AMAZON PHÓNG VỆ TINH ATLAS CUỐI CÙNG - MỞ ĐƯỜNG CẠNH TRANH VỚI STARLINK

Với 396 vệ tinh trên quỹ đạo, Amazon đặt mục tiêu ra mắt việc cug cấp mảng truyền thông vệ tinh của mình sớm nhất vào năm nay 2026, nhưng nút thắt cổ chai về về hỏa tiễn phóng vẫn còn đó.

Amazon Leo hiện đã có đủ vệ tinh trên quỹ đạo trái đất để cung cấp mảng truyền thông internet từ không gian trong năm nay và do đó cạnh tranh với Starlink. Hôm thứ Năm, một hỏa tiễn Atlas V đã được phóng từ Cape Canaveral, mang theo 29 ​​vệ tinh Amazon Leo vào không gian.

Đối với Amazon, vụ phóng này đánh dấu một bước ngoặt chiến lược: Với hơn 390 vệ tinh trên quỹ đạo trái đất ở tầm thấp, công ty tin rằng họ đang ở vị thế có thể ra mắt mảng truyền thông internet thương mại trong năm nay.

"Chúng tôi đã hoàn thành đủ số lần phóng cho số vệ tinh cơ bản ban đầu trong năm nay," Chris Weber, Phó Chủ tịch của Amazon Leo, viết trong một bài đăng trên LinkedIn. Đồng thời, công ty thừa nhận rằng các vệ tinh mới được khai triển trước tiên cần được nâng từ quỹ đạo 465 km lên độ cao hoạt động 630 km.

Hiện chưa rõ có thể phóng thêm bao nhiêu vệ tinh nữa vào quỹ đạo trong tương lai gần. Theo SpaceNews đưa tin, vụ phóng hôm thứ Năm có thể là vụ phóng cuối cùng xử dụng hỏa tiễn phóng Atlas V. 6 hỏa tiễn còn lại được cho là dành riêng cho con tàu vũ trụ Starliner đã gặp sự trục trặc của Boeing.

Tên lửa Vulcan bị đình chỉ hoạt động, áp lực thời gian gia tăng

Việc kết thúc chiến dịch Atlas đang buộc Amazon phải chuyển sang xử dụng hỏa tiễn phóng Vulcan-Centaur của United Launch Alliance (ULA). Vấn đề là: Hỏa tiễn hạng nặng từ liên doanh Boeing-Lockheed Martin đã bị đình chỉ hoạt động kể từ sự trục trặc động cơ đẩy hồi tháng Hai, và ngày phóng mới vẫn đang chờ được ấn định.

Amazon đã đặt trước ít nhất 40 chuyến bay Vulcan nhưng chưa xử dụng chuyến nào.

Melissa Wuerl, Giám đốc Hệ thống Phóng tại Amazon Leo, nói với SpaceNews rằng có "hàng trăm vệ tinh sẵn sàng phóng" tại Cape Canaveral và một cơ sở kết hợp mới sẵn sàng cho sứ mệnh Vulcan đầu tiên.

Canh bạc hỏa tiễn của Amazon với SpaceX

Việc phụ thuộc vào các phương tiện phóng đang gặp khó khăn dẫn đến một số tình huống kỳ lạ: Mặc dù đã cam kết hàng tỷ đô la với ULA, Arianespace và Blue Origin, Amazon vẫn âm thầm đặt thêm mười lần phóng Falcon 9 với đối thủ cạnh tranh trực tiếp SpaceX vào cuối năm 2025, theo báo cáo của Bloomberg.

Hỏa tiễn New Glenn của Blue Origin cũng bị đình chỉ hoạt động sau một vụ nổ trong quá trình thử nghiệm động cơ vào ngày 28 tháng 5 năm 2026 – nhưng Blue Origin dự định sẽ trở lại hoạt động vào cuối năm nay. Nhà máy của Amazon gần Seattle sản xuất một số vệ tinh mỗi ngày, nhưng hiện đang cố tình giảm sản lượng vì không có đủ hỏa tiễn phóng.

FCC cho Bezos thêm thời gian

Vào tháng 6, cơ quan quản lý FCC của Mỹ đã cấp một ngoại lệ có điều kiện, yêu cầu Amazon phải có chính xác 1.616 vệ tinh trên quỹ đạo vào cuối tháng 7 năm 2026, một thời hạn dường như gần như không thể đáp ứng được với chỉ hơn 390 vệ tinh.

Tuy nhiên, thời hạn cuối cùng để hoàn thành toàn bộ chòm sao vệ tinh ban đầu gồm 3.232 vệ tinh vẫn là tháng 7 năm 2029.

So với Starlink của SpaceX do Elon Musk sáng lập, với hơn 10.000 vệ tinh đang hoạt động và khoảng 10 triệu thuê bao, đội ngũ vệ tinh của Amazon có vẻ còn khiêm tốn hơn. Nhưng FCC coi cạnh tranh là vấn đề lợi ích công cộng, và với sự chấp thuận cho hơn 7.700 vệ tinh, Amazon đã có quyền  khai triển thế hệ vệ tinh thứ hai lớn hơn đáng kể.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-6-2026