KHỐI UAE ĐANG ĐỐI MẶT VỚI THẾ TIẾN THOÁI LƯỠNG NAN VỀ THƯƠNG MẠI VÀ CHIẾN TRANH

Thế tiến thoái lưỡng nan của UAE bắt nguồn từ chính mô hình kinh tế của quốc gia này. Dubai, Abu Dhabi, Fujairah và các tiểu vương quốc khác phụ thuộc rất lớn vào thương mại, Logistics, xuất cảng năng lượng, hàng không, dịch vụ tài chính và niềm tin của giới đầu tư. Do đó, sự ổn định trên biển không chỉ đơn thuần là một ưu tiên trong chính sách đối ngoại; nó còn là một phần không thể thiếu trong nền tảng kinh tế của đất nước.

Eo biển Hormuz nằm ở tâm điểm của mối lo ngại này. Tuy tuyến đường thủy này nằm giữa Iran và Oman, nhưng bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều tác động trực tiếp đến các cảng vùng Vịnh, hoạt động di chuyển của tàu chở dầu, chi phí bảo hiểm và tâm lý kinh doanh trong khu vực. Reuters tiết lộ rằng một phần đáng kể lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz vẫn đang bị đình trệ, bất chấp những nỗ lực của Hoa Kỳ nhằm khôi phục quyền tự do hàng hải. Điều này minh chứng rõ nét cho việc những nỗi lo ngại về an ninh có thể làm tê liệt hoạt động thương mại nhanh chóng đến mức nào.

Hormuz Biến Lợi thế Địa lý thành Điểm yếu

UAE được hưởng lợi từ vị trí địa lý của mình, đóng vai trò là một trung tâm thế giới kết nối Á Châu, Trung Đông, Phi Châu và Âu Châu. Tuy nhiên, chính đặc điểm địa lý này cũng khiến quốc gia này trở nên dễ bị tổn thương trong những thời điểm xảy ra xung đột. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran gần đây đã công bố một bản đồ về lãnh thổ mà họ tuyên bố chủ quyền quanh khu vực eo biển Hormuz, những ranh giới mà theo Reuters, thậm chí còn mở rộng đến các địa điểm nằm sâu bên trong lãnh thổ UAE, chẳng hạn như Umm al-Quwain và Fujairah.

Điều này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi Fujairah đóng vai trò then chốt như một trung tâm năng lượng và vận tải biển, nằm ở vị trí bên ngoài đoạn hẹp nhất của eo biển. Bất kỳ nỗ lực nào của Iran nhằm khẳng định quyền kiểm soát trong vùng lân cận lãnh hải UAE đều làm dấy lên những lo ngại trực tiếp về an ninh đối với Abu Dhabi. Hơn nữa, động thái này còn gửi đi một tín hiệu cảnh báo tới các công ty vận tải biển rằng vùng rủi ro có thể sẽ không chỉ giới hạn trong một hành lang hẹp.

Abu Dhabi Tìm kiếm An ninh mà không gây hổn loạn Kinh tế

UAE có những động cơ mạnh mẽ để ủng hộ một chiến lược an ninh hàng hải vững chắc hơn. Reuters cho biết rằng UAE đã sẵn sàng tham gia một lực lượng đặc nhiệm đa quốc gia nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời Abu Dhabi cũng đã đề nghị thành lập một "Lực lượng An ninh Hormuz" để bảo vệ hoạt động vận tải biển trước sự gây hấn từ phía Iran.

Tuy nhiên, UAE cần phải cân bằng vị thế của mình một cách hết sức thận trọng. Việc đóng một vai trò quân sự rõ nét có thể giúp trấn an thị trường và các đối tác, đặc biệt là Hoa Kỳ. Song, điều này cũng có thể biến UAE trở thành một mục tiêu dễ nhận diện hơn, trong trường hợp Iran tìm cách trả đũa các quốc gia vùng Vịnh bị coi là những bên ủng hộ Washington hoặc Israel. Đây chính là trọng tâm của thế tiến thoái lưỡng nan này: sự can dự quá ít có thể khiến hoạt động thương mại rơi vào tình trạng vô định và thiếu sự bảo vệ, trong khi sự can dự quá sâu lại có nguy cơ kéo đất nước lún sâu hơn vào vòng chiến tranh.

Những diễn biến tiếp theo

Thế tiến thoái lưỡng nan về an ninh của UAE nhiều khả năng sẽ vẫn tiếp diễn ngay cả khi cuộc khủng hoảng trước mắt đã lắng xuống. Nền kinh tế của quốc gia này đòi hỏi các tuyến hàng hải thông suốt, thị trường bảo hiểm ổn định và sự tin tưởng từ giới đầu tư toàn cầu. Trong khi đó, chiến lược an ninh của nước này lại yêu cầu năng lực răn đe, sự hỗ trợ từ Hoa Kỳ và sự phối hợp chặt chẽ trong khu vực. Những mục tiêu này tuy có sự giao thoa, nhưng không phải lúc nào cũng dễ dàng để cân bằng.

Nếu UAE quá thiên về hướng đối đầu quân sự, nước này sẽ phải đối mặt với nguy cơ khiến các cảng biển, cơ sở năng lượng và các thành phố của mình trở thành mục tiêu trả đũa. Ngược lại, nếu giữ thái độ quá thận trọng, nước này lại có nguy cơ để cho Iran nắm quyền áp đặt các quy tắc chi phối một trong những tuyến đường thương mại trọng yếu nhất thế giới. Chính vì lẽ đó, lập trường của UAE mang ý nghĩa vô cùng quan trọng: nó thể hiện, cách mà các quốc gia vùng Vịnh đang nỗ lực bảo vệ hoạt động thương mại, mà không để cho một cuộc khủng hoảng thương mại leo thang thành một cuộc chiến ngay trước ngưỡng cửa nhà mình.

Vu Thái An, người lính VNCH, ngày 11-5-2026