MỘT ĐÒN TẤN CÔNG CHIẾN LƯỢC: UAV UKRAINE VÔ HIỆU HÓA TRUNG TÂM DỮ LỚN CỦA "GOOGLE NGA"

Artikel von Lara Hempel/MERKUR, ngày 8-10:  Đòn tấn công chiến lược: UAV Ukraine vô hiệu hóa trung tâm dữ liệu lớn của "Google Nga"

Hạ tầng kỹ thuật số của Nga bị tấn công: Vụ tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) vào trung tâm dữ liệu của Yandex đánh dấu một bước ngoặt mới trong cuộc chiến tại Ukraine.

Cuộc chiến giữa Nga và Ukraine đã kéo dài hơn 4 năm. Các cuộc tấn công qua lại đã dần mở rộng phạm vi, từ tiền tuyến và các cơ sở năng lượng sang cảng biển và các tuyến đường thương mại. Giờ đây, xung đột đã lan tới một loại hình cơ sở hạ tầng mới: các trung tâm điều hành kỹ thuật số huyết mạch của Nga.

Trong đêm rạng sáng thứ Năm, ngày 8 tháng 10 năm 2026, các máy bay không người lái đã tấn công trung tâm dữ liệu của Yandex tại thành phố Sasovo. Cơ sở này nằm cách Moscow khoảng 380 km, thuộc vùng Ryazan. Theo Reuters, đây là vụ tấn công lớn đầu tiên bằng UAV của Ukraine nhắm vào một trung tâm dữ liệu Nga được xác nhận kể từ khi chiến tranh bùng nổ vào tháng 2 năm 2022. Một vụ hỏa hoạn đã bùng phát và mọi hoạt động tại cơ sở này hoàn toàn bị đình trệ. Yandex cho biết trung tâm dữ liệu này chứa hàng chục nghìn máy chủ; đây là một trong năm trung tâm dữ liệu lớn của công ty.

Yandex—"Google của Nga" trở thành mục tiêu tấn công

Yandex được mệnh danh rộng rãi là "Google của Nga". Công ty này vận hành công cụ tìm kiếm được sử dụng nhiều nhất tại Nga và đã phát triển công cụ tìm kiếm đầu tiên của đất nước vào năm 1997. Các dịch vụ của hãng bao gồm Yandex Taxi, Yandex Music, dịch vụ đám mây Yandex Cloud và nhiều dịch vụ khác. Yandex cũng vận hành mô hình AI YandexGPT, một trong những mô hình trí tuệ nhân tạo tạo sinh hàng đầu tại Nga. Công ty cốt lõi này là một trong số ít các "ông lớn" công nghệ không nằm trong danh sách trừng phạt doanh nghiệp nghiêm ngặt nhất của Tây phương, mặc dù một cựu lãnh đạo cao cấp từng bị trừng phạt và công ty mẹ tại Hòa Lan đã thoái vốn khỏi các hoạt động tại Nga vào năm 2024.

Một người phát ngôn của Yandex xác nhận với AFP rằng một vụ tấn công bằng UAV đã gây ra hỏa hoạn tại trung tâm dữ liệu ở Sasovo, ảnh hưởng đến một phần cơ sở hạ tầng. Không có thương vong nào xảy ra và các lực lượng khẩn cấp đã có mặt tại hiện trường. Trung tâm dữ liệu đã ngừng hoạt động hoàn toàn và một số dịch vụ có thể không khả dụng đối với người dùng. Thông báo gốc bằng tiếng Nga của công ty, được lan truyền trên các phương tiện truyền thông, cho biết tình hình tại cơ sở này đã được kiểm soát và đội ngũ kỹ thuật đang nỗ lực khôi phục các dịch vụ bị ảnh hưởng; các dịch vụ cốt lõi được cho là vẫn hoạt động bình thường.

Andriy Kovalenko, người đứng đầu Trung tâm Chống Thông tin Sai lệch của Ukraine, đã đăng tải thông tin trên Telegram sau vụ tấn công: "Các lực lượng Ukraine đã đánh trúng một trung tâm dữ liệu của Yandex tại vùng Ryazan", đồng thời nói thêm: "Cuộc chơi này cả hai bên đều có thể tham gia." Theo AFP, đây là lời ám chỉ đến các cuộc tấn công của Nga nhắm vào các trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng viễn thông của Ukraine trong những tuần gần đây, bao gồm cả các mục tiêu tại Kiew. Các máy bay không người lái (UAV) của Ukraine cũng đang giáng đòn mạnh vào nguồn lực tài chính phục vụ chiến tranh của Nga: Điện Kremlin đã công bố kế hoạch mua lượng vàng trị giá hàng tỷ đô la.

Thống đốc vùng Ryazan, ông Pavel Malkov, thông báo trên Telegram rằng 2 máy bay không người lái của Ukraine đã bị bắn hạ trên không phận khu vực này và "mái nhà của một công ty" đã bốc cháy, mặc dù ông không nêu đích danh trung tâm dữ liệu của Yandex. Trong khi đó, trang tin RBC của Nga đưa tin rằng, theo các nguồn tin nội bộ, các công ty đang thảo luận với chính phủ về việc thiết lập các trung tâm dữ liệu tại những quốc gia mà Moscow coi là "thân thiện." Đồng thời, chiến tranh bằng máy bay không người lái cũng đang trải qua một sự thay đổi căn bản tại mặt trận: Nga từ lâu đã điều khiển các máy bay không người lái tấn công của mình thông qua cáp quang , qua đó vô hiệu hóa cơ sở hoạt động của các biện pháp đối phó điện tử từ phía Ukraine.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 10-10-2026