WHITE HOUSE TỪ CHỐI CHO PHÓNG VIÊN "POLITICO" THÁP TÙNG LÊN CHIẾC AIR FORCE ONE 

Nguồn tin của DER SPIEGEL, ngày 6-10: Nhiều cơ quan truyền thông Mỹ đang kiện White House vì bị loại khỏi các hoạt động thông tin. Giờ đây, "Politico" cũng bị cấm lên phi cơ của Tổng thống. Một người phát ngôn của ông Trump tuyên bố rằng việc loan tin từ trên máy bay là một "đặc quyền".

Chính quyền Mỹ đang từ chối cho phép hãng tin "Politico" tháp tùng lên phi cơ của tổng thống, tin này do CNN, đơn vị cùng với "Politico" và MS Now đang đấu tranh chống lại các hạn chế đưa tin từ White House, công bố.

Theo CNN, White House đã từ chối để "Politico" tham gia chuyến đi đến một sự kiện vận động tranh cử của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nebraska vào thứ Hai 5-10. Một nỗ lực tìm kiếm cơ quan truyền thông khác thay thế vị trí này đã được thực hiện vào phút chót. "Nhưng không tìm được đơn vị thay thế nào," đài này đưa tin, dẫn lại nội dung email mà nhà báo Katherine Doyle của tờ *Washington Post* gửi cho các đồng nghiệp. Kết quả là ghế ngồi vẫn bị bỏ trống.

Sau đó, CBS đã chia sẻ các ghi chép và thông tin từ chuyến đi với các cơ quan truyền thông khác để họ có thể đưa tin dù thời gian chuẩn bị rất gấp rút. Hành động này được xem là hiếm thấy, bởi lẽ các cơ quan truyền thông thường là đối thủ cạnh tranh gay gắt khi đưa tin về Tổng thống Mỹ.

Vào ngày 18 tháng 9, ông Trump đã tuyên bố kế hoạch cấm "Politico", CNN và MS Now tiếp xúc với White House. Các chuyên gia cho rằng động thái mang tính thù địch với báo chí này là vi hiến. Cả 3 hãng truyền thông hiện đang kiện về việc bị loại trừ, và một thẩm phán đã ban hành lệnh sơ bộ yêu cầu chính quyền khôi phục quyền tiếp xúc.

Tuy nhiên, kể từ đó, CNN liên tục bị từ chối cho phép tháp tùng trên chiếc Không lực Một. White House dường như tin rằng họ có thể kiểm soát quyền tiếp xúc để hành nghề trên chiếc phi cơ của Tổng thống một cách độc lập, không phụ thuộc vào bất kỳ quyết định nào được đưa ra tại Washington. Khi được hỏi về vụ việc bị loại trừ gần đây, một người phát ngôn của ông Trump nói với CNN: "Việc đi cùng Tổng thống Mỹ trên  Không lực Một là một đặc quyền, chứ không phải là quyền lợi mặc nhiên."

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-10-2026  

SAU THÔNG BÁO CỦA BRÜSSELS VỀ NÔNG NGHIỆP: UKRAINE BÁC BỎ VIỆC GIA NHẬP EU CÓ ĐI KÈM CÁC RÀO CẢNG THƯƠNG MẠI VĨNH VIỄN

Artikel von Flynn JJacobs/Berliner Zeitung, ngày 6-10: Ukraine đã bác bỏ các kế hoạch gia nhập EU có thể dẫn đến việc bị hạn chế vĩnh viễn quyền tiếp cận thị trường thực phẩm Âu châu. Bộ trưởng Nông nghiệp Taras Vysotskyi phát biểu với tờ *Politico* rằng Kiew "không thể chấp nhận" mô hình như vậy. 

Hôm thứ Ba 6-10, Ủy ban Âu Châu  đã thông qua các đề nghị nhằm hạn chế đáng kể hỗ trợ tài chính và quyền tiếp cận thị trường đối với các mặt hàng nông sản tế nhị của Ukraine.

