và việc cảnh báo chống lại các thỏa thuận vội vàng. Những lực lượng đối nghịch này hiện diện cả ở nước ngoài lẫn ngay tại Washington, nơi một số cố vấn của ông lo ngại rằng Tổng thống, vốn đang đối mặt với áp lực chính trị trong nước, có thể sẽ kết thúc cuộc xung đột bằng một thỏa thuận không thỏa đáng.

Một bên là các quốc gia vùng Vịnh, những nước gần đây đã thuyết phục ông Trump tạm hoãn kế hoạch nối lại các hành động thù địch, dựa trên những tiến triển được cho là đã đạt được trong các cuộc đàm phán. Bên kia là Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, người lo ngại rằng việc đạt được sự đồng thuận về một thỏa thuận hạt nhân mới với Iran sẽ bỏ qua các lợi ích an ninh của Israel.

Ông Mike Pompeo, ngoại trưởng dưới thời nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, cho rằng những thông tin bị rò rỉ từ các cuộc đàm phán mang quá nhiều nét tương đồng với chính sách Iran dưới thời Barack Obama. Ông nhận định rằng điều này "chẳng hề mang tinh thần 'Nước Mỹ trên hết' (America First) chút nào", tất nhiên, đây là một lời chỉ trích mà ông Trump không thể chấp nhận. Thông qua mạng xã hội của mình là Truth Social, Tổng thống khẳng định rằng nếu ông thực sự ký kết một thỏa thuận với Iran, thì đó sẽ là một thỏa thuận tốt đẹp và đúng đắn, khác hẳn với thỏa thuận dưới thời ông Obama, vốn theo lời ông, đã trao cho Teheran không chỉ quyền xử dụng số "tiền mặt" bị đóng băng mà còn cả con đường dẫn tới việc sở hữu bom nguyên tử.

Thực chất "Thỏa thuận" được công bố là gì?

Ngoại trưởng Marco Rubio, người được xếp vào nhóm "diều hâu" tại Washington, tuyên bố vào hôm Chủ nhật 24-5,  một thỏa thuận sơ bộ với Iran đang nhận được sự ủng hộ từ một số quốc gia trong khu vực vùng Vịnh. ​​Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng thỏa thuận này vẫn chưa phải là chuyện đã rồi: "Các cuộc đàm phán hạt nhân mang tính kỹ thuật rất cao. Bạn không thể soạn thảo xong xuôi một thỏa thuận hạt nhân chỉ trong vòng 72 giờ trên mặt sau của một chiếc khăn ăn." Và khi đề cập đến bản dự thảo thỏa thuận sơ bộ này, ông cho biết: “Hiện tại, chúng tôi có bảy hoặc tám quốc gia trong khu vực ủng hộ cách giải quyết này, và chúng tôi đã sẵn sàng tiến bước theo hướng đó.”

Cái gọi là "thỏa thuận" được công bố này về cơ bản chỉ là một thỏa thuận sơ sài để giữ mặt mũi cho Trump, trong đó quy định một khoảng thời gian 60 ngày (có thể gia hạn) dành cho các cuộc đàm phán sâu hơn. Trong khoảng thời gian này, theo quan điểm của phía Mỹ, Iran được kỳ vọng sẽ dần mở cửa Eo biển Hormuz (miễn phí lưu thông) và rà phá các bãi thủy lôi nằm trong eo biển này. Đổi lại, Washington sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran và tạm thời đình chỉ một số lệnh trừng phạt nhất định đối với nước này, nhằm tạo điều kiện cho Iran bán dầu mỏ.

Tuy nhiên, Iran yêu cầu phải giải tỏa ngay lập tức các tài sản ở nước ngoài của mình, đồng thời dỡ bỏ vĩnh viễn các lệnh trừng phạt. Về phía mình, Washington chỉ sẵn sàng đáp ứng yêu cầu sau này nếu nhận được những nhượng bộ đáng kể từ Teheran, cụ thể là liên quan đến vấn đề hạt nhân. Về vấn đề này, "Bản ghi nhớ" dự kiến ​​sẽ chỉ bao gồm một cam kết từ phía Teheran rằng họ sẽ không bao giờ theo đuổi vũ khí hạt nhân. Hơn nữa, Teheran cũng được kỳ vọng sẽ tuyên bố sẵn sàng đàm phán về việc đình chỉ các hoạt động làm giàu Uranium, cũng như bàn giao lượng Uranium đã được làm giàu ở mức độ cao, hoặc tự mình hạ thấp mức độ làm giàu của số Uranium đó.

Vào ngày Chủ nhật 24-5, ông Rubio đã làm dấy lên kỳ vọng về một thỏa thuận sắp đạt được: "Tôi thực sự tin rằng có thể sẽ có cơ hội để thế giới đón nhận một vài tin vui trong vài giờ tới," ông phát biểu. Tuy nhiên, sau đó, tình hình dường như lại trở nên phức tạp một lần nữa. Sau các cuộc tham vấn với những đồng minh trong khu vực, ông Trump tuyên bố rằng ông đã chỉ thị cho các nhà đàm phán của mình không được ký kết bất kỳ thỏa thuận vội vàng nào với Iran.

