VỚI KHOẢN TIỀN 500 TỶ EURO, ÂU CHÂU CÓ THỂ VƯỢT QUA SỰ PHỤ THUỘC QUÂN SỰ VÀO HOA KỲ

Liệu Âu Châu có thể tự bảo vệ mình trước một cuộc tấn công trong tình huống khủng hoảng, ngay cả khi không có Hoa Kỳ? Theo một nhóm chuyên gia, việc đạt được quyền tự chủ sâu rộng trong chính sách quốc phòng là điều hoàn toàn khả thi. Vấn đề ở đây không nằm ở chi phí, mà là ở ý chí chính trị.

Một nhóm chuyên gia bao gồm đại diện từ giới doanh nghiệp, học thuật và chính trị nhận định rằng quyền tự chủ sâu rộng trong chính sách quốc phòng Âu Châu vừa khả thi về mặt kỹ nghệ quốc phòng, lại vừa nằm trong khả năng tài chính. Trong báo cáo mang tựa đề "Sparta 2.0", được công bố vào thứ Năm 7-6-2026. chi phí để đạt được chủ quyền quốc phòng Âu Châu được ước tính vào khoảng 500 tỷ Euro trong vòng một thập niên, tương đương với xấp xỉ 50 tỷ Euro mỗi năm. Các tác giả của báo cáo, gồm Jeannette zu Fürstenberg, Moritz Schularick, Nico Lange, René Obermann và Tom Enders, khẳng định rằng năng lực tác chiến độc lập và khả năng răn đe không phải là vấn đề về chi phí, mà là vấn đề về ý chí chính trị.

Trong báo cáo này, khái niệm " Âu Châu" được hiểu là Liên minh Âu Châu  (EU) cộng thêm Vương quốc Anh và Na Uy. Khoản chi phí bổ sung ước tính khoảng 500 tỷ Euro trong thập niên tới sẽ tương đương với "xấp xỉ 1/3 mức tăng ngân sách quốc phòng dự kiến ​​của Âu Châu, hiện đang ở mức 200 tỷ Euro mỗi năm; hoặc tương đương 10% tổng chi tiêu quốc phòng dự kiến ​​của các đối tác Âu Châu trong khối NATO tính đến cuối thập niên này; hay chiếm 0,25% tổng GDP của Âu Châu."

"Nút thắt không nằm ở tiền bạc hay kỹ nghệ sản xuất cho quốc phòng, mà nằm ở ý chí chính trị để hành động như một Âu châu thống nhất, để đưa ra các quyết định và sau đó khai triển thực hiện chúng một cách nhanh chóng và thực tế nhất có thể," cựu Giám đốc điều hành (CEO) tập đoàn Airbus, ông Enders, phát biểu. Cựu CEO tập đoàn Telekom, ông René Obermann, cũng khẳng định: "Bất cứ ai không thể tự tổ chức công tác quốc phòng cho chính mình thì cũng không thể gánh vác trọn vẹn trách nhiệm đối với công tác đó. Chủ quyền quốc phòng Âu Châu không đơn thuần chỉ là một lựa chọn trong chính sách đối ngoại; đó chính là tiền đề cơ bản và thiết yếu để tạo dựng uy tín chiến lược cũng như năng lực tác chiến thực tế."

Để vượt qua sự phụ thuộc chiến lược vào Hoa Kỳ, báo cáo đã xác định mười lĩnh vực trọng tâm cần ưu tiên hành động. Những sáng kiến ​​này bao gồm, trong số nhiều nội dung khác, việc thiết lập một hệ thống chỉ huy và kiểm soát độc lập, đẩy mạnh sản xuất hàng loạt máy bay không người lái (Drohne), phát triển năng lực phòng không, cũng như xây dựng một hệ thống trinh sát tự chủ dựa trên kỹ nghệ vệ tinh. Các tác giả ước tính rằng những chương trình trọng điểm này sẽ tiêu tốn khoản chi phí dao động từ 150 đến 200 tỷ euro tính đến năm 2030. Họ cũng nhận định rằng những bước tiến đáng kể hoàn toàn có thể đạt được chỉ trong vòng từ 3 đến 5 năm tới. Theo lập luận của họ, việc khai triển các chính sách nên được thực hiện thông qua các liên minh giữa từng quốc gia riêng lẻ, thay vì thông qua một hệ thống chung cho toàn Âu châu. Chẳng hạn, Đức, Pháp, Ba Lan và Vương quốc Anh có thể phối hợp thực hiện các chương trình chiến lược trọng điểm. Hơn nữa, các khoản đầu tư quốc phòng cần được nhìn nhận như một hình thức của chính sách quốc phòng. "Mỗi đồng Euro đầu tư vào các Software, trí tuệ nhân tạo (AI) và kỹ nghệ không gian đều có thể tạo ra hệ số nhân kinh tế lên tới 1,5," ông Moritz Schularick, Chủ tịch Viện Kinh tế Thế giới Kiel (IfW), nhận định. "Âu Châu không chỉ có đủ khả năng thực hiện những khoản đầu tư này; mà họ còn không thể để *không* thực hiện chúng."

Các tác giả cũng kêu gọi một sự thay đổi mô hình trong công tác mua sắm, chuyển dịch từ việc đặt ra các thông số kỹ thuật chi tiết sang việc ký kết các hợp đồng dựa trên kết quả đầu ra thực tế. "Vấn đề không nằm ở chỗ liệu chúng ta có đầu tư hay không, mà là liệu chúng ta có điều phối các khoản đầu tư đó theo cách giúp củng cố năng lực hành động của Âu châu, đồng thời khẳng định vị thế dẫn đầu về kỹ nghệ  sản xuất vũ khí quốc phòng cũng như thúc đẩy việc tạo ra giá trị kỹ nghệ ngay trong lòng Âu châu hay không," chuyên gia an ninh Lange giải thích.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-5-2026