CHƯƠNG TRÌNH NÀY CỦA MỸ CHO THẤY CÁCH TRUMP MUỐN CHIA RẼ ÂU CHÂU
Artikel von Meiritz, Annett trên Handelsblatt, ngày 10-8: Khi chính quyền Mỹ công bố Chiến lược An ninh Quốc gia vào năm ngoái, một đoạn gây tranh cãi đã khơi dậy các cuộc thảo luận, chủ yếu trong giới chuyên gia: lời kêu gọi Mỹ chủ động thúc đẩy "sự phản kháng đối với định hướng hiện tại của Âu châu".
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sau đó đã làm rõ ý nghĩa của điều này khi chỉ trích tình trạng nhập cư ồ ạt và cái gọi là "giáo phái biến đổi khí hậu" tại Âu châu trong Hội nghị An ninh Munich. Thay vì hợp tác, Washington ngày càng chọn cách đối đầu, trong khi Âu châu thường xuyên rơi vào thế bị động thay vì chủ động hành động.
Giờ đây, nỗ lực xuất cảng tư tưởng "Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại" (MAGA) sang Âu châu đã bước sang một giai đoạn mới. Một chương trình cấp vốn của Bộ Ngoại giao Mỹ đang mời gọi các tổ chức Âu châu nộp hồ sơ nhận khoản tài trợ lên tới 4,9 triệu USD.
Các khoản tài trợ này hỗ trợ những dự án tập trung vào quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí, chủ quyền quốc gia, "bản sắc Tây phương" và các hệ quả của vấn đề nhập cư. Theo đó, vấn đề di cư, "tự do ngôn luận" và tâm lý chống lại trào lưu "Woke" (tế nhị với các vấn đề công bằng xã hội) đang bị biến thành công cụ gây ảnh hưởng trong chính sách đối ngoại.
Trong số những người quan tâm đến nguồn tài trợ này có Naomi Seibt, một người có ảnh hưởng trên mạng xã hội tại Đức và có mối quan hệ gần gũi với đảng AfD. Viện Danube (Danube Institute), một tổ chức bảo thủ cánh hữu của Hungary, cũng có kế hoạch nộp đơn, tương tự như trường hợp của một tài khoản Instagram tại Ý được cho là đã nhận được liên hệ từ các cộng sự của tỷ phú công nghệ Elon Musk.
Phải thừa nhận rằng 5 triệu USD là một khoản tiền tương đối nhỏ. Để so sánh, trước khi Donald Trump tái đắc cử, Mỹ đã chi 63,3 tỷ USD cho viện trợ nước ngoài. Điều này khiến cho việc các khoản tiền mới này tập trung vào các nền dân chủ Tây phương giàu có trở nên đặc biệt đáng chú ý.
Suy cho cùng, dưới góc nhìn của phe MAGA, vẫn còn cơ hội để tạo ra sự thay đổi tại Âu châu: cứ 4 cử tri Âu châu thì có gần một người ủng hộ các đảng dân túy cánh hữu hoặc cực hữu. Tỷ lệ này đã tăng gần gấp 5 lần kể từ giữa thập niên 1990. Các đảng cực hữu hầu như luôn mang tư tưởng hoài nghi Âu châu, điều này phù hợp với lợi ích của chính quyền Mỹ, vốn coi EU (với tư cách là một khối các quốc gia) như một trở ngại.
Các đảng phái dân chủ dòng chính đã đánh giá thấp diễn biến này trong một thời gian quá dài: đó là sự trỗi dậy của đảng AfD cùng các nhánh của nó, cũng như sự ủng hộ dành cho ông Trump tại Mỹ. Họ cũng chưa nhận thức được rằng cuộc chiến vì tương lai của các nền dân chủ Tây phương đã diễn ra từ lâu ở cả hai bờ Đại Tây Dương. Các phong trào cánh hữu và bảo thủ dân tộc thường hợp tác xuyên biên giới hiệu quả hơn so với các đảng phái cánh tả và tự do. Hệ quả là, dù thường không nắm thế đa số tuyệt đối, họ vẫn thành công trong việc định hướng dư luận và thay đổi luật pháp theo hướng có lợi cho mình.
Sẽ là sai lầm nếu lại xem nhẹ một công cụ như "quỹ 5 triệu". Suy cho cùng, những cuộc bầu cử then chốt diễn ra trong năm tới, tại Pháp, Tây Ban Nha, Ba Lan, Vương quốc Anh và nhiều bang của Đức, có thể làm thay đổi cán cân quyền lực của Âu châu trong nhiều thế hệ mai sau.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 11-8-2026