Sự im lặng bao trùm sau yêu cầu của ông Trump

Ông Trump viết rằng cho đến khi một thỏa thuận được "đạt được, xác nhận và ký kết", lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran do Hải quân Hoa Kỳ thực hiện sẽ vẫn được duy trì. Quan hệ với các đối tác đàm phán phía Iran đang trở nên "chuyên nghiệp và hiệu quả hơn". Tuy nhiên, Teheran cần phải hiểu rằng họ tuyệt đối không được chế tạo bom hạt nhân. Sau đó, ông gửi lời cảm ơn tới các đồng minh Hồi giáo của mình và mở ra triển vọng rằng một số quốc gia sẽ tham gia Hiệp định Abraham với Israel sau khi cuộc chiến với Iran kết thúc, một kỳ vọng mà ông từng bày tỏ trước đó trong một cuộc điện đàm với họ.

Ông chủ yếu muốn nhắc đến Ả Rập Saudi, Qatar và Pakistan, trong đó Pakistan hiện đang đóng vai trò trung gian hòa giải trong các cuộc đàm phán với Iran. Cổng thông tin Axios đưa tin, dẫn lời một quan chức chính phủ Hoa Kỳ, rằng một sự im lặng bao trùm ngay sau yêu cầu của ông Trump, khiến Tổng thống phải hỏi đùa rằng liệu những người ở đầu dây bên kia có còn đang nghe máy hay không.

Chính phủ Pakistan có lẽ sẽ phải lo ngại về nguy cơ bùng phát làn sóng phẫn nộ chống Israel trong nước nếu họ chấp thuận yêu cầu của ông Trump. Tuy nhiên, với vai trò là bên trung gian hòa giải, Pakistan đang nỗ lực hết sức để đưa tiến trình đàm phán đi đến hồi kết. Tư lệnh Lục quân Asim Munir đã có mặt tại Tehran vào cuối tuần qua; tại đây, ông đã gặp gỡ nhiều nhân vật quan trọng, trong đó có người đứng đầu Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, ông Ahmad Vahidi. Vào thứ Hai, ông Munir đã tiếp tục hành trình tới Trung Quốc cùng với Thủ tướng Shehbaz Sharif.

Trưởng đoàn đàm phán của Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, cùng Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã bay tới Doha vào thứ Hai, trong khi Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi bay tới Oman. Những hoạt động ngoại giao gia tăng này cho thấy các cuộc đàm phán rõ ràng đã bắt đầu chuyển động. Tuy nhiên, tại Teheran, vẫn còn đó những hoài nghi cho rằng ông Trump có thể sẽ lợi dụng kỳ vọng chung về một thỏa thuận để rồi rốt cuộc lại nghe theo phe "diều hâu" tại Washington và phát động một cuộc tấn công quân sự. Iran có thể tuyên bố thỏa thuận này là một thắng lợi

Dựa trên những thông tin hiện có về thỏa thuận đang dần thành hình này, Iran hoàn toàn có thể tuyên bố đây là một thắng lợi. Iran trước đó đã kiên quyết khẳng định rằng họ sẽ chỉ sẵn sàng đàm phán về các chi tiết trong chương trình hạt nhân của mình *sau khi* lệnh phong tỏa hải quân của Hoa Kỳ được dỡ bỏ. 

Giờ đây, dường như chính xác điều đó đang diễn ra. Hơn nữa, chính quyền Iran đã gây sức ép buộc Hoa Kỳ phải đưa ra các nhượng bộ ngay từ giai đoạn khởi đầu của tiến trình đàm phán, một bài học kinh nghiệm được rút ra từ thỏa thuận hạt nhân năm 2015. Hơn nữa, phía Iran tin rằng ông Trump sẽ nhanh chóng mất hứng thú với tiến trình này, khiến cho mọi chuyện rốt cuộc sẽ chỉ chìm dần vào quên lãng.

Vào thứ Hai 25-5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, đã tái khẳng định rằng Iran vẫn kiên định với ý định "quản lý" Eo biển Hormuz một cách chung tay với Oman, cũng như thiết lập một "cơ chế" cho việc lưu thông của các tàu buôn. Thay vì nhắc đến "lệ phí" như trước đây, giờ đây ông chuyển sang dùng từ "chi phí" phát sinh trong quá trình đảm bảo an toàn hàng hải. Cách diễn đạt này nghe có vẻ như Iran chưa sẵn sàng khôi phục hiện trạng cũ của eo biển này. Liên quan đến một thỏa thuận khung, ông cũng tuyên bố: "Chúng tôi vẫn chưa đạt được một thỏa thuận cuối cùng."

