CƠ QUAN TÌNH BÁO TÂY PHƯƠNG CÓ THỂ ĐÃ HƯỚNG DẨN ĐƯỜNG BAY CHO CÁC UAV CỦA UKRAINE NHƯ THẾ NÀO?

Theo Telepolis: Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Kiew đang gây thiệt hại nghiêm trọng cho các cơ sở dầu mỏ của Nga. Theo tờ Financial Times (FT), các cơ quan tình báo Tây phương đang tích cực hỗ trợ việc né tránh hệ thống phòng không của Nga.

Trong những tuần gần đây, Ukraine liên tục đạt được nhiều thành công: lực lượng Ukraine đã nhiều lần tấn công thành công các cơ sở hạ tầng năng lượng sâu trong nội địa Nga. Nhiều nhà máy lọc dầu đã bị thiêu rụi.

Như tờ Financial Times (FT) đưa tin, thành công này chủ yếu là nhờ sự hỗ trợ của các cơ quan tình báo Tây phương. Họ đã giúp Kiew tìm ra các đường bay tối ưu và né tránh hệ thống phòng không của Nga. Bản báo cáo dựa trên các tuyên bố từ các quan chức Ukraine.

Cho đến nay, những người ủng hộ Ukraine vẫn còn rất tế nhị, vì khi biết được điều này, họ có thể phải chịu trách nhiệm theo luật quốc tế về các cuộc tấn công.

Số liệu về các cuộc tấn công đã nói lên tất cả: Theo Financial Times, kể từ đầu năm, máy bay không người lái của Ukraine đã tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga ít nhất 194 lần. So với năm ngoái, con số này tăng khoảng 11 lần.

Vào tháng 5, số lượng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái thành công đã đạt kỷ lục hàng tháng mới với 16 vụ, theo nhóm phân tích Rochan Consulting của Ba Lan, cũng như Financial Times đã loan tin.

Theo số liệu chính thức của Nga công bố, họ đã bắn hạ tổng cộng 63.933 máy bay không người lái của Ukraine trong6 tháng đầu năm 2026, Moskau báo cáo 17.832 vụ bắn hạ chỉ riêng trong tháng 6.

Luật quốc tế: Khi nào Tây phương phải chịu trách nhiệm về các cuộc tấn công ở Nga?

Lý do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái này có thể gây rắc rối cho các nước Tây phương đang ủng hộ Ukraine, nằm trong đạo luật quốc tế. Các điều khoản dự thảo của Liên Hợp Quốc về trách nhiệm quốc gia phân biệt giữa "viện trợ hoặc hỗ trợ" (Điều 16) và "chỉ đạo và kiểm soát" (Điều 17).

Nếu một quốc gia chỉ đạo và kiểm soát một quốc gia khác trong một hành vi vi phạm luật quốc tế, quốc gia đó cũng phải chịu trách nhiệm về hành vi đó, theo Điều 17.

Nếu một quốc gia chỉ đạo và kiểm soát một quốc gia khác trong một hành vi vi phạm luật quốc tế, quốc gia đó cũng phải chịu trách nhiệm về hành vi đó.

Ukraine đang tự vệ trước cuộc tấn công của Nga, và các cuộc tấn công của nước này vào nội địa Nga được luật pháp quốc tế cho phép. Tuy nhiên, sẽ nảy sinh vấn đề nếu máy bay không người lái và hỏa tiễn, mà các cơ quan tình báo Tây phương xác định đường bay hoặc mục tiêu, lại tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự, chẳng hạn như bệnh viện hoặc ký túc xá sinh viên.

Đây có lẽ là lý do tại sao các nước Tây phương Tây đang ủng hộ Ukraine phải hết sức cẩn trọng, để không vượt qua ranh giới của luật pháp quốc tế. Một báo cáo chính thức của chính phủ Mỹ trong quý đầu tiên năm 2026 thừa nhận rằng họ đã đưa ra cảnh báo về các cuộc tấn công vào Ukraine và đang tạo điều kiện cho việc xác định mục tiêu và cải thiện an ninh hoạt động. Tuy nhiên, đồng thời, báo cáo cũng nhấn mạnh: "Chúng tôi không lựa chọn mục tiêu."