Tờ *Berliner Zeitung* đã đưa tin về các hạn chế dự kiến ​​này từ hôm thứ Hai. Brüssels muốn xoa dịu các quốc gia Âu châu lo ngại về làn sóng nông sản Ukraine tràn vào thị trường của họ. Hệ quả là, ngay cả sau khi gia nhập, Ukraine có thể vẫn bị hạn chế nhận trợ cấp nông nghiệp và bán thực phẩm trong thị trường EU. Kiew hiện vạch ra một ranh giới rõ ràng: các thỏa thuận mang tính chuyển tiếp là điều có thể chấp nhận được, nhưng các hạn chế vĩnh viễn thì không. "Đối với chúng tôi, có sự khác biệt cơ bản giữa giai đoạn chuyển tiếp và hạn chế vĩnh viễn," ông Vysotskyi nêu rõ trong các bình luận bằng văn bản được *Politico* trích dẫn. Ukraine sẵn sàng cho giai đoạn chuyển tiếp, nhưng các giới hạn vĩnh viễn sẽ đi ngược lại nguyên tắc cốt lõi của tư cách thành viên EU đầy đủ. Do đó, Kiev sẵn sàng chấp nhận lộ trình từng bước đối với các khoản trợ cấp nông nghiệp. 

Các hạn ngạch tạm thời và biện pháp tự vệ đối với những mặt hàng tế nhị cũng là những điều có thể cân nhắc. Tuy nhiên, yếu tố then chốt là các biện pháp này phải có thời hạn kết thúc cụ thể. Vị Bộ trưởng không bác bỏ mọi hạn chế, mà phản đối việc áp dụng cơ chế kém ưu đãi vĩnh viễn đối với nông sản Ukraine sau khi gia nhập khối. 

Các đề nghị của Ủy ban nằm trong khuôn khổ rà soát chính sách EU trước thềm các đợt mở rộng trong tương lai; chúng chưa phải là các điều khoản cuối cùng về tư cách thành viên của Ukraine. Thay vì cấp cho Kiew quyền tiếp cận thị trường không giới hạn, Brüssels muốn hỗ trợ nước này khôi phục các thị trường xuất cảng truyền thống, chẳng hạn như ở Phi châu  và Trung Đông. 

Việc vận chuyển hàng hóa đến các khu vực này đã bị gián đoạn nghiêm trọng do cuộc chiến tranh xâm lược của Nga. Đằng sau các kế hoạch này là những xung đột lợi ích kinh tế đáng kể. Theo một báo cáo của *Financial Times* hôm thứ Hai, các đề nghị này đặc biệt nhằm đáp ứng yêu cầu của Ba Lan, Pháp và Ý. Ủy ban lý giải động thái này dựa trên quy mô, cơ cấu và năng suất cao của ngành nông nghiệp Ukraine. Sự cạnh tranh đang gây ra căng thẳng ngay cả trước khi việc gia nhập diễn ra. Ukraine xuất cảng hàng triệu tấn ngũ cốc ra thị trường thế giới và bán nông sản cho EU theo các thỏa thuận hạn ngạch. 

Theo tờ *Politico*, các quốc gia như Ba Lan đã chặn nhập cảng ngũ cốc từ Ukraine để bảo vệ ngành nông nghiệp trong nước. Ngoài ra còn có tranh chấp liên quan đến các khoản chi trả trợ cấp. Một phần đáng kể ngân sách nông nghiệp của EU gắn liền với diện tích đất canh tác. Nếu Ukraine, với quỹ đất nông nghiệp rộng lớn, gia nhập khối, thì với cùng một mức ngân sách, số lượng đất cần được trợ cấp sẽ tăng lên đáng kể. Điều này có thể làm giảm nguồn kinh phí dành cho các bên đang thụ hưởng hiện tại. 

Hồi tháng 4, ông Phillip Brändle thuộc *Arbeitsgemeinschaft bäuerliche Landwirtschaft* (Hiệp hội Nông nghiệp Nông dân) đã cảnh báo trên tờ *Berliner Zeitung* rằng: "Ở hình thức hiện tại, hệ thống trợ cấp của Chính sách Nông nghiệp Chung (CAP) sẽ không còn khả thi về mặt tài chính nếu Ukraine gia nhập." Mặc dù hiệp hội của ông nhìn chung ủng hộ việc Ukraine hội nhập Âu châu, họ vẫn nhận thấy nhu cầu cấp thiết phải cải cách cơ chế trợ cấp. 

Ông Vysotskyi phản bác lại quan điểm này khi cho rằng không nên coi Ukraine chỉ đơn thuần là mối đe dọa đối với nông dan Âu châu. Thay vào đó, ông khẳng định đất nước mình có thể giúp giảm sự phụ thuộc của EU vào các quốc gia thứ 3, đồng thời dẫn chứng các ví dụ như phân bón, đậu tương và Lysine, một loại phụ gia thức ăn chăn nuôi. Hơn nữa, Ukraine có thể tạo điều kiện cho các nhà sản xuất Âu châu tiếp cận tốt hơn với các tuyến đường xuất cảng qua Biển Đen. Đồng thời, vị bộ trưởng này cũng đang thúc đẩy đầu tư vào lĩnh vực chế biến thực phẩm. 