Tại Israel, thỏa thuận đang dần thành hình này đang được theo dõi với tâm trạng đầy lo âu. Nước này hết sức quan ngại rằng ông Trump có thể sẽ phớt lờ các nhu cầu an ninh của Israel để ưu tiên cho một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran. Trong suốt cuối tuần qua, các bản tin trên truyền thông Israel liên tục xuất hiện đan xen nhau, có bài vẽ nên những viễn cảnh tận thế đầy bi quan, trong khi những bài khác lại đưa ra những lời trấn an rằng lợi ích của Israel sẽ được bảo đảm an toàn.

Ông Netanyahu đã nỗ lực xua tan những nỗi sợ hãi liên quan đến chương trình vũ khí hạt nhân của Iran. Vào Chủ nhật 24-5,  viết trên X, rằng trong cuộc điện đàm giữa hai người, ông và ông Trump đã nhất trí "rằng bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào với Iran cũng đều phải loại bỏ mối đe dọa hạt nhân"; ông nói rõ thêm: "Điều này đòi hỏi phải dỡ bỏ các cơ sở làm giàu Uranium của Iran và đưa toàn bộ vật liệu hạt nhân đã qua làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran." 

Khi làm như vậy, ông Netanyahu có lẽ cũng đang cố gắng phản bác lại những bài báo trên truyền thông cho rằng Israel gần như hoàn toàn bị gạt ra bên lề trong suốt quá trình đàm phán giữa Hoa Kỳ và Iran. Tờ *New York Times* đã viết, với hàm ý nhắc đến vai trò then chốt mà Israel từng nắm giữ ngay từ thuở đầu của cuộc xung đột với Iran, rằng ông Netanyahu đã bị "đẩy từ buồng lái xuống khoang phổ thông" trên chiếc máy bay của ông Trump. Bên cạnh đó, làn sóng chỉ trích dữ dội cũng đang dấy lên ngay trong nội bộ Israel, và hiện đang quyện chặt với diễn biến của chiến dịch tranh cử đang diễn ra tại nước này. Trong dịp cuối tuần, chính trị gia đối lập Avigdor Liberman đã gọi thỏa thuận Mỹ-Iran đang hình thành này là một "thảm họa," đồng thời tuyên bố rằng ông Trump đang làm bẽ mặt Israel "với sự đồng thuận của chính ông Netanyahu."

Cũng nhằm vào tình hình dọc biên giới Israel-Libanon, nơi mà người ta thậm chí không còn có thể nói đến một lệnh ngừng bắn nữa, ông Liberman đã nhìn về phía ông Netanyahu như một kẻ thất bại. Ông này cáo buộc rằng các binh sĩ đang thiệt mạng mỗi ngày tại khu vực đó do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Hisbollah. Vào thứ Hai, quân đội báo cáo về trường hợp binh sĩ thứ bảy thiệt mạng trong các cuộc tấn công kiểu này kể từ khi ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn vào giữa tháng Tư. Đáp lại, ông Netanyahu khẳng định rằng trong cuộc điện đàm giữa hai người, ông Trump đã "tái khẳng định quyền tự vệ của Israel trước các mối đe dọa trên mọi mặt trận, bao gồm cả tại Libanon."

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-5-2026 

LÃNH ĐẠO LỰC LƯỢNG HISBOLLAH KÊU GỌI LẬT ĐỔ CHÍNH PHỦ LIBANON

Nguồn tin DIE ZEIT cho biết: Theo ông Kassim, chính phủ Libanon cần phải bị thay thế vì họ đang thất bại trong việc bảo vệ đất nước giữa bối cảnh cuộc chiến có sự tham gia của Iran. Ông đã bác bỏ những lời kêu gọi giải giáp lực lượng Hisbollah.

Tổng thư ký Hisbollah, ông Naim Kassim, đã kêu gọi người dân Libanon đứng lên lật đổ chính phủ. "Người dân có quyền xuống đường và lật đổ chính phủ," ông Kassim tuyên bố trong một bài phát biểu trên truyền hình. "Nếu chính phủ này bất lực trong việc thiết lập chủ quyền (trong cuộc chiến với Israel), thì họ nên từ chức." Ông mô tả chính phủ hiện tại là một "dự án của Mỹ-Israel nhằm tấn công các thể chế của đất nước."

Ông Kassim đã dứt khoát bác bỏ yêu cầu giải giáp tổ chức khủng bố này, một yêu cầu vốn đã xuất hiện trong các cuộc đàm phán giữa chính phủ Libanon và Israel. "Chúng tôi sẽ tiếp tục nắm giữ vũ khí cho đến khi nhà nước Libanon đủ năng lực thực hiện trách nhiệm bảo vệ và gìn giữ đất nước, người dân cũng như các nguồn tài nguyên của mình," ông Kassim tuyên bố, theo tường thuật của đài truyền hình Al-Manar, cơ quan truyền thông có liên hệ với Hisbollah. Hiện tại, Hisbollah không tham gia vào các cuộc đàm phán này.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio đã đưa ra lời chỉ trích gay gắt đối với ông Kassim. Ông khẳng định rằng Hisbollah đang tích cực tìm cách kéo Libanon "trở lại vòng xoáy hỗn loạn và hủy diệt." Ông cam kết sẽ không khoan nhượng trước những lời đe dọa bạo lực từ phía Hisbollah. "Kỷ nguyên mà một nhóm khủng bố có thể bắt cả một quốc gia làm con tin đang dần đi đến hồi kết," ông Rubio phát biểu.

