SAAB CHẾ TẠO CÁC MẪU TÀU CHIẾN ĐẤU "COMBAT BOAT 90CX" MỚI: NHẰM ĐỐI PHÓ VỚI NHỮNG ĐỐI THỦ GẦN NHƯ VÔ HÌNH

Artikel von Holger Wittich/auto motor und sport, ngày 3-11:  Saab đang mở rộng dòng tàu chiến đấu Combat Boat 90 (CB90) với mẫu mới mang tên CX. Không chỉ dừng lại ở vai trò vận chuyển binh lính truyền thống, mẫu tàu này còn được chế tạo để thực hiện các nhiệm vụ trinh sát, tác chiến chống mục tiêu trên mặt nước và phòng không.

Quá trình phát triển CB90 bắt đầu từ cuối thập niên 1980; các nguyên mẫu đầu tiên được hạ thủy vào năm 1989 và quá trình sản xuất hàng loạt bắt đầu từ năm 1990. Loại tàu này được chế tạo dành cho các đơn vị đổ bộ, đáp ứng nhu cầu di chuyển nhanh chóng nhân sự và thiết bị giữa các tàu mẹ, bờ biển và các hòn đảo. Thiết kế với cấu trúc thấp cùng mớn nước nông cho phép tàu hoạt động hiệu quả tại các vùng ven biển.

Phiên bản CB90 HSM , vốn là chuẩn mực kỹ thuật cho dòng CB90 NG của Saab, có chiều dài 16,3 mét và chiều rộng 3,8 mét. Tàu được trang bị hai động cơ Diesel với công suất 900 mã lực mỗi chiếc, có khả năng chở theo  3 người điều khiển, cùng 18 đến 21 binh sĩ. Mặc dù vẫn duy trì hệ thống đẩy bằng tia nước (Waterjet), phiên bản CX được cải tiến với động cơ mạnh mẽ hơn và không gian rộng rãi hơn để lắp đặt các cơ phận đặc biệt cho từng nhiệm vụ.

Ba cấu hình: Radar, hỏa tiễn hoặc pháo

Biến thể trinh sát được trang bị Radar Sea Giraffe 1X của Saab, có khả năng phát giác mục tiêu trên không và trên mặt nước ở phạm vi 360 độ. Cột Radar có thể vươn cao tới 11 mét, nhưng cũng có thể hạ xuống còn khoảng 4 mét khi tàu di chuyển ở tốc độ cao. Theo Saab, Radar này có tầm hoạt động kỹ thuật hơn 100 km; tuy nhiên, khả năng phát hiện thực tế đối với một tàu địch còn phụ thuộc vào tầm nhìn thẳng (line of sight) và độ cao của mục tiêu.

Đối với nhiệm vụ tác chiến chống mục tiêu trên mặt nước, loại CX được giới thiệu với hai bệ phóng hỏa tiễn Marte-ER. Loại hỏa tiễn này sử dụng hệ thống dẫn đường bằng Radar chủ động, có tầm bắn hơn 100 km và duy trì quỹ đạo bay ở độ cao thấp. Đối với các mục tiêu nằm ngoài tầm phát giác của Radar trên tàu, con tàu cần tiếp nhận dữ liệu mục tiêu từ các cảm biến khác. Thụy Điển đang lên kế hoạch trang bị một loại hỏa tiễn khác cho các đơn vị tác chiến đổ bộ của mình; do đó, Marte ER là một lựa chọn tiềm năng cho dòng tàu CX, mặc dù nó chưa được xác nhận là một phần trong danh mục vũ khí chính thức của Thụy Điển.

Biến thể phòng không dự kiến ​​sẽ được trang bị pháo Rheinmetall SeaSnake 30. Hệ thống vận hành từ xa này sử dụng đạn cỡ 30×173 mm với tốc độ bắn tối đa lên tới 1.100 phát mỗi phút. Hệ thống bao gồm các Kamera quan sát ban ngày, cảm biến hồng ngoại và trang bị đo khoảng cách bằng Laser.

Điều khiển từ xa và các hệ thống bổ trợ

Kiến trúc "Combat Core" (Lõi tác chiến) kết hợp các chức năng điều hướng và điều khiển tàu với việc giám sát các hệ thống trên tàu cũng như hệ thống điều khiển vũ khí. Kết hợp cùng hệ thống "Autonomous Ocean Core" (Lõi đại dương tự hành) của Saab, nó cho phép tàu vận hành từ xa và thực hiện các chức năng tự động. Tuy nhiên, các quyết định liên quan đến việc sử dụng vũ khí vẫn nằm dưới sự kiểm soát của con người.

Hiện tại, vũ khí ngư lôi chưa nằm trong các cấu trúc được xác nhận cho dòng tàu CX. Năm 2025, ngư lôi Torpedo 47 đã được thử nghiệm trên cả tàu CB90 phiên bản thông thường lẫn tàu mặt nước không người lái; các cuộc thử nghiệm này nhằm xác định liệu loại ngư lôi này có thể được triển khai, ít nhất là tạm thời, từ các nền tảng nhỏ hơn hay không. Saab cũng đang đánh giá khả năng khai triển máy bay không người lái (Drohne) và các trang bị khác từ tàu CX.

Thụy Điển là khách hàng đầu tiên đặt mua

Trong giai đoạn từ năm 2024 đến 2026, Thụy Điển đã đặt hàng tổng cộng 36 chiếc tàu mới thuộc dòng CB90. Cụ thể, đơn hàng bao gồm 10 chiếc vào năm 2024, 22 chiếc vào năm 2025 và 4 chiếc vào năm 2026.

Ngoài ra, Saab đang mở rộng cơ sở đóng tàu tại Docksta. Khu vực đóng tàu mới này dự kiến ​​sẽ tăng gấp đôi năng lực sản xuất và dự kiến ​​hoàn thành vào nửa đầu năm 2027. Đối với phiên bản CX, Saab đang xem xét bổ sung các trang thiết bị khác, bao gồm ngư lôi và nhiều loại máy bay không người lái khác nhau.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 4-11-2026