Khi gia nhập khối, Ukraine không chỉ đặt mục tiêu bán ngũ cốc và các nguyên liệu thô khác cho Âu châu mà còn muốn cung cấp thức ăn chăn nuôi, các loại nguyên liệu, sản phẩm chế biến và nhiên liệu sinh học. Mùa xuân năm ngoái, chuyên gia kinh tế nông nghiệp Thomas Herzfeld thuộc Viện Phát triển Nông nghiệp Leibniz (IAMO) ở Halle cũng đã nêu ra những cơ hội tương tự trên tờ *Berliner Zeitung*. Việc mở rộng khối có thể củng cố vị thế của Âu châu trên thị trường nông nghiệp thế giới, đồng thời mở ra thêm các kênh tiêu thụ cho các nhà sản xuất máy móc của Đức và các nhà cung cấp khác. 

Kiew kết hợp việc phản đối các rào cản thương mại vĩnh viễn với một đề nghị kinh tế: nông nghiệp Ukraine sẽ mang đến cho Âu châu các nguồn cung và cơ hội tiêu thụ mới. Ông Vysotskyi chấp nhận các biện pháp tự vệ tạm thời như một phần trong lộ trình gia nhập EU, nhưng kiên quyết phản đối việc bị loại trừ vĩnh viễn khỏi quyền tiếp cận thị trường đầy đủ.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-10-2026  

 LITAUEN TIẾN THÊM MỘT BƯỚC: ĐỂ TIẾN TỚI VIỆC DỠ BỎ LỆNH CẤM VŨ KHÍ HẠT NHÂN 

Artikel von manager magazin, ngày 6-10: Litauen đã thực hiện một bước đi hướng tới việc dỡ bỏ lệnh cấm trong hiến pháp đối với vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ nước này. Động thái này đưa quốc gia vùng Baltic lại gần hơn về mặt pháp lý với các nước láng giềng. Đồng thời, các đồng minh Âu châu đang thảo luận về cách tăng cường khả năng răn đe của NATO đối với Nga.

Hôm thứ Ba 6-10, Quốc hội Litauen (Seimas) đã bỏ phiếu với tỷ lệ 106 phiếu thuận, 18 phiếu chống và 6 phiếu trắng để thúc đẩy việc sửa đổi hiến pháp. Bản sửa đổi này sẽ loại bỏ điều khoản cấm vũ khí hủy diệt hàng loạt và các căn cứ quân sự nước ngoài trên lãnh thổ Litauen .

Việc sửa đổi đòi hỏi phải có một cuộc bỏ phiếu lần 2, sau thời gian chờ bắt buộc kéo dài 3 tháng theo quy định của hiến pháp. Ít nhất 94 trong số 141 nghị sĩ Seimas phải bỏ phiếu ủng hộ trong mỗi lần bỏ phiếu. Cuộc bỏ phiếu cuối cùng dự kiến ​​sẽ diễn ra vào ngày 12 tháng 1.

"Với việc sửa đổi hiến pháp này, lực lượng vũ trang Litauen  có thể tham gia đầy đủ vào công tác lập kế hoạch và các cuộc tập trận cho mọi biện pháp răn đe của NATO," bà Viktorija Čmilytė-Nielsen, lãnh đạo nhóm nghị sĩ thuộc Phong trào Tự do (Liberal Movement), cho biết.

Hiện tại, Điều 137 của Hiến pháp Litauen quy định rằng không được phép bố trí loại vũ khí hủy diệt hàng loạt hoặc căn cứ quân sự của các quốc gia nước ngoài tại Litauen. Quốc gia này có biên giới giáp với Belarus và vùng lãnh thổ tách biệt Kaliningrad của Nga. Do đó, theo luật hiện hành, phi cơ hoặc tàu thuyền của đồng minh mang theo vũ khí hạt nhân vì mục đích răn đe đều bị cấm đi vào không phận hoặc cảng biển của Litauen.

Vấn đề của Litauen  trở nên cấp thiết

Những người ủng hộ cải cách hiện coi điều khoản hiến pháp này là rào cản pháp lý ngăn cản Litauen tham gia đầy đủ vào các cơ chế răn đe hạt nhân của NATO. Họ cảnh báo rằng đất nước đang ở thế bất lợi so với các đối tác khác trong liên minh.