Tổng thống Libanon Aoun Yêu cầu Israel Rút quân khỏi Libanon

Ngay sau bài phát biểu của ông Kassim, Tổng thống Libanon Joseph Aoun tuyên bố rằng việc Israel rút quân khỏi lãnh thổ Libanon là điều "không thể thương lượng." "Các cuộc tấn công của Israel vẫn chưa chấm dứt, và các ngôi làng của chúng tôi ở phía nam vẫn tiếp tục phải gánh chịu sự chiếm đóng trở lại," ông Aoun phát biểu. Ông nói thêm rằng Libanon sẽ không chấp nhận thực trạng này. "Con đường dẫn tới việc Israel rút quân hoàn toàn vẫn luôn là một yêu cầu quốc gia kiên định và lâu dài; nhà nước Libanon đang nỗ lực hiện thực hóa yêu cầu này thông qua các cuộc đàm phán."

Libanon đã bị cuốn vào cuộc chiến liên quan đến Iran do các cuộc tấn công mà lực lượng dân quân Hisbollah phát động nhằm vào Israel, diễn ra sau các cuộc tấn công nhằm vào chính Iran. Để đáp trả các cuộc tấn công của Hisbollah, Israel đã điều động bộ binh tiến vào miền nam Libanon và thực hiện các cuộc không kích nhằm vào nhiều mục tiêu trên khắp lãnh thổ nước này. Mặc dù lệnh ngừng bắn về mặt kỹ thuật đã có hiệu lực từ giữa tháng 4, các cuộc tấn công từ cả phía Israel lẫn Hisbollah vẫn tiếp diễn. Các cuộc đàm phán trực tiếp tiếp theo giữa Israel và Libanon, dưới sự trung gian của Hoa Kỳ, được lên lịch vào đầu tháng 6.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-5-2026 

LÃNH TỤ TỐi CAO VÀ HỘI ĐỒNG IRAN VẪN CÒN CẦN PHÊ CHUẨN THỎA THUẬN HÒA BÌNH VỚI MỸ 

Một thỏa thuận hòa bình tiềm năng giữa Mỹ và Iran dường như đang đến rất gần, tuy nhiên tiến trình này vẫn chưa hoàn tất. Hãng tin Reuters đưa tin vào ngày 24 tháng 5 rằng Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố khuôn khổ thỏa thuận này "về cơ bản đã được đàm phán xong", trong khi một báo cáo riêng biệt khác của Reuters, dẫn nguồn từ Axios, đã giải thích rằng bản dự thảo bao gồm việc gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, việc mở cửa trở lại Eo biển Hormuz, và các cuộc đàm phán hạt nhân mới.

Mặc dù điều này khiến thời điểm hiện tại trở nên đầy ý nghĩa, nhưng nó vẫn chưa mang tính quyết định. Một khuôn khổ trên giấy tờ không tự động chuyển hóa thành chính sách quốc gia tại Iran, đặc biệt là khi nó liên quan đến áp lực quân sự, các hạn chế hạt nhân, lệnh trừng phạt và quyền kiểm soát đối với Eo biển Hormuz.

Quy trình Phê duyệt tại Teheran vẫn đóng vai trò then chốt

Bước tiến quan trọng nhất vẫn đang chờ giải quyết nằm ngay trong nội bộ Iran. Reuters đưa tin rằng một quan chức cấp cao của Iran đã tuyên bố rằng nếu bản ghi nhớ này được Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran phê duyệt, nó sau đó sẽ được chuyển lên Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei để phê chuẩn lần cuối. Hơn nữa, vào ngày 24 tháng 5, hãng thông tấn nhà nước IRNA đã cho biết:  Tổng thống Masoud Pezeshkian đã nhấn mạnh rằng các quyết định của Iran chỉ được đưa ra trong khuôn khổ của Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao và với sự phê chuẩn của Lãnh tụ Tối cao.

Điều này ngụ ý rằng các cuộc đàm phán không chỉ đơn thuần xoay quanh việc Washington và các nhà đàm phán tại Teheran có thể chấp nhận những gì; chúng còn xoay quanh việc liệu giới lãnh đạo Iran có sẵn sàng gánh chịu những cái giá về mặt chính trị và chiến lược của thỏa thuận này hay không.

