HÀNG TRĂM NHÀ NGOẠI GIAO EU KÊU GỌI TRỪNG PHẠT ISRAEL

Theo Frankfurter Rundschau: Trước những hành động leo thang của Israel tại các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng, khoảng 400 cựu đại sứ, bộ trưởng và quan chức cấp cao của Âu châu đang kêu gọi EU cuối cùng đình chỉ Hiệp định Hiệp hội với Israel và áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt. Hiệp định này, có hiệu lực từ năm 2000, điều chỉnh việc tạo thuận lợi thương mại, hợp tác kinh tế và khoa học, và đối thoại chính trị.

Trong tuyên bố được công bố hôm thứ Năm 16-4-2026, các nhà ngoại giao cho biết rằng, theo Điều 2, Hiệp định Hiệp hội dựa trên sự "tôn trọng lẫn nhau về nhân quyền và các nguyên tắc dân chủ". Israel liên tục vi phạm nguyên tắc này ở Bờ Tây, Dải Gaza, và hiện nay cả ở Libanon. Họ cũng cho biết luật mới được Knesset thông qua gần đây quy định án tử hình đối với các hành vi khủng bố gây chết người và trên thực tế chỉ áp dụng cho người Palestine. Theo những người ký kết, trong đó có cựu Đại diện cao cấp của EU, Josep Borrell, "đạo luật ghê tởm" này gợi nhớ đến một chế độ phân biệt chủng tộc.

EU đã thảo luận về việc đình chỉ thỏa thuận và các biện pháp trừng phạt khác trong nhiều tháng, nhưng các quốc gia thành viên đang chia rẽ. Đức, Áo, Hungary và Slowenien cho đến nay vẫn phản đối. Vấn đề này có thể được nêu ra một lần nữa vào tuần tới tại cuộc họp của các bộ trưởng ngoại giao EU, vì Trung Đông, nằm trong chương trình nghị sự. Luật tử hình của Israel bị chỉ trích nặng nề đã làm dấy lên lời kêu gọi đình chỉ thỏa thuận liên kết. Người chiến thắng trong cuộc bầu cử của Hungary và Thủ tướng tương lai Péter Magyar đã cho biết ông sẽ đi chệch khỏi lập trường hoàn toàn ủng hộ Israel của Viktor Orbán.

Các nhà ngoại giao EU chỉ trích: Thậm chí không có "gói biện pháp khiêm tốn" nào chống lại Israel

Các quốc gia như Tây Ban Nha, Bỉ, Ireland và Slowenien đã áp đặt các biện pháp trừng phạt riêng của họ đối với Israel. Ý gần đây đã đình chỉ một thỏa thuận hợp tác quốc phòng song phương với Israel vì hành vi gây hấn của Israel trong cuộc chiến ở Libanon. Điều này xảy ra sau khi một chiếc xe của Liên Hợp Quốc do Ý điều hành ở Libanon bị hư hại do các phát súng cảnh cáo của Israel. Tuy nhiên, các nhà ngoại giao EU đã chỉ trích toàn bộ EU vì đã không đạt được thỏa thuận ngay cả về một "gói biện pháp khiêm tốn" chống lại Israel vào năm ngoái. Họ mô tả điều này là một "thất bại".

Tuyên bố tập trung chủ yếu vào Bờ Tây và Dải Gaza. Tại đó, Israel đã "thúc đẩy sự khuất phục của người Palestine dưới vỏ bọc các hoạt động quân sự bất hợp pháp chống lại Iran và Libanon". Việc sáp nhập đất đai của người Palestine "bởi những kẻ khủng bố định cư được IDF (quân đội Israel) bảo vệ" đang diễn ra nhanh chóng, và các vụ chiếm đất khác đang được lên kế hoạch. Mục tiêu của chính sách này là "đuổi người Palestine khỏi đất đai của họ".

Các tác giả than thở rằng Israel "tiếp tục hành động một cách hoàn toàn không bị trừng phạt, do đó làm suy yếu giải pháp hai nhà nước và một nhà nước Palestine trong tương lai". Hơn nữa, "Mô hình hành vi bất hợp pháp này được lặp lại trong các cuộc tấn công bừa bãi và không cân xứng của Israel vào Libanon". Israel tiếp tục các cuộc tấn công ở đó vào thứ Năm. Theo các báo cáo, cây cầu cuối cùng còn lại nối liền miền nam Libanon với phần còn lại của đất nước cũng đã bị phá hủy.

Những yêu cầu mà 400 bên ký kết đưa ra đối với EU:

Tuyên bố tiếp tục nêu rõ, tại Gaza, người dân đang bị bao vây “vẫn chưa nhận được sự hỗ trợ nhân đạo đầy đủ” do các hạn chế tiếp xúc vẫn đang tiếp diễn. Kế hoạch hòa bình gây tranh cãi của Mỹ đối với Gaza “đang thất bại trong việc kiềm chế các cuộc tấn công quân sự của Israel nhằm vào người Palestine”.

Các yêu cầu của 400 bên ký kết rất sâu rộng. Trước hết, họ yêu cầu EU khởi xướng các biện pháp để đình chỉ Hiệp định Hiệp hội với Israel “toàn bộ hoặc một phần”. Việc buôn bán với các khu định cư bất hợp pháp ở Bờ Tây phải bị cấm, và các thỏa thuận vũ khí cũng phải bị dừng lại.

Hơn nữa, EU nên đình chỉ sự tham gia của Israel vào các chương trình của Âu châu và mở rộng danh sách trừng phạt hiện có “để bao gồm tất cả những người liên quan đến việc đàn áp người Palestine và vi phạm luật pháp quốc tế”. Cho đến nay, các quốc gia thành viên EU chỉ có thể đồng ý về các biện pháp trừng phạt hạn chế đối với các cá nhân và tổ chức định cư cực đoan.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 17-4-2026