ĐỨC CÂN NHẮC VIỆC MUA HỎA TIỄN CỦA THỔ NHĨ KỲ ĐỂ THAY THẾ CHO TOMAHAWK CỦA MỸ

Theo hãng tin dts – Sau tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc sẽ không còn bố trí các hỏa tiễn hành trình tầm xa Tomahawk tại Đức nữa, Chính phủ Liên bang cùng với các đối tác NATO khác, đang nỗ lực tìm kiếm những giải pháp mới nhằm tiếp tục đảm bảo an ninh cho lục địa Âu châu.

Thông tin này được tờ *Die Welt* đăng tải trong ấn bản ra ngày thứ Hai 11-5, dẫn lời một số nhà ngoại giao am hiểu vấn đề từ EU và NATO. Theo báo cáo này, một kế hoạch mới đang được xem xét, qua đó các hỏa tiễn Tomahawk có tiềm năng được sản xuất ngay tại Đức từ năm 2028, thông qua một liên doanh giữa các công ty của Đức và Mỹ. Mô hình cho sáng kiến ​​này sẽ dựa trên liên doanh hiện có giữa công ty MBDA của Đức (có trụ sở tại Schrobenhausen, bang Bayern) và nhà thầu quốc phòng RTX của Mỹ, một quan hệ đối tác đang chịu trách nhiệm sản xuất các hỏa tiễn PAC-2 GEM-T cho hệ thống Patriot, loại hỏa tiễn mà NATO đang rất cần gấp.

Song song với đó, Chính phủ Liên bang cũng đang thăm dò khả năng mua các loại hỏa tiễn của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm bảo vệ các quốc gia Âu châu thuộc khối NATO; cụ thể là hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa Yildirimhan, vốn sở hữu tầm bắn lên tới 6.000 km và hỏa tiễn siêu thanh tầm xa Tayfun Block-4. Theo tờ *Die Welt*, cũng dựa trên các nguồn tin am hiểu, hỏa tiễn Yildirimhan, hiện vẫn đang trong giai đoạn phát triển, có thể được bàn giao ngay từ năm 2028, và hỏa tiễn Tayfun Block-4 sẽ được chuyển giao ngay sau đó không lâu. Do dự kiến ​​sẽ vấp phải sự phản đối từ Zypern và Griechenland, hai quốc gia vốn có mối quan hệ vô cùng căng thẳng với Thổ Nhĩ Kỳ, nên nguồn tài chính cho các thương vụ mua sắm vũ khí tiềm năng này từ Thổ Nhĩ Kỳ khó có thể được trích từ chương trình quốc phòng SAFE của EU, vốn cung cấp tới 150 tỷ Euro dưới dạng các khoản vay lãi suất thấp cho các khoản đầu tư quốc phòng. 

Trong nội bộ khối NATO, hai biện pháp đang được xem xét như những khả năng thực tế hơn cả: hoặc là một thỏa thuận song phương giữa Đức và Thổ Nhĩ Kỳ; hoặc là Chính phủ Liên bang, dưới sự dẫn đầu của Berlin, sẽ thành lập một "liên minh tự nguyện" quy mô nhỏ hơn, bao gồm các quốc gia Âu châu, để cùng nhau tài trợ cho các thương vụ mua sắm vũ khí từ Thổ Nhĩ Kỳ trong tương lai. Trong kịch bản thứ hai này, Đức sẽ là quốc gia gánh chịu phần chi phí lớn nhất. Cho đến nay, vẫn chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra liên quan đến việc thành lập một liên doanh tiềm năng hay việc mua sắm vũ khí từ Thổ Nhĩ Kỳ. Nếu một quyết định tích cực được thông qua, việc mua lại các hệ thống hỏa tiễn của Thổ Nhĩ Kỳ này có thể sẽ được công bố ngay trong tháng 7 tới, bên lề Hội nghị Thượng đỉnh NATO diễn ra tại Ankara.

Bối cảnh: Vào mùa hè năm 2024, Đức, Pháp, Ý, Ba Lan, Thụy Điển và Vương quốc Anh đã ký một thư bày tỏ ý định, đồng ý cùng sản xuất các hệ thống vũ khí thông thường có tầm bắn hơn 2.000 km nhằm mục đích răn đe Nga. Vào tháng 5 năm 2025, London và Berlin đã tái khẳng định cam kết hợp tác phát triển loại vũ khí này. Tuy nhiên, dựa trên những kinh nghiệm trong quá khứ (chẳng hạn như dự án FCAS), các chuyên gia dự đoán rằng nỗ lực này có thể sẽ mất nhiều năm mới hoàn thành, đồng thời cũng có nguy cơ dẫn đến những căng thẳng giữa các quốc gia tham gia. Ngoại trưởng Johann Wadephul (thuộc đảng CDU) chia sẻ với tờ *Welt am Sonntag* vào cuối tuần qua rằng chính phủ liên bang hiện tại đang nỗ lực từng ngày để tối đa hóa năng lực phòng thủ của Đức. Ông nói thêm rằng các cuộc thảo luận chuyên sâu về vấn đề này hiện đang được tiến hành với các đồng minh tại Hoa Kỳ. 

Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius (thuộc đảng SPD) gần đây đã phát biểu trên chương trình *Heute Journal* rằng, cách đây một năm rưỡi, Đức đã gửi một yêu cầu chính thức tới Washington để mua các hỏa tiên hành trình Tomahawk. Đồng thời, Bộ trưởng cũng thừa nhận rằng, xét đến bối cảnh địa chính trị toàn cầu hiện nay, ông không đặt nhiều hy vọng vào việc thực sự có thể mua được số hỏa tiễn này.

Dẫn nguồn tin ngoại giao, tờ báo *Die Welt* cho  thêm rằng một "phần đáng kể" trong số quân đội được rút khỏi Đức sẽ đến từ nơi hiện là trung tâm không quân lớn nhất của Hoa Kỳ bên ngoài lãnh thổ nước này, tọa lạc tại Ramstein (bang Rheinland-Pfalz). Trong trung hạn, số quân nhân Hoa Kỳ này dự kiến ​​sẽ được tái khai triển từ Ramstein đến Căn cứ Không quân Mihail Kogălniceanu (MK), nằm gần thành phố Constanța ở phía đông Romania. Căn cứ này nằm cách biên giới Ukraine chưa đầy một trăm km. Căn cứ không quân của Rumänien, nơi hiện đang đóng quân của Đơn vị Quân đồn trú Hoa Kỳ tại Biển Đen (U.S. Army Garrison Black Sea) cùng với các lực lượng Rumänien, được lên kế hoạch mở rộng trong những năm tới để trở thành căn cứ không quân lớn nhất của NATO, đủ sức tiếp nhận một lực lượng gồm ít nhất 10.000 quân nhân Hoa Kỳ cùng gia đình của họ. Như vậy, trung tâm này sẽ có quy mô lớn hơn cả Ramstein. Theo sự đồng thuận trong giới ngoại giao am hiểu tình hình, việc chuyển quân từ Đức sang Rumänien "hoàn toàn hợp lý khi xét đến mối đe dọa do Nga gây ra". Đợt binh sĩ thứ hai được rút khỏi Đức sẽ được điều động tới các khu vực bên ngoài Âu châu. Hiện vẫn chưa rõ liệu khoảng 5.000 binh sĩ dự kiến ​​rút khỏi Đức này sẽ được đưa trở lại Hoa Kỳ với đầy đủ quân số trong một khoảng thời gian nhất định, hay sẽ được phân chia lại trực tiếp, cả ở bên trong lẫn bên ngoài Âu châu.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 12-5-2026