Các Vấn đề then chốt dường như vẫn còn gây tranh cãi

Ngay cả khi đạt được những tiến bộ đáng kể, một số khác biệt chủ chốt vẫn còn tồn tại. Reuters đưa tin rằng hãng thông tấn Tasnim của Iran đã tuyên bố rằng một hoặc hai điều khoản vẫn chưa được giải quyết, đồng thời cảnh báo rằng sẽ không có sự thống nhất cuối cùng nào đạt được nếu Mỹ tiếp tục tạo ra các trở ngại. Một báo cáo khác của Reuters cho biết thỏa thuận được đề xuất sẽ cho phép Iran mở cửa trở lại Eo biển Hormuz và tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này; tuy nhiên, các chi tiết then chốt liên quan đến việc làm giàu Uranium và số Uranium được làm giàu ở mức độ cao vẫn còn gây tranh cãi.

Do đó, việc phê duyệt tại Teheran không thể được coi chỉ là một thủ tục hình thức đơn thuần. Bất kỳ điều khoản nào đụng chạm đến chủ quyền, lợi thế quân sự, hay các nhượng bộ về hạt nhân đều có thể trở thành một trở ngại lớn.

Những Tác động vượt xa phạm vi ngoại giao

Tầm quan trọng của quy trình phê duyệt này không chỉ mang tính hình thức đơn thuần. Reuters đưa tin rằng khuôn khổ đề nghị này sẽ mở cửa trở lại Eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn và cho phép Iran bán dầu tự do hơn, những bước đi có thể giúp giảm bớt áp lực lên thị trường năng lượng và hoạt động vận tải biển.

Tuy nhiên, thỏa thuận này cũng tiềm ẩn những rủi ro chính trị ngay trong nội bộ Iran. Reuters cho biết gần đây ông Khamenei đã thắt chặt lập trường của Teheran khi kiên quyết yêu cầu rằng Uranium được làm giàu ở mức độ cao phải được lưu giữ ngay trong lãnh thổ Iran, một động thái cho thấy sự ngờ vực đối với các ý định của Hoa Kỳ vẫn còn ăn sâu và dai dẳng đến mức nào.

Những diễn biến tiếp theo

Thử thách thực sự tiếp theo nằm ở việc liệu hệ thống chính trị nội bộ của Iran có thể chuyển hóa một khuôn khổ ngoại giao sơ ​​bộ thành một quyết định quốc gia được phê chuẩn chính thức hay không?. Nếu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao chấp thuận và Lãnh tụ Tối cao ban hành phê duyệt cuối cùng, các cuộc đàm phán đang diễn ra có thể chuyển mình từ những tuyên bố thận trọng thành một tiến trình bất ngờ chính trị thực sự.

Trong trường hợp sự phê duyệt này không thành hiện thực, những tiến triển đạt được hiện tại có thể vẫn sẽ rất mong manh. Vào thời điểm này, câu hỏi cấp bách nhất không còn đơn thuần là nội dung của thỏa thuận bao gồm những gì, mà là liệu giới lãnh đạo Iran có sẵn sàng đứng ra bảo đảm cho thỏa thuận đó hay không ?.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-5-2026 

 BỘ TRƯỞNG BỘ QUỐC PHÒNG ĐỨC WADEPHUL CHO BIẾT KHOẢN VAY TỪ EU DÀNH CHO UKRAINE VẪN CHƯA ĐŨ. 

Nguồn tin từ  Frankfurter Allgemeine Zeitung: Ukraine đang đối mặt với một vấn đề: ngành kỹ  quốc phòng của nước này có thể sản xuất lượng vũ khí lớn hơn nhiều so với khả năng tài chính hiện tại của nhà nước. Trong những năm gần đây, quốc gia này đã vươn lên trở thành một cường quốc quân sự hàng đầu, tự phát triển các loại máy bay không người lái, hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn hành trình cho riêng mình. Theo Bộ Quốc phòng, năng lực sản xuất đã tăng gấp 50 lần kể từ khi cuộc chiến tranh xâm lược của Nga bắt đầu. Tuy nhiên, nguồn vốn để tận dụng tối đa tiềm năng này vẫn còn thiếu hụt, ngay cả khi đã có khoản vay trị giá 90 tỷ euro từ Liên minh Âu Châu (EU).

"Chúng ta nói về con số 90 tỷ và khẳng định rằng khoản tiền này đủ để lo liệu mọi thứ. Điều đó là không chính xác," Tổng thống Wolodymyr Selenskyj phát biểu với hãng tin Reuters gần đây. Ông lưu ý rằng khoản vay này chỉ cho phép Kiew đặt mua vỏn vẹn 60% số lượng vũ khí mà ngành kỹ nghệ nội địa của nước này có khả năng sản xuất. Một sáng kiến ​​do ông Johann Wadephul (thuộc đảng CDU) khởi xướng nhằm mục đích, trong số những mục tiêu khác, giải quyết chính sự thiếu hụt này. Ngoại trưởng Đức đã tới Helsingborg vào tuần trước để trình bày kế hoạch của mình tại cuộc họp của NATO.