"Các nước láng giềng của chúng ta như Lettland, Estland và Ba Lan không có những hạn chế như vậy," ông Remigijus Motuzas, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Seimas, phát biểu trước quốc hội vào tháng Chín. "Chúng ta không được phép có mức độ bảo vệ thấp hơn các quốc gia NATO khác. Chúng ta cần gửi đi tín hiệu rằng Litauen là một phần trọn vẹn trong cơ chế răn đe hạt nhân của NATO."

NATO coi răn đe hạt nhân là một phần trong cơ chế phòng thủ tập thể của khối, bên cạnh năng lực tác chiến thông thường và hệ thống phòng thủ hỏa tiễn. Đồng thời, liên minh nhấn mạnh rằng chính sách hạt nhân của họ vẫn nhất quán với các cam kết về kiểm soát vũ khí, giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Vấn đề này đã trở nên đặc biệt cấp bách đối với Litauen. "Khả năng răn đe của NATO, bao gồm cả răn đe hạt nhân, là một phần của cơ chế phòng thủ tập thể," ông Motuzas nói. Ông chỉ ra rằng Nga đã nhanh chóng hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân trong những năm gần đây và khai triển vũ khí hạt nhân tại các khu vực ngay sát Litauen, cụ thể là ở Kaliningrad và Belarus.

Theo Reuters, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskow hôm thứ Ba 6-10, tuyên bố rằng động thái của Litauen , kết hợp với các kế hoạch mở rộng cơ sở hạ tầng quân sự của Mỹ và NATO trong khu vực, tiềm ẩn nguy cơ làm leo thang căng thẳng hơn nữa.

Những cảnh báo này được đưa ra vào thời điểm Nga đang gia tăng các tuyên bố cứng rắn liên quan đến hạt nhân nhắm vào NATO. Gần đây, Moscow đã đe dọa sẽ thực hiện đòn đáp trả bằng hạt nhân nếu có bất kỳ nỗ lực nào nhằm cô lập vùng lãnh thổ tách biệt Kaliningrad, nơi giáp ranh với Litauen và Ba Lan.

Litauen không hành động đơn độc. Phần Lan, quốc gia gia nhập NATO vào năm 2023 sau nhiều thập niên duy trì chính sách không liên kết quân sự, đã dỡ bỏ lệnh cấm pháp lý đối với vũ khí hạt nhân vào đầu năm 2026. Chính phủ nước này viện dẫn lý do cần đảm bảo rằng luật pháp Phần Lan không cản trở việc thực hiện các nghĩa vụ với tư cách là một đồng minh NATO.

Vào tháng 6, Quốc hội Phần Lan đã thông qua các sửa đổi đối với Đạo luật Năng lượng Hạt nhân, qua đó bãi bỏ lệnh cấm đối với các thiết bị nổ hạt nhân. Đạo luật này chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7.

"Cuộc cải cách mang tính lịch sử này giúp củng cố an ninh của Phần Lan cũng như toàn bộ khối NATO," Bộ trưởng Quốc phòng Antti Häkkänen tuyên bố trên nền tảng X.

Tuy nhiên, Helsinki nhấn mạnh rằng cuộc cải cách này không đồng nghĩa với việc Phần Lan có ý định sở hữu hoặc tiếp nhận vũ khí hạt nhân, và NATO cũng không có kế hoạch triển khai loại vũ khí này tại quốc gia này.

Kể từ đó, Phần Lan đã tham gia một sáng kiến ​​do Pháp dẫn đầu nhằm tăng cường an ninh Âu châu thông qua việc hợp tác chặt chẽ hơn về răn đe hạt nhân. Để đạt được mục tiêu này, Tổng thống Emmanuel Macron đang đề xuất cái mà Paris gọi là "răn đe hướng tới tương lai" (forward-looking deterrence), một cơ chế hợp tác chặt chẽ hơn với các đối tác Âu châu, dựa trên nền tảng năng lực hạt nhân độc lập của Pháp.

Anh, Đức, Ba Lan, Thụy Điển, Hòa Lan, Bỉ, Hy Lạp, Đan Mạch và Na Uy hiện đã bày tỏ sự ủng hộ đối với sáng kiến ​​này của Pháp.

(Có hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-10-2026   

LIÊN QUÂN QUÂN SỰ THÔNG BÁO ĐÁNH CHẶN HỎA TIỄN ĐẠN ĐẠO CỦA LỰC LƯỢNG HOUTHI Ở TÂY NAM Ả RẬP SAUDI

Artikel von AFP, ngày 6 tháng 10: liên quân quân sự do Ả Rápaudi dẫn đầu tại Yemen đã thông báo về việc đánh chặn thành công một hỏa tiễn đạn đạo do lực lượng dân quân Houthi (được Iran hậu thuẫn) phóng đi. Người phát ngôn của liên quân, ông Turki al-Maliki, cho biết trên nền tảng trực tuyến X vào thứ Ba rằng quả hỏa tiễn này, vốn nhắm vào thành phố Khamis Mushait ở tây nam Ả Rập Saudi, đã bị "đánh chặn và phá hủy". Thành phố này là nơi đặt một căn cứ không quân.