Khủng hoảng nhiên liệu và tình trạng khẩn cấp: Các cuộc tấn công ảnh hưởng đến Nga như thế nào

Các cuộc tấn công đang tác động đến cuộc sống hàng ngày ở Nga. Hơn một nửa số vùng đã áp đặt các hạn chế nghiêm ngặt đối với việc bán nhiên liệu. Các Video đã xuất hiện trên mạng xã hội cho thấy những hàng dài hàng km tại các trạm xăng.

Nhưng không chỉ các vùng của Nga bị ảnh hưởng; các vấn đề cũng thể hiện rõ ở thủ đô Moskau. Vào tháng Sáu, máy bay không người lái của Ukraine liên tục tấn công nhà máy lọc dầu duy nhất của Moskau, Kapotnya, gây ra hỏa hoạn.

Các nhà phân tích cho đến nay ước tính công suất lọc dầu bị mất ở mức 20 đến 30% tổng công suất lọc dầu của Nga, và sản lượng chế biến dầu đã giảm xuống dưới 4 triệu thùng mỗi ngày, mức thấp nhất trong 21 năm.

Nga đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp ở Krim: tình trạng thiếu nhiên liệu, mất điện và ngành du lịch sụp đổ là những hiện trạng đang xảy ra ở đó.

Ruslan Pukhow, giám đốc Trung tâm Phân tích Chiến lược và kỹ nghệ Moskau, đã đưa ra một đánh giá sắc bén bất thường với tờ Financial Times: "Về cơ bản, có thể nói rằng Putin đã mắc một sai lầm chiến lược chết người khác trong cuộc chiến này khi tin rằng, vì một lý do nào đó, thời gian hoàn toàn đứng về phía ông ta. Ông ta không thể buộc Ukraine đầu hàng, nhưng ông ta đã cho họ đủ thời gian để xây dựng sản xuất hàng loạt các giếng khoan sâu."

Trong khi đó, người Nga đã bắt đầu tấn công có hệ thống các trạm xăng và các cơ sở khoan ở Ukraine. Ví dụ, công ty UKRNAFTA chỉ vài ngày trước đã báo cáo rằng các cơ sở của họ đã bị tấn công. Từ tháng 4 đến đầu tháng 6, khoảng 140 trạm xăng ở Ukraine được cho là đã trở thành mục tiêu tấn công.

Theo lời kể của Nga, các cuộc tấn công vào trạm xăng nhằm mục đích ngăn chặn các phương tiện quân sự tiếp nhiên liệu. Thông tin này đã được hãng thông tấn TASS và một số hãng khác loan tin. Hơn nữa, một báo cáo của NPR/GPB cho thấy quân đội Ukraine vận chuyển máy bay không người lái tầm xa trên các xe tải dân sự gần biên giới để phóng chúng. Nga có thể cũng nhằm mục đích cản trở hoạt động này bằng các cuộc tấn công vào các trạm xăng.

Những lời phủ nhận từ vùng Baltic và hậu quả chính trị

Hội đồng An ninh Nga tuyên bố rằng máy bay không người lái của Ukraine đã xử dụng không phận EU trên Biển Baltic để tấn công Nga.

Các bộ trưởng ngoại giao của Estland, Lettland và Litauen đã cùng nhau phủ nhận điều này vào tháng 4 năm 2026, tuyên bố rằng các nước của họ "chưa bao giờ cho phép lãnh thổ hoặc không phận của mình được xử dụng cho các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào các mục tiêu ở Nga." Moskau vẫn chưa đưa ra bất kỳ bằng chứng công khai nào, chẳng hạn như dữ liệu Radar.

Konrad Muzyka, giám đốc của Rochan Consulting, đã tóm tắt sự phát triển chiến lược cho Financial Times: "Chiến dịch đã phát triển từ một hành động tương đối tập trung vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ thành một chiến dịch phong tỏa chiến lược rộng lớn hơn nhằm làm suy yếu, đồng thời các hệ thống năng lượng, hậu phương tiếp tế, kỹ nghệ và xuất cảng của Nga."

Báo cáo của Financial Times không phải là một lời thừa nhận chính thức, nhưng nó là bằng chứng cho thấy các quốc gia Tây phương đang tích cực tham gia vào các hành động giúp đỡ Ukraine tấn công Nga. Theo luật quốc tế, điều này là hợp pháp, miễn là không có mục tiêu dân sự nào bị tấn công. Tuy nhiên, có thể dự đoán rằng Nga sẽ ngày càng xử dụng các biện pháp trả đũa dưới ngưỡng chiến tranh.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 7-7-2026