Một năm trước, tại cuộc họp NATO đầu tiên trên cương vị Ngoại trưởng diễn ra ở Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, ông Wadephul đã đưa ra một tuyên bố đầy táo bạo. Cũng giống như lần đó, mục tiêu trong năm nay là chứng minh với Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio rằng Đức đã nhận thức được những chuyển biến của thời đại và sẵn sàng gánh vác những trách nhiệm lớn lao hơn. Và cũng tương tự như năm ngoái, công tác truyền thông xoay quanh nỗ lực này rốt cuộc đã không diễn ra hoàn toàn suôn sẻ.

Trong khi năm ngoái, ông Wadephul là thành viên đầu tiên trong chính phủ Đức công khai ủng hộ mục tiêu mới đạt mức 5% ngân sách dành cho NATO, một động thái phần nào làm lu mờ thực tế là, xét một cách chính xác, con số 5% này thực chất bao gồm 3,5% chi cho quốc phòng và 1,5% cho cơ sở hạ tầng liên quan đến quốc phòng, thì tình hình năm nay lại trở nên phức tạp hơn đôi chút. Phát biểu trước báo giới tại Thụy Điển vào thứ Sáu, sau phiên làm việc của các Ngoại trưởng NATO, ông Wadephul tuyên bố rằng ông đã đề nghị với các đồng nghiệp của mình rằng: bên cạnh khoản vay hiện có từ EU dành cho Kiew với giá trị nói trên, các nước nên "đóng góp song phương thêm một khoản tiền tương đương nữa."

Món tiền cho vay của EU đã dành riêng 90 tỷ euro cho Kiew trong hai năm tới, tức là 45 tỷ euro mỗi năm. Tuy nhiên, sáng kiến ​​của ông Wadephul không nhắm vào khoản 90 tỷ Euro cụ thể này. Trong số 45 tỷ Euro được phân chia cho năm 2026, khoảng 30 tỷ Euro sẵn sàng để Ukraine xử dụng cho mục đích mua sắm quân sự. Tuy nhiên, các quan chức tại Brüssels và Berlin dự đoán rằng Ukraine có thể cần tới 70 tỷ Euro cho quốc phòng. Đây chính xác là điểm mà đề nghị của ông Wadephul phát huy tác dụng: bảo đảm thêm từ 30 đến 40 tỷ Euro thông qua các cam kết song phương.

Ông Selenskyj đã thông báo rằng đợt giải ngân đầu tiên từ nguồn quỹ của EU, dự kiến ​​vào giữa tháng 6, sẽ được đầu tư vào ngành kỹ nghệ quốc phòng trong nước. Điều này phản ánh thực tế rằng các lực lượng vũ trang Ukraine đang ngày càng trở nên độc lập hơn đối với Tây phương. Theo Bộ Quốc phòng, số lượng vũ khí, trang thiết bị và đạn dược được mua sắm trong nước đã tăng lên mức 82% vào năm 2025, tăng từ mức 46% của năm trước đó. Qua đó, số lượng hàng hóa quân sự nhập cảng đã giảm xuống còn 18%. Theo ông Selenskyj, hơn 40% số vũ khí hiện đang được xử dụng tại tiền tuyến là do trong nước tự phát triển.

Tuy nhiên,khi đề cập đến nguồn tài trợ của năm nay, ông lưu ý rằng ngành kỹ nghệ này có thể sản xuất lượng sản phẩm gấp đôi so với mức dự kiến ​​hiện tại. Chẳng hạn, theo số liệu của ông, Ukraine hiện đang phát triển khoảng 1.000 máy bay không người lái (Drohne) đánh chặn mỗi ngày để đối phó với các phương tiện bay không người lái của Nga, mặc dù nước này sở hữu năng lực sản xuất tới 2.000 chiếc mỗi ngày. Nỗ lực của ông Wadephul nhằm huy động thêm nhiều nguồn tài trợ hơn nữa cho công tác mua sắm quân sự có lẽ đã tính đến tiềm năng chưa được khai thác này.

Ông Wadephul: Nhiều quốc gia đã cam kết ủng hộ

"Tôi tin rằng tín hiệu này là rất quan trọng, và quả thực, nhiều quốc gia đã công khai cam kết ủng hộ điều này ngay trong hôm nay," ông Wadephul phát biểu tại Thụy Điển. "Một số quốc gia khác đã phát đi tín hiệu ủng hộ về mặt nguyên tắc, mặc dù lẽ dĩ nhiên họ vẫn cần xác định phương thức để có thể cung cấp nguồn kinh phí cần thiết." Bộ Ngoại giao Đức tuyên bố rằng mục tiêu trong tình huống này là gửi đi một thông điệp rõ ràng rằng sự hỗ trợ dành cho Ukraine sẽ tiếp tục được duy trì trên cơ sở dài hạn. Đồng thời, Ukraine vẫn phụ thuộc vào nguồn cung cấp vũ khí từ Tây phương, bao gồm cả những vũ khí đến từ Hoa Kỳ. 

