TRUNG TÂM AN TOÀN AI CỦA MỸ (CAISSI): THIẾU LÃNH ĐẠO, NGỪNG CÔNG BỐ BÁO CÁO VÀ THẮT CHẶT QUAN HỆ VỚI WHITE HOUSE 

Artikel von Simon Ormiston /headphone stoped /Euronews (Deutsch), ngày 9-11:  Cơ quan của Mỹ được giao nhiệm vụ kiểm tra mức độ an toàn của các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) tối tan hiện đang thiếu đội ngũ lãnh đạo thường trực. Theo hãng tin Associated Press, cơ quan này cũng đã ngừng công bố các báo cáo nghiên cứu.

Hai cựu quan chức chính phủ tiết lộ với hãng tin này rằng, các nhân viên tại Trung tâm Thúc đẩy Đổi mới và Tiêu chuẩn cho Siêu trí tuệ (CAISSI), một đơn vị trực thuộc Bộ Thương mại Mỹ, gần đây đã được chỉ đạo báo cáo không chính thức cho một văn phòng nằm trong White House.

Các nhà phê bình cảnh báo rằng động thái này có thể chính trị hóa công việc của trung tâm. Họ lo ngại rằng các kết quả nghiên cứu có thể bị làm nhẹ đi để phù hợp với ý muốn của các công ty AI, những đơn vị vốn đang chủ yếu tự quản lý ngành của chính mình.

Caroline Siegel Singh, chuyên gia từ Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ (Federation of American Scientists), cho rằng mục tiêu cốt lõi nên là để "các chuyên gia kỹ thuật không thiên vị hoặc đại diện cho cả hai đảng" tham gia định hình chính sách vì lợi ích công cộng.

Ở một góc nhìn khác, một số ý kiến ​​cho rằng việc thắt chặt quan hệ với Tổng thống Donald Trump có thể giúp nâng cao vị thế của trung tâm và đảm bảo thêm nguồn kinh phí. Hiện tại, CAISSI nhận được 10 triệu USD mỗi năm, chỉ bằng khoảng 1/8 ngân sách dành cho cơ quan tương đương tại Anh.

Để so sánh, Văn phòng AI của Liên minh Âu châu (EU) , trực thuộc Ủy ban Âu châu và được trao quyền từ tháng 8 để xử phạt các nhà phát triển những mô hình AI tối tân nhất, hiện có hơn 125 nhân viên, với thông tin cho biết họ đang tuyển dụng thêm 40 người nữa.

Thiếu lãnh đạo, thiếu báo cáo, thiếu sự giám sát

Trong một thời gian dài, CAISSI đã gặp khó khăn trong việc duy trì đội ngũ lãnh đạo ổn định. Vào tháng 4, Collin Burns, cựu nghiên cứu viên tại công ty AI Anthropic, đã buộc phải từ chức giám đốc chỉ sau 4 ngày làm việc, được cho là do những mối liên hệ của ông với công ty này.

Người kế nhiệm ông, Chris Fall, cũng đã từ chức 3 tháng sau đó. Arvind Raman, người đứng đầu cơ quan chủ quản là Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia (NIST), hiện đang đảm nhiệm vai trò giám đốc lâm thời của trung tâm. Vào tháng 8, Quốc hội Mỹ đã đặt câu hỏi về lý do tại sao trung tâm này ngừng công bố các báo cáo an toàn.

Vào tháng 9, ông Trump đã kêu gọi các công ty AI cam kết "tự kiềm chế ở mức độ cao" như một phần của một thỏa thuận tự nguyện; tuy nhiên, chính quyền của ông vẫn chưa giải thích rõ cách thức xác minh việc tuân thủ các cam kết này. White House không phản hồi các câu hỏi liên quan đến CAISSI. Thay vào đó, họ đề cập đến "Lực lượng Siêu trí tuệ" (Super Intelligence Force) mới của ông Trump, do Giám đốc Tình báo Quốc gia Jay Clayton đứng đầu.

Amos Toh, chuyên gia tại Trung tâm Tư pháp Brennan (Brennan Center for Justice), chia sẻ với hãng tin AP rằng nếu chính phủ coi vấn đề an toàn AI chủ yếu là vấn đề an ninh quốc gia, thì các khía cạnh như bảo vệ người tiêu dùng, quyền riêng tư và quyền công dân có nguy cơ bị gạt sang bên lề.

"Tất cả những quyết định này đều có tác động to lớn đối với công chúng, vì vậy chúng cần được giải thích và biện minh một cách công khai," ông Toh nói. "Thế nhưng, điều đó hoàn toàn không diễn ra."

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 10-11-2026