Dựa trên thông tin mà AFP thu thập được từ cả hai phía, hơn 270 binh sĩ chính phủ và tay súng Houthi đã thiệt mạng trong các cuộc giao tranh tại Yemen trong vòng 24 giờ qua. Người phát ngôn của Houthi, ông Yahya Saree, tuyên bố rằng lực lượng này vẫn tiếp tục kiểm soát toàn bộ các vùng lãnh thổ mà họ đã chiếm được vào tháng trước. Ngoài ra, trong những giờ gần đây, lực lượng này đã thực hiện hàng chục cuộc tấn công nhắm vào quân chính phủ tại các khu vực Al-Jawf và Marib của Yemen, đồng thời tấn công cả khu vực Taiz.

Lực lượng dân quân Houthi được Iran hậu thuẫn đã kiểm soát nhiều vùng rộng lớn của Yemen, bao gồm cả thủ đô Sanaa, trong nhiều năm qua. Ả Rập Saudi hỗ trợ lực lượng chính phủ Yemen trong cuộc chiến chống lại lực lượng dân quân này. Vào tháng 9, Houthi đã giành quyền kiểm soát các khu vực rộng lớn dọc theo bờ biển phía tây Yemen. Họ cũng ngày càng gia tăng các cuộc tấn công nhắm vào tàu chở dầu, cơ sở dầu khí và sân bay tại Ả Rập Saudi, cũng như thủ đô Riyadh.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Người lính VNCH, ngày 8-10-2026    

  CHIẾN ĐẤU CƠ TÀNG HÌNH F-35A ĐẦU TIÊN - ĐƯỢC MỸ ĐÓNG CHO KHÔNG QUÂN ĐỨC ĐÃ XUẤT HIỆN 

Artikel von Patrick Hoeveler / FLUG REVUE, ngày 6-10:  Không quân Đức đã tiếp nhận chiếc Lightning II đầu tiên của mình. Chiếc phi cơ mang số hiệu đuôi 35+01 này đã hạ cánh xuống căn cứ Ebbing. Giờ đây, các phi công của Không quân Đức đã có thể lần đầu tiên điều khiển chiếc F-35A mới này.

Vào ngày 5 tháng 10, một chiếc Lightning II đặc biệt đã hạ cánh xuống Căn cứ Không quân Vệ binh Quốc gia Ebbing, gần Fort Smith, bang Arkansas. Vừa rời khỏi nhà máy của hãng Lockheed Martin tại Fort Worth, chiếc F-35A (số hiệu đuôi 35+01) đã đáp xuống phi đạo, đây là chiếc chiến đấu cơ đầu tiên dành cho Không quân Đức. Sau đó, chiếc chiến đấu cơ đã di chuyển qua màn chào mừng truyền thống bằng vòi rồng phun nước. Tuy nhiên, người điều khiển chiế chiến đấu cơ này không phải là phi công Đức, mà là Thiếu tá Eric Fesmire thuộc Nhóm chiến đấu cơ số 85 của Không quân Hoa Kỳ (USAF). Giờ đây, sau các phiên huấn luyện ban đầu trên các các trợ huấn cụ mô phỏng, quá trình huấn luyện phi công trên loại chiến đấu cơ này có thể bắt đầu thực tế.

Phi đội Huấn luyện số 1 của Không quân Đức chịu trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ này. Phi đội thuộc Bộ chỉ huy Huấn luyện Chiến thuật Không quân Đức tại Hoa Kỳ (GAFTTCOM USA), được thành lập vào năm 2016. Ebbing cũng đóng vai trò là địa điểm huấn luyện cho các quốc gia vận hành F-35 khác, một quyết định được Không quân Hoa Kỳ đưa ra vào tháng 3 năm 2023. Ví dụ, Ba Lan đã bắt đầu huấn luyện nhân sự tại đây từ mùa xuân năm 2025, và Phần Lan cũng đang tiến hành huấn luyện tại đây. Ngoài Đức, các quốc gia như Hy Lạp, Rumänien, Thụy Sĩ, Singapore và Cộng hòa Séc cũng sẽ tham gia chương trình này trong tương lai. 