Về mặt phòng không, hiện chỉ có những hệ thống như Patriot của Mỹ mới đủ khả năng đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo một cách hiệu quả. Tuy nhiên, cơ chế cho vay của EU thường đi kèm với quy định "Ưu tiên hàng Âu châu" (Buy European): ưu tiên hàng đầu phải dành cho việc sản xuất các linh kiện vũ khí ngay trong nội bộ EU, các quốc gia thuộc Hiệp hội Mậu dịch Tự do Âu Châu (EFTA), và Ukraine. Mặc dù vẫn có những trường hợp ngoại lệ, nhưng Kiew buộc phải đưa ra những lý giải chi tiết cho từng trường hợp cụ thể thông qua một quy trình hành chính phức tạp.

Việc tài trợ cho các loại vũ khí Mỹ đang cần gấp có thể được thực hiện dễ dàng hơn thông qua chương trình mang tên PURL của NATO. Theo cơ chế này, các quốc gia đồng minh sẽ trực tiếp mua các hệ thống vũ khí cần thiết cho Ukraine từ Hoa Kỳ, trong bối cảnh Washington không còn tự mình chi trả toàn bộ chi phí nữa. Tuy nhiên, và đây là tình trạng đã tồn tại từ trước cả cuộc xung đột với Iran, sự kiện được cho là đã khiến Washington tiêu hao đáng kể kho vũ khí dự trữ của chính mình, hiện đang xảy ra tình trạng thiếu hụt trên toàn cầu đối với các hệ thống Patriot cũng như các tên lửa đánh chặn. Tổng thống Selenskyj gần đây đã lưu ý rằng, mặc dù Mỹ vẫn tiếp tục cung cấp một "số lượng nhỏ" hỏa tiễn đánh chặn thông qua chương trình PURL, nhưng nguồn cung này hiện đang đứng trước nguy cơ bị gián đoạn do cuộc xung đột với Iran.

Berlin nhận định gánh nặng tài chính đang bị phân bổ không đồng đều

Trong khuôn khổ chương trình PURL, chỉ một số ít quốc gia phải gánh chịu phần lớn gánh nặng này. Theo quan điểm của Berlin, các gánh nặng tài chính liên quan đến việc hỗ trợ Ukraine tại Âu châu về cơ bản đang được phân bổ một cách thiếu cân đối. Đức hiện là nhà tài trợ tài chính song phương lớn nhất cho Kiew. Tuy nhiên, không phải quốc gia nào cũng thực hiện hóa các cam kết của mình bằng những hành động cụ thể. Do đó, sáng kiến ​​của ông Wadephul rõ ràng mang theo kỳ vọng rằng các quốc gia khác sẽ tích cực hơn và đóng góp một cách đáng kể hơn.

Ngoại trưởng Đức đã từng hé lộ về yếu tố có thể đóng vai trò như một động lực thúc đẩy điều này ngay khi ông công bố đề xuất ban đầu: vào thời điểm đó, ông đã đề cập đến sự cần thiết phải cân nhắc xem, để đổi lấy việc cung cấp hỗ trợ, các bên có thể "hưởng lợi từ những thành tựu ấn tượng của ngành kỹ nghệ quốc phòng Ukraine" như thế nào. Trong suốt nhiều tháng qua, chính bản thân nước Đức cũng đã tích cực mở rộng hợp tác với Kiew trong lĩnh vực sản xuất quốc phòng.

Một yếu tố then chốt trong kịch bản "đôi bên cùng thắng" này có thể nằm ở ý định của Ukraine trong việc nới lỏng các quy định xuất cảng vốn rất nghiêm ngặt đối với vũ khí do nước này tự sản xuất. Kể từ khi chiến tranh bùng nổ, quốc gia này đã tỏ ra hết sức thận trọng trong lĩnh vực này, xuất phát từ những nhu cầu cấp thiết của chính họ tại tiền tuyến, cũng như những lo ngại về nguy cơ đánh mất quyền kiểm soát đối với các kỹ nghệ quân sự tế nhị. Tuy nhiên, vào thời điểm hiện tại, Kiew đang tìm cách mở rộng cửa đón tiếp chính những quốc gia đã và đang cung cấp sự hỗ trợ cho họ. Động thái này cũng đã nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ chính ngành kỹ nghệ quốc phòng của Ukraine.

