NHÀ SÁCH KHAI TRÍ – MỘT KHOẢNG TRỜI KỶ NIỆM CỦA TUỔI HỌC TRÒ SÀI GÒN…
Nhắc đến Sài Gòn xưa, nhiều người không thể quên Nhà sách Khai Trí tọa lạc tại số 60–62 đại lộ Bonard (sau năm 1954 đổi tên thành đường Lê Lợi), do ông Nguyễn Hùng Trương, cựu học sinh trường Petrus Ký, sáng lập vào năm 1952.
Đối với nhiều thế hệ học sinh, sinh viên, Khai Trí không chỉ là một nhà sách mà còn là một “thư viện mở” giữa lòng thành phố. Nơi đây quy tụ đủ loại sách văn học, lịch sử, triết học, ngoại ngữ, sách giáo khoa cùng những tác phẩm mới nhứt mà tuổi trẻ ngày ấy luôn háo hức tìm đọc.
Điều làm nên danh tiếng đặc biệt của Khai Trí chính là tấm lòng của người sáng lập. Ông Nguyễn Hùng Trương (1926–2005) luôn rộng lượng cho phép học sinh, sinh viên vào đọc sách thoải mái dù không có tiền mua. Những cô cậu học trò ngày ấy thường đứng hàng giờ bên các kệ sách để “coi cọp”, say mê lật từng trang sách mà không hề bị xua đuổi hay tỏ thái độ khó chịu
Ông Nguyễn Hùng Trương (1926–2005)
Người ta còn nhắc nhiều đến câu chuyện đầy tính nhân văn của ông. Có lần một học sinh nghèo lén lấy sách và bị phát hiện. Thay vì trách phạt hay giao cho cảnh sát, ông mời em lên lầu, nhẹ nhàng khuyên bảo, rồi tặng luôn cuốn sách ấy và dặn nhân viên mở cửa sau cho em ra về. Hành động nhỏ nhưng đã để lại một bài học lớn về lòng bao dung và tình thương dành cho tuổi trẻ.
Các nữ nhân viên của Khai Trí ngày ấy đều mặc áo dài đồng phục, luôn niềm nở, tận tình với khách và nâng niu từng cuốn sách. Chính phong cách phục vụ văn minh, lịch sự ấy đã góp phần đưa Khai Trí trở thành nhà sách lớn và uy tín bậc nhứt Sài Gòn.
Bên cạnh việc kinh doanh sách, ông Nguyễn Hùng Trương còn dành nhiều tâm huyết cho thiếu nhi. Ông cùng nhà văn Nhật Tiến chủ trương xuất bản Tuần báo Thiếu Nhi, một tờ báo được rất nhiều trẻ em mong đợi mỗi tuần. Riêng tôi, ngày ấy luôn trông ngóng ba mang báo về nhà để được đọc trước tiên.
Ông từng tâm sự:
“Trong tất cả các loại sách, tôi đặc biệt nặng lòng với sách thiếu nhi. Từ năm 1971 đến năm 1975, tôi chọn lọc xuất bản khoảng 300 đầu sách trong bộ Tuổi Thơ dành riêng cho các cháu nhỏ. Bên cạnh đó, tôi còn xuất bản Tuần báo Thiếu Nhi với sự cộng tác của nhiều nhà văn, nhà báo, nhà giáo có uy tín và tâm huyết với trẻ em.”
Tờ báo được trình bày rất công phu. Trang bìa và trang cuối đều được in offset – kỹ thuật in hiện đại và tốn kém nhất thời bấy giờ. Bìa báo thường đăng các tranh vẽ đặc sắc của họa sĩ Vi Vi với nhiều chủ đề phong phú. Trong số đó, bức tranh “Ông Đồ” là tác phẩm được nhiều độc giả yêu thích và sau này còn được chọn đưa vào một bộ tem.
Nếu trang bìa mang vẻ trang trọng thì trang cuối lại là thế giới đầy hấp dẫn đối với tuổi thơ. Đó là những truyện tranh màu nổi tiếng được dịch từ nước ngoài như Tintin, Astérix và Obélix, các nhân vật của Walt Disney … Tất cả đều được tuyển chọn kỹ lưỡng, vừa hấp dẫn vừa giàu tính giáo dục. Họa sĩ Vi Vi cũng góp phần minh họa cho nhiều truyện tranh Việt Nam đăng trên báo.
Có lẽ chính từ những giờ phút đứng đọc sách trong hiệu Khai Trí mà biết bao tâm hồn trẻ đã được nuôi dưỡng tình yêu tri thức, mở rộng tầm nhìn và hình thành nhơn cách. Một cuốn sách hay đôi khi có thể làm thay đổi cả cuộc đời, và Khai Trí đã góp phần gieo những hạt giống đẹp ấy cho nhiều thế hệ.
Với người Sài Gòn trước năm 1975, một buổi dạo quanh trung tâm thành phố mà không ghé Khai Trí dường như là thiếu đi một điều gì đó. Nhà sách ấy đã trở thành một phần ký ức đẹp của tuổi học trò, của những tà áo trắng hồn nhiên và của một Sài Gòn thanh lịch, hiếu học.
Các tỷ muội Gia Long ngày ấy chắc hẳn cũng đã từng ít nhứt một lần ghé qua Khai Trí trên đường Lê Lợi, lặng lẽ đứng bên những kệ sách thơm mùi giấy mới, nâng niu từng cuốn sách và gửi vào đó biết bao ước mơ của tuổi học trò.
Nhà sách Khai Trí hôm nay chỉ còn trong ký ức, nhưng hình ảnh một người chủ hiệu sách yêu tri thức, thương học trò và hết lòng khuyến khích văn hóa đọc vẫn luôn được nhiều thế hệ nhắc nhớ với lòng biết ơn và trân trọng.
Ông Nguyễn Hùng Trương qua đời lúc 5 giờ 15 phút ngày 11/3/2005 tại tư gia ở đường Điện Biên Phủ, Quận 3, hưởng thọ 80 tuổi.
Ngay cả khi từ biệt cuộc đời, ông vẫn để lại một nghĩa cử đẹp: theo di nguyện của ông, tiền phúng điếu được gửi vào Quỹ Từ thiện Thành phố.
Một đời người gắn bó với sách, với văn hóa đọc và với tuổi thơ Việt Nam đã khép lại, nhưng những gì ông để lại vẫn còn mãi trong ký ức của bao thế hệ học trò Sài Gòn.
Vũ Thị Ngọc Uyên
(nhóm học sanh Gia Long)
Keine Kommentare:
Kommentar veröffentlichen