Không quân Hoa Kỳ tham gia vào công tác huấn luyện thông qua Nhóm Tiêm kích số 85. Đơn vị này nằm dưới quyền chỉ huy của Không đoàn chiến đấu cơ số 33 (đóng tại Eglin) và phối hợp chặt chẽ với Không đoàn số 188 tại Ebbing. Chiếc F-35A đầu tiên của Đức đã được tổ chức lễ xuất xưởng tại Fort Worth vào ngày 18 tháng 9. Vào ngày 14 tháng 12 năm 2022, Quốc hội Đức (Bundestag) đã phê duyệt ngân sách mua sắm dòng chiến đấu cơ F-35 (bao gồm 35 chiếc với tổng trị giá 8,3 tỷ Euro). 

Chưa đầy hai năm sau, quá trình chế tạo chiếc máy bay đầu tiên (mang số hiệu MG-01) đã bắt đầu tại Hoa Kỳ. Giai đoạn lắp ráp hoàn thiện được tiến hành vào tháng 2 năm 2026, và đến tháng 5, chiếc MG-01 đã được lắp đặt động cơ F135. Sau khi hoàn tất giai đoạn sơn và phủ bề mặt vào tháng 8, phi công thử nghiệm Scott McLaren của Lockheed Martin, với biệt danh "Shark", đã chính thức điều khiển chiếc MG-01 thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 8 tháng 9.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-10-2026 

 PHÂN TÍCH CHO THẤY MỘT SỰ ẢM ĐẠM CHO ĐẢNG CỘNG HÒA TRƯỚC NGÀY 3.11 VÌ TRUMP LÀ GÁNH NẶNG

Artikel von Lukas Richte, News in Five và các nguồn: Cook Political Report, USPollingData, nif/red -   Bốn tuần trước cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ, cục diện cuộc đua vào Thượng viện đang nghiêng về phía đảng Dân chủ. Ngay cả tại Kansas, bang vốn có truyền thống ủng hộ đảng Cộng hòa,  cuộc đua giờ đây cũng trở nên khó đoán (ngang ngửa). Một trong những nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi này là: theo các nhà quan sát bầu cử, ông Donald Trump đang trở thành gánh nặng cho đảng của mình, ngay cả ở những bang mà đảng Cộng hòa chiếm ưu thế.

Đảng Dân chủ cần thêm bốn ghế

Theo dự báo từ Cook Political Report, một tổ chức độc lập chuyên phân tích bầu cử tại Mỹ, đảng Dân chủ có thể giành thêm từ 2 đến 6 ghế tại Thượng viện trong cuộc bầu cử sắp tới. Chỉ cần thêm 4 ghế là đủ để họ giành lại quyền kiểm soát cơ quan này.

"Câu hỏi hiện nay không phải là liệu đảng Dân chủ có giành thêm ghế hay không, mà là họ sẽ giành được bao nhiêu ghế," biên tập viên Jessica Taylor của Cook viết. Phạm vi dự báo này nằm trọn trong khoảng cách cần thiết để đảng Dân chủ lật ngược thế cờ và nắm quyền kiểm soát Thượng viện.

Kansas là một trường hợp đặc biệt đáng chú ý. Cook không còn xếp bang này vào nhóm "nghiêng về đảng Cộng hòa" mà chuyển sang nhóm "khó đoán" (ngang ngửa). Kể từ năm 1932 đến nay, chưa có ứng viên đảng Dân chủ nào giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Thượng viện tại bang này.

Hai cuộc đua khác cũng đã chuyển biến theo hướng có lợi cho đảng Dân chủ. Cook hiện đánh giá bang New Hampshire là nơi "nghiêng về đảng Dân chủ" thay vì trạng thái ngang ngửa như trước. Tại Bắc Carolina, tổ chức phân tích này nhận định đảng Dân chủ đang có lợi thế mạnh hơn so với trước đây.

Ông Trump gây bất lợi cho đảng Cộng hòa ngay cả ở các bang "đỏ"

Đảng Cộng hòa vẫn duy trì lợi thế về tài chính, với ngân sách tranh cử dồi dào hơn, tại hầu hết các bang đang diễn ra tranh chấp gay gắt. Tuy nhiên, bà Taylor nhận định rằng Tổng thống Donald Trump đang trở thành "gánh nặng ở khắp mọi nơi, ngay cả tại những bang ủng hộ mạnh mẽ đảng Cộng hòa" (các bang "đỏ đậm").