"Việc xuất cảng vũ khí của Ukraine sẽ sớm trở thành hiện thực," ông Selenskyj tuyên bố vào cuối tháng Tư vừa qua. Được biết, mọi chi tiết cụ thể liên quan đến vấn đề này đều đã được phê duyệt: các rào cản hành chính đang dần được dỡ bỏ, đồng thời các cơ chế cũng đang được thiết lập nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp quốc phòng trong nước tiếp xúc với thị trường của các quốc gia đối tác. Theo kế hoạch, vào cuối năm nay, 10 "trung tâm xuất cảng vũ khí" sẽ được mở ra trên khắp Âu châu, trong đó có một trung tâm tại Berlin, nhằm giúp các hoạt động thương mại trở nên hiệu quả hơn. Tuy nhiên, nhu cầu của quân đội Ukraine vẫn luôn được đặt lên hàng ưu tiên tuyệt đối; chỉ những loại vũ khí mà Ukraine xác định là đang có nguồn cung dư thừa rõ rệt mới được phép xuất cảng.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-5-2026

 TRUMP ÁP LỰC VỚI CÁC QUỐC GIA HỒI GIÁO ĐẠT THỎA THUÂN VỚI ISRAEL - ĐẦU TIÊN LÀ SAUDI ARABIEN VÀ KATAR

Nguồn tin DPA: Ông Trump đã công bố một thỏa thuận khung tiềm năng với Iran, nhằm mục đích chấm dứt cuộc chiến. Tuy nhiên, chưa có văn bản nào được ký kết chính thức. Giờ đây, Tổng thống lại đưa thêm một thỏa thuận khác vào chương trình nghị sự.

Giữa lúc các cuộc đàm phán về một thỏa thuận liên quan đến xung đột với Iran đang diễn ra, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang vận động thúc đẩy mạnh áp lực, để các nước hồi giáo có sự xích lại gần nhau về mặt ngoại giao giữa các quốc gia đa số theo đạo Hồi với Israel. Trong một bài đăng trên Truth Social, ông Trump đã kêu gọi Saudi Arabien, Katar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Jordan tham gia cái gọi là "Hiệp định Abraham", những thỏa thuận mà qua đó các quốc giầny phải cam kết bình thường hóa quan hệ với Israel.

Theo ông Trump, Saudi Arabien và Katar nên là những quốc gia đầu tiên tham gia, rồi tất cả các nước khác sẽ nối gót theo sau.

Ông Trump thậm chí còn đi xa hơn khi gợi ý rằng ông có thể hình dung cả việc đưa Iran vào danh sách này. Nếu Iran ký kết một thỏa thuận với Mỹ, đó sẽ là một "vinh dự" khi cho phép Iran trở thành một phần của một "liên minh toàn cầu chưa từng có tiền lệ," ông Trump viết.

Hiệp định Abraham từng được ca ngợi là mang tính lịch sử vào thời điểm đó

Ông Trump đã khởi xướng lại Hiệp định Abraham vào năm 2020, trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình. Vào thời điểm đó, hiệp định này được ca ngợi là một bước đột phá mang tính lịch sử. Các thỏa thuận này được đặt tên theo nhân vật trong Kinh Thánh là Abraham, bởi ông tượng trưng cho sự kết nối giữa các tôn giáo lớn trên thế giới.

Các hiệp định này nhằm mục đích thúc đẩy sự khoan dung, giảm thiểu chủ nghĩa cực đoan và xung đột, đồng thời thúc đẩy một tầm nhìn về an ninh, thịnh vượng và hòa bình tại khu vực Trung Đông. Sau đó, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Bahrain, Maroc và Sudan đã bắt đầu bình thường hóa quan hệ với Israel.

Cách đây không lâu, quốc gia đa số dân theo đạo Hồi là Kazakhstan cũng đã tham gia các hiệp định này. Tuy nhiên, động thái này được xem chủ yếu chỉ mang tính biểu tượng, bởi lẽ quốc gia thuộc Liên Xô cũ này vốn đã duy trì quan hệ ngoại giao với Israel từ nhiều thập niên trước đó. Việc gia nhập được coi là thiếu thực tế

Vào thời điểm hiện tại, việc các quốc gia mà ông Trump áp lực để gia nhập hiệp định được coi là điều gần như thiếu thực tế; các nhà quan sát nhận định đây là một phần trong chiến thuật đàm phán vốn rất nổi tiếng của ông, đó chính là chiến lược gây sức ép tối đa. Saudi Arabia vẫn tiếp tục đặt điều kiện cho việc bình thường hóa quan hệ, yêu cầu phải có những bước tiến không thể đảo ngược hướng tới việc thành lập một nhà nước Palestine độc ​​lập.

Việc Katar gia nhập hiệp định cũng được coi là điều hoàn toàn không thể xảy ra về mặt chính trị. Quốc gia vùng Vịnh này định vị mình trên trường quốc tế như một bên trung gian hòa giải trung lập. Doha cũng duy trì mối quan hệ với phong trào Hamas và xây dựng hình ảnh là một bên ủng hộ sự nghiệp đấu tranh của người dân Palestine. Việc bình thường hóa quan hệ với Israel sẽ phá hủy vai trò chiến lược này trong tư cách là một bên trung gian. Yêu cầu này bị coi là hoàn toàn viển vông đối với chính Iran, quốc gia có học thuyết nhà nước được xây dựng dựa trên sự thù địch đối với Israel. 

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-5-2026