"THE NEW YORK TIMES"  ĐÃ KIỆN PENTAGON RA TÒA LẦN THỨ 2 CHỈ TRONG VÒNG 5 THÁNG

Đây là lần thứ hai trong vòng năm tháng, tờ *The New York Times* đã đưa Pentagon Hoa Kỳ ra tòa. *The New York Times* lập luận rằng một quy định mới, buộc các nhà báo hành nghề bên trong Lầu Năm Góc phải luôn có một nhân viên chính thức đi kèm, đã vi phạm quyền tự do báo chí được Hiến pháp bảo đảm theo Tu chính án thứ nhất.

Đơn kiện đã được nộp vào thứ Hai18-5, tại Tòa án Quận Hoa Kỳ ở Washington, D.C. Theo hãng tin AP, các nguyên đơn trong vụ kiện này là tờ *The New York Times* và phóng viên thường trú tại Pentagon, ông Julian E. Barnes.

Trọng tâm của vụ tranh chấp là một chính sách tạm thời mà Pentagon đã ban hành vào tháng 3 năm 2026, sau một phán quyết của tòa án. Theo *The New York Times*, các phóng viên hiện nay buộc phải đặt lịch hẹn cho từng câu hỏi cụ thể, chờ đợi phản hồi, sắp xếp người dẫn đường đi kèm, và sau đó mới được nêu câu hỏi. Sau khi hoàn tất, họ bắt buộc phải rời khỏi tòa nhà. Đối với cuộc trao đổi tiếp theo, toàn bộ quy trình này lại phải bắt đầu lại từ đầu.

Tờ *The Guardian* dẫn lời từ đơn kiện: Trước đây, các phóng viên có thể tự do đi lại giữa các văn phòng báo chí nằm dọc theo những "hành lang không thuộc khu vực an ninh nghiêm ngặt". Tuy nhiên, hiện nay họ buộc phải "dành hàng giờ đồng hồ gọi điện cho bộ phận xếp lịch, cũng như liên tục thực hiện thủ tục ra vào tòa nhà". Theo *The New York Times*, đơn kiện khẳng định rằng những quy định tạm thời này là "hoàn toàn vô lý" và khiến cho thẻ hành nghề báo chí trở nên "gần như vô giá trị". Song song với đó, Bộ Quốc phòng cũng đã đóng cửa khu vực làm việc dành cho báo chí vốn tồn tại lâu đời ngay bên trong Pentagon; theo AP, khu vực này hiện được dành riêng cho một nhóm đại diện báo chí chọn lọc do chính Bộ Quốc phòng chỉ định.

Pentagon bảo vệ hành động của mình: bảo vệ thông tin mật

Pentagon lại có cách nhìn nhận khác về những cáo buộc này. Trên X, người phát ngôn Sean Parnell đã cáo buộc *The New York Times* đang tìm cách "dỡ bỏ các rào cản nhằm được tiếp xúc với những tài liệu mật", theo tường thuật của AP. Ông Parnell khẳng định rằng chính sách này là "hoàn toàn hợp pháp và được chia sẻ một cách thận trọng nhằm bảo vệ các thông tin an ninh quốc gia khỏi nguy cơ bị tiết lộ trái phép". Theo *The Guardian*, ông Parnell còn phát biểu thêm rằng tờ báo này đang muốn "tự do đi lại mà không cần người dẫn đường qua các hành lang của Pentagon". Ông lưu ý rằng đây là một đặc quyền mà tờ báo này "không hề được hưởng tại bất kỳ tòa nhà liên bang nào khác". Theo quan điểm của Pentagon, các yêu cầu về việc phải có người dẫn đường này nhằm mục đích bảo vệ những thông tin tế nhị và bảo đảm  an ninh bên trong tòa nhà.

Bối cảnh: Hegseth, Trump và cuộc xung đột với truyền thông

Theo tờ *The Guardian*, ngay từ tháng 9 năm 2025, dưới thời chính quyền của ông Donald Trump (chính quyền sau đó đã chính thức đổi tên Bộ Quốc phòng thành "Bộ Chiến tranh") ,các biện pháp hạn chế tiếp xúc toàn diện đã được ban hành. Tờ *The New York Times* đưa tin rằng Bộ trưởng Chiến tranh (Pentagon) Pete Hegseth đã áp dụng các quy định, theo đó các nhà báo có thể bị xếp vào diện "rủi ro an ninh" và bị thu hồi thẻ hành nghề báo chí.

Vào tháng 12 năm 2025, tờ báo này đã đệ đơn kiện đầu tiên. Đến tháng 3 năm 2026, Thẩm phán Paul Friedman tuyên bố rằng các điều khoản chủ chốt trong những quy định này là vi hiến. Ngay sau đó, Lầu Năm Góc đã ban hành một chính sách mới, bắt buộc phải có người dẫn đường đi kèm. Thẩm phán Friedman cũng đã bác bỏ một phần của chính sách này. Tuy nhiên, theo hãng tin *AP*, vào tháng 4, một tòa phúc thẩm đã phán quyết rằng yêu cầu về việc phải có người dẫn đường vẫn có thể tiếp tục có hiệu lực trong thời điểm hiện tại, trong khi các thủ tục pháp lý vẫn đang tiếp diễn.

Tranh cãi về Sự minh bạch và Quyền kiểm soát

Theo *The Guardian*, trong đơn kiện mới nhất của mình, tờ báo này mô tả các quy định tạm thời nói trên là "rõ ràng mang tính trả đũa" và "đầy tùy tiện". Người phát ngôn Charlie Stadtlander nhấn mạnh với hãng tin *AP* rằng: "Người dân Mỹ xứng đáng được biết rõ về cách thức vận hành của chính phủ cũng như những hành động mà quân đội thực hiện nhân danh chính họ." Theo quan điểm của *The New York Times*, chính sách bắt buộc phải có người dẫn đường này cấu thành một sự xâm phạm nghiêm trọng vào phương thức hành nghề của các phóng viên thường trú tại Pentagon.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 20-5-2026