Bà chỉ ra nguyên nhân là do giá nhiên liệu tăng cao và chi phí sinh hoạt vẫn ở mức cao. Điều này làm gia tăng áp lực lên các ứng viên đảng Cộng hòa tại những khu vực vốn mang lại lợi thế lớn cho đảng của họ.

Đánh giá của Cook có độ tin cậy cao. Theo dữ liệu của chính họ, trong giai đoạn từ năm 1984 đến 2022, họ đã dự đoán chính xác khoảng 95% các cuộc đua mà một đảng được đánh giá là có lợi thế nhẹ. Đối với những cuộc đua có sự dẫn trước rõ ràng hơn , dù chưa hoàn toàn chắc chắn , tỷ lệ dự đoán chính xác lên tới hơn 97%. Ngược lại, kết quả các cuộc bầu cử được xếp vào nhóm "ngang ngửa" (khó đoán) lại chia đều gần như tương đương cho cả hai đảng. Đảng Dân chủ cũng đang dẫn trước đáng kể trên phạm vi toàn quốc.

Các cuộc thăm dò dư luận toàn quốc đang tạo thêm đà thuận lợi. Tính đến ngày 27 tháng 9, số liệu trung bình từ USPollingData.com cho thấy Đảng Dân chủ đang dẫn trước Đảng Cộng hòa với tỷ lệ 49,3% so với 41,9% trong cuộc thăm dò ý kiến ​​chung về bầu cử Quốc hội trên toàn quốc, một khoảng cách chênh lệch khoảng 7,4 điểm phần trăm.

Một cuộc thăm dò do NPR, PBS News và Marist công bố vào cuối tháng 9 còn cho thấy khoảng cách lớn hơn nữa; trong số các cử tri đã ghi danh, Đảng Dân chủ dẫn trước với tỷ lệ 53% so với 41%.

Việc dẫn trước trên phạm vi toàn quốc như vậy có tác động đặc biệt mạnh mẽ đến các cuộc bầu cử Hạ viện. Vào năm 2018, việc Đảng Dân chủ dẫn trước 8,6 điểm phần trăm đã giúp họ giành thêm được 41 ghế.

Tuy nhiên, tình hình lại khó khăn hơn đối với cuộc đua vào Thượng viện. Lần này, Đảng Cộng hòa phải bảo vệ 11 ghế của mình, trong khi Đảng Dân chủ phải bảo vệ 23 ghế.

( Có hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-10-2026  

 ĐẢNG DÂN CHỦ ĐANG ĐIỀU TRA XUNG ĐỘT LỢI ÍCH LIÊN QUAN ĐẾN CON RỂ ÔNG TRUMP JARED KUSHNER

Nguồn tin n-tv, ngày 7-10: Jared Kushner giữ vai trò đặc phái viên Mỹ phụ trách các cuộc đàm phán hòa bình liên quan đến Nga, Ukraine và khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, ông Kushner không nắm giữ chức vụ chính thức nào trong chính phủ và không bắt buộc phải công khai tình hình tài chính cá nhân. Các mối liên hệ tài chính của ông hiện đang bị các đối thủ chính trị của ông Trump soi xét kỹ lưỡng.

Vấn đề xung đột lợi ích liên quan đến con rể ông Trump, Jared Kushner, đang ngày càng thu hút sự chú ý tại Mỹ; một nghị sĩ cấp cao của Đảng Dân chủ mới đây đã yêu cầu cung cấp thông tin về các khoản đầu tư của ông Kushner. Động thái này diễn ra sau khi một cuộc điều tra của CNN tiết lộ rằng công ty cổ phần tư nhân của đặc phái viên Mỹ này là cổ đông lớn nhất tại một công ty Israel chuyên hỗ trợ các doanh nghiệp có quan hệ mật thiết với quân đội Israel.

Ông Kushner đang đàm phán về một kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza trong khuôn khổ sáng kiến ​​do Tổng thống Mỹ Donald Trump khởi xướng, đồng thời nổi tiếng với mối quan hệ thân thiết cùng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Hạ nghị sĩ Robert Garcia, thành viên cao cấp của Đảng Dân chủ trong Ủy ban Giám sát Hạ viện Mỹ, đã gửi thư tới công ty đầu tư "Affinity Partners" của ông Kushner, khẳng định rằng Đảng Dân chủ có ý định điều tra "những cách thức chưa từng có tiền lệ và đầy nguy hiểm mà qua đó Tổng thống Trump cùng gia đình đã trực tiếp trục lợi nhờ vào quyền lực trong tay."

