ÔNG TRUMP LẠI THÁCH THỨC TÒA ÁN TỐI CAO BẰNG ĐỢT TẤN CÔNG MỚI NHẮM VÀO MỘT QUYỀN HIẾN ĐỊNH

Artikel von Nicolai Haugsted trên Dagens.de, ngày 7-8:  Ông Donald Trump vừa khơi lại một trong những cuộc chiến pháp lý lớn về hiến pháp trong nhiệm kỳ tổng thống của mình. Chỉ vài tuần sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ nỗ lực trước đó của ông, Tổng thống đã ký hai sắc lệnh hành pháp mới nhằm hạn chế quyền tự động có quốc tịch đối với một số trẻ em sinh ra tại Hoa Kỳ.

White House lập luận rằng các biện pháp mới nhất này nhắm vào những trường hợp ngoại lệ được quy định cụ thể trong luật hiện hành, trong khi những người chỉ trích cho rằng đây chỉ là một nỗ lực khác nhằm lách phán quyết của tòa án.

Mục tiêu chính trong động thái mới nhất của ông Trump là cái gọi là "du lịch sinh con" (birth tourism), hành vi công dân nước ngoài đến Hoa Kỳ để sinh con nhằm giúp đứa trẻ tự động có quốc tịch Mỹ. Trong lễ ký kết tại Phòng Bầu dục, cố vấn White House, Stephen Miller tuyên bố: "Hoạt động du lịch sinh con này chính thức bị cấm kể từ khi sắc lệnh hành pháp này được ký kết."

Theo Reuters và ước tính của Trung tâm Nghiên cứu Nhập cư (Center for Immigration Studies), trong khoảng thời gian một năm từ 2016 đến 2017, có từ 20.000 đến 25.000 phụ nữ đã đến Hoa Kỳ để thực hiện việc sinh con theo hình thức này. Để so sánh, Hoa Kỳ đã ghi nhận khoảng 3,6 triệu ca sinh trong năm 2025.

Ông Trump chỉ trích phán quyết của Tòa án Tối cao

Động thái này diễn ra sau phán quyết ngày 30 tháng 6 của Tòa án Tối cao, trong đó tuyên bố rằng sắc lệnh hành pháp trước đó của ông Trump, vốn nhằm hạn chế quyền công dân theo nơi sinh , là vi hiến.

Thay vì yêu cầu Quốc hội sửa đổi luật, ông Trump đã chọn cách ban hành các sắc lệnh hành pháp mới mà chính quyền tin rằng nằm ngoài phạm vi phán quyết của tòa án. Ông Trump gọi phán quyết này là "một quyết định rất đáng tiếc" và lập luận rằng du lịch sinh con đã trở thành một ngành kinh doanh.

"Đó không phải là cách mọi việc nên diễn ra. Thật đáng xấu hổ. Họ dùng tiền để có được quyền lợi đó, và chúng tôi sẽ không cho phép điều này xảy ra," Tổng thống nói.

Cuộc chiến pháp lý dường như là điều khó tránh khỏi

Các nhà vận động vì quyền lợi người nhập cư và các chuyên gia hiến pháp đã nhanh chóng đặt câu hỏi liệu các chỉ thị mới này có thể vượt qua được sự xem xét của tòa án hay không?. Bà Deborah Fleischaker thuộc tổ chức UnidosUS phát biểu: "Chỉ mới 5 tuần trước, Tòa án Tối cao đã khẳng định rõ ràng rằng quyền công dân theo nơi sinh không phải là vấn đề tùy thuộc vào ý muốn nhất thời của tổng thống; đó là một sự bảo đảm mang tính hiến pháp đã tồn tại hơn 150 năm qua. Các sắc lệnh được ban hành hôm nay thực chất chỉ là nỗ lực nhằm lách phán quyết đó."

Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) đã dự báo rằng các sắc lệnh này rốt cuộc sẽ bị bác bỏ tại tòa án.

Quyền công dân theo nơi sinh từ lâu đã được bảo vệ bởi Điều khoản về Quyền công dân thuộc Tu chính án thứ 14; điều khoản này trao quyền công dân Mỹ cho hầu hết những người sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ, ngoại trừ một số ít trường hợp đặc biệt đã được công nhận từ trước, chẳng hạn như con cái của các nhà ngoại giao nước ngoài. Chính quyền hiện tại lập luận rằng các trường hợp ngoại lệ này cần được diễn giải theo hướng mở rộng hơn, một quan điểm được dự báo sẽ vấp phải những thách thức pháp lý ngay lập tức.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 9-8-2026