LIỆU CÓ MỘT GIẢI PHÁP MỚI NÀO CHO EO BIỂN HORMUZ ?

Theo "dpa", ngày 4-8: Sau lời đe dọa mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Iran, các nỗ lực giải quyết xung đột thông qua con đường ngoại giao vẫn đang tiếp diễn. "Mọi bên trong khu vực đang hợp tác để tránh leo thang căng thẳng," ông Majed al-Ansari, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar, phát biểu tại thủ đô Doha. Ông đề cập đến các nỗ lực ngoại giao đang diễn ra và đã đạt được những bước tiến đáng kể. Theo các nguồn tin tại Qatar và Mỹ, một giải pháp liên quan đến hoạt động vận tải biển tại Eo biển Hormuz dự kiến ​​sẽ sớm đạt được. Trong khi đó, tại Rome, các cuộc đàm phán giữa Israel và Libanon về việc tiếp tục thực thi thỏa thuận an ninh giữa hai nước vẫn đang được tiến hành.

Thỏa thuận về vận tải biển có thể sớm đạt được

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã đưa ra triển vọng rằng eo biển này có thể sẽ mở cửa trở lại ngay trong hôm nay hoặc ngày mai. "Chúng tôi đang đàm phán với phía Iran, và tôi nghĩ có khả năng chúng ta sẽ đạt được thỏa thuận mở cửa eo biển trong hôm nay hoặc ngày mai," ông nói trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình CNBC của Mỹ. Khi được hỏi về các khoản phí có thể phát sinh, ông cho biết mình kỳ vọng việc lưu thông sẽ được miễn phí. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar, ông al-Ansari, cũng lưu ý rằng mặc dù chưa có thỏa thuận nào về eo biển này được ký kết, nhưng tình hình có thể thay đổi "trong vài ngày hoặc vài giờ tới."

Mới hôm thứ Hai 3-8, Tổng thống Mỹ Donald Trump lại một lần nữa đe dọa Teheran nhằm thúc đẩy một giải pháp thông qua đàm phán. Phát biểu tại White House, ông nói: "Tôi muốn trao cho họ một cơ hội cuối cùng trước khi tiến hành đòn giáng quyết định." Trọng tâm ban đầu là mở cửa tuyến đường biển huyết mạch nằm giữa Iran và Oman, sau đó mới giải quyết tranh chấp liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Theo các nguồn tin từ Iran, các cuộc thảo luận hiện chỉ diễn ra thông qua các bên trung gian, chứ không có sự tiếp xúc trực tiếp giữa hai quốc gia. Iran đề nghị cơ chế lưu thông theo vòng khép kín

Iran đã đề nghị một dạng hệ thống lưu thông theo vòng khép kín cho eo biển này, tuyến đường vốn có vai trò sống còn đối với thương mại quốc tế: các tàu chở hàng có thể đi vào Eo biển Hormuz theo tuyến phía bắc qua vùng lãnh hải của Iran, với sự hợp tác của Oman, quốc gia cũng có đường bờ biển giáp eo biển này. Sau khi ghé vào các cảng của Iran hoặc các quốc gia vùng Vịnh Ả Rập, tàu thuyền có thể xử dụng tuyến đường phía nam đi qua vùng lãnh hải của Oman cho hành trình trở về.

Tờ *New York Times* cũng đã đưa tin về các kế hoạch này, dẫn lời các quan chức Iran và Mỹ. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Mỹ vẫn còn những lo ngại nhất định đối với giải pháp này. Một mặt, điều này sẽ tương đương với sự đầu hàng trước Iran. Mặt khác, số lượng lớn thủy lôi của Iran vẫn còn nằm rải rác trong vùng biển Oman, khiến việc đi lại tại đây đòi hỏi phải có sự phối hợp với Cộng hòa Hồi giáo này.

Giải pháp này sẽ cho phép Iran kiểm soát các tàu thuyền ra vào Vịnh Ba Tư và, chẳng hạn, ngăn cản tàu chiến đi qua. Hơn nữa, thỏa thuận này còn tạo điều kiện cho Cộng hòa Hồi giáo thu phí ra vào.

Hoạt động vận tải biển tại Trung Đông vẫn chịu nhiều áp lực

Bất chấp việc không xảy ra các cuộc tấn công trực tiếp giữa Mỹ và Iran, một tàu chở hàng khác đã bị tấn công tại Eo biển Hormuz vào đêm thứ Hai 3-8 rạng sáng thứ Ba 4-8. Theo Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), vụ việc xảy ra cách thị trấn Khasab của Oman khoảng 37 km về phía đông bắc. Ban đầu, cơ quan này không cung cấp thông tin chi tiết về thiệt hại hay thương vong trên tàu.

Tình trạng căng thẳng dai dẳng trong khu vực tiếp tục gây áp lực lên hoạt động vận tải biển tại Trung Đông: theo dữ liệu từ nhà cung cấp Kpler, được Hãng thông tấn Đức (dpa) ghi nhận, chỉ có 9 tàu đi qua eo biển Hormuz vào thứ Hai 3-8. Để so sánh, trong tuần trước đó, trung bình có khoảng 16 tàu mỗi ngày đi qua eo biển nằm giữa Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman này. Ngoài ra, hoạt động vận tải biển qua eo biển Bab al-Mandab ở cửa ngõ Biển Đỏ cũng đang bị gián đoạn do các mối đe dọa và những cuộc tấn công nhắm vào Ả Rập Saudi từ lực lượng dân quân Houthi ở Yemen, nhóm có quan hệ mật thiết với Iran.

Tiếp tục đàm phán giữa Israel và Libanon

Vào đầu tháng 3, cuộc xung đột liên quan đến Iran cũng dẫn đến sự leo thang trở lại của các hành động thù địch, bao gồm các cuộc tấn công qua lại, giữa Israel và lực lượng dân quân Hisbollah thân Iran tại Libanon. Theo số liệu chính thức, hơn 4.000 người đã thiệt mạng tại Libanon trong giai đoạn này.

Kể từ tháng 4, chính phủ Libanon và Israel đã tiến hành các cuộc đàm phán chính trị trực tiếp lần đầu tiên sau nhiều thập niên. Theo hãng thông tấn nhà nước Libanon NNA, một vòng đàm phán mới đã bắt đầu tại Rome vào thứ Ba. Các cuộc thảo luận tập trung vào việc tiếp tục thực thi thỏa thuận an ninh giữa hai bên. Các nguồn tin từ chính phủ Libanon cho biết hệ thống đường hầm ngầm của Hisbollah là một chủ đề thảo luận trọng tâm.

Washington đang đóng vai trò trung gian hòa giải xung đột, với mục tiêu đạt được một giải pháp độc lập với Iran, đồng minh chủ chốt của Hisbollah.

Washington đang đóng vai trò trung gian hòa giải cho cuộc xung đột. Mục tiêu là đạt được một giải pháp độc lập với Iran, đồng minh chủ chốt của Hisbollah; bản thân Hisbollah không tham gia vào các cuộc đàm phán này.

Thỏa thuận sơ bộ mới nhất bao gồm cả việc rút quân đội Israel khỏi miền nam Libanon lẫn giải giáp vũ khí của Hisbollah. Cho đến nay, chưa có điểm nào trong số đó được thực hiện. Đây là vòng đàm phán thứ 7 và dự kiến ​​sẽ kéo dài đến hết ngày thứ Năm.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-8-2026