"Tôi yêu cầu cung cấp thông tin chi tiết về các hoạt động kinh doanh của ông tại Trung Đông để làm rõ liệu những khoản lợi nhuận tài chính khổng lồ mà ông đạt được có phải đánh đổi bằng an ninh của nước Mỹ hay không," CNN trích dẫn thêm nội dung bức thư. Theo đài này, ông Kushner đã tránh được quy trình thẩm định kỹ lưỡng về xung đột lợi ích tiềm tàng nhờ việc đảm nhận vai trò đặc phái viên không nhận lương cho chính phủ Mỹ, thay vì chấp nhận một chức vụ chính thức vốn đòi hỏi phải công khai tài chính. Bằng cách này, ông Kushner được cho là đã tạo ra một vai trò kép chưa từng có dưới thời chính quyền Trump, kết hợp giữa các hoạt động kinh doanh sinh lời và công tác ngoại giao cấp cao.

*Mối liên hệ với nhà thầu quốc phòng lớn nhất Israel*

Cuộc điều tra ban đầu của CNN tập trung vào công ty Phoenix Financial có trụ sở tại Tel Aviv; công ty cổ phần tư nhân của ông Kushner đã tăng gấp đôi tỷ lệ sở hữu tại doanh nghiệp này vào năm ngoái, ngay trước khi ông Trump trở lại Phòng Bầu dục. Các tài liệu được xem xét cho bản báo cáo, vốn chỉ bao gồm một phần nhỏ trong danh mục đầu tư của Phoenix, cho thấy công ty này đã đầu tư hàng trăm triệu đô la vào Elbit Systems, nhà thầu quốc phòng lớn nhất của Israel. Phoenix cũng được cho là đang nắm giữ cổ phần tại ít nhất 8 công ty khác chuyên cung cấp thiết bị cho quân đội Israel, từ máy bay không người lái và tàu chiến đến các loại máy móc phá dỡ.

CNN không tìm thấy bằng chứng nào cho thấy các hành động của Kushner trên cương vị nhà ngoại giao đã tác động trực tiếp đến các khoản đầu tư nói trên. Tuy nhiên, công ty của ông được cho là đã thu về khoản lợi nhuận lớn từ việc đầu tư vào Phoenix, khi bán lại 1/4 số cổ phần vào tháng 7 với giá hơn 340 triệu đô la. Mức lợi nhuận thu được cao gấp hơn 5 lần giá mua ban đầu. Theo báo cáo, Affinity, công ty do Kushner sở hữu hoàn toàn, vẫn là cổ đông lớn nhất của Phoenix với tỷ lệ sở hữu 7,4%, trị giá hơn 1 tỷ đô la tính đến tháng 7.

Với tư cách là đặc phái viên, Kushner cũng chịu trách nhiệm đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine. Theo một bài báo, các cuộc thảo luận gần đây giữa chính quyền Mỹ và Nga đã mở rộng sang cả các thỏa thuận dầu khí trị giá hàng tỷ đô la. Tờ *New York Times* đưa tin rằng các doanh nhân có mối liên hệ với hai nhà đàm phán phía Mỹ là Steve Witkoff và Kushner có thể sẽ hưởng lợi từ các giao dịch này.

Thỏa thuận tiềm năng này, vốn phụ thuộc vào sự chấp thuận của cả chính phủ Mỹ và Điện Kremlin, liên quan đến một mạng lưới toàn cầu bao gồm các mỏ dầu, nhà máy lọc dầu và trạm xăng thuộc sở hữu của công ty năng lượng Nga Lukoil. Theo tờ báo này, nhóm theo đuổi thỏa thuận bao gồm tỷ phú người Mỹ Todd Boehly cùng hai công ty Trung Đông từng có quan hệ làm ăn với Kushner hoặc gia đình Witkoff.

Kushner đã mô tả bản tin của CNN là "hết sức sai lệch" trong một bài đăng trên mạng xã hội X nhưng không đi vào chi tiết: "Những bản tin sai lệch sẽ không làm tôi xao nhãng khỏi công việc mà Tổng thống Trump đã giao phó: góp phần chấm dứt chiến tranh, gắn kết mọi người và thúc đẩy hòa bình. Đây là công việc vô cùng quan trọng," Kushner viết. Dân biểu Đảng Dân chủ Garcia, người đang điều tra các mối liên hệ tài chính của ông Kushner, đã nhận định: "Thực tế là ông đã được phép nắm giữ một vị trí có quyền lực và trách nhiệm to lớn, nhưng lại được miễn trừ khỏi các yêu cầu công khai thông tin tài chính cũng như sự giám sát từ bên ngoài."

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-10-2026