HAKEEM JEFFRIES: NGƯỜI SẼ BIẾN CUỘC SỐNG CỦA TRUMP THANH "ĐỊA NGỤC TRẦN GIAN" KỂ TỪ THÁNG 1/2027
Artikel von Dirk Hautkapp/Hamburger Abendblatt, ngày 18-11: Chương quan trọng này trong lịch sử nước Mỹ đã được viết nên gần như trong lặng lẽ. Hôm thứ Tư, 251 thành viên Đảng Dân chủ đã đề cử Hakeem Jeffries làm Chủ tịch Hạ viện tiếp theo. Mười một người đã bỏ phiếu chống lại đồng đảng của mình. Quốc hội khóa 120 vẫn cần chính thức bầu chọn ông vào ngày 3 tháng 1, đây chỉ là một thủ tục mang tính hình thức, xét đến chiến thắng áp đảo của đảng này với ít nhất 257 ghế giành được. Ông Jeffries sẽ trở thành người da đen đầu tiên nắm giữ vị trí này , một chức vụ đứng ngay sau Phó Tổng thống trong thứ tự kế n, sẽ là nhân vật khiến công việc điều hành của Donald Trump trở nên vô cùng khó khăn trong giai đoạn cuối nhiệm kỳ của ông ấy.
Nhà thờ Baptist Cornerstone
Hakeem Sekou Jeffries, 56 tuổi, đã học nghệ thuật diễn thuyết tại Nhà thờ Baptist Cornerstone ở Brooklyn, New York. Mẹ ông, bà Laneda , một nhân viên xã hội kiêm giáo viên trường Chúa nhật , đã yêu cầu ông phải học thuộc lòng các lời thoại cho những buổi biểu diễn dịp Lễ Phục sinh và Giáng sinh. Không được phép dùng giấy nhắc; từng từ một phải được thể hiện hoàn hảo trước hàng trăm giáo dân. Đây có lẽ chính là khởi nguồn cho sự kết hợp độc đáo giữa âm hưởng của một mục sư, sự chính xác tỉ mỉ của một luật gia và khả năng tự chủ, những đặc điểm vẫn định hình nên con người ông cho đến tận ngày nay.
Sinh năm 1970, ông lớn lên tại Crown Heights trong thời kỳ đại dịch ma túy đá (crack) tàn phá nhiều gia đình. Cha ông, ông Marland, làm công việc tư vấn cai nghiện; giáo dục là điều bắt buộc trong gia đình. Nhạc hip-hop là một phần trong cuộc sống thường nhật, trong khi các chính trị gia khác có thể trích dẫn Kinh Thánh, thì ông Jeffries lại có thể đọc thuộc lòng lời các bài hát của Run-DMC hay The Notorious B.I.G. Ông và vợ, bà Kennisandra — cũng là một nhân viên xã hội, có với nhau hai người con trai. Ông luôn giữ kín cuộc sống riêng tư của mình tại Brooklyn, tránh xa sự chú ý của công chúng.
Tại Đại học Binghamton, ông từng là thủ lĩnh của một hội nam sinh người da đen. Khi Los Angeles chìm trong biển lửa vào năm 1992 sau khi các sĩ quan cảnh sát liên quan đến vụ án Rodney King được tuyên trắng án, ông đã quyết định mình muốn trở thành luật sư. Ông theo học tại Đại học Georgetown ở Washington và Đại học New York, nơi ông tốt nghiệp với thành tích xuất sắc. Ông từng làm việc cho một thẩm phán liên bang, công ty luật danh tiếng Paul, Weiss, cũng như các tập đoàn CBS và Viacom. Tuy nhiên, thay vì theo đuổi sự nghiệp trong lĩnh vực luật doanh nghiệp, ông lại cảm thấy bị thu hút bởi chính trị.
Lời khen ngợi từ Al Sharpton
Ông đã 2 lần tranh cử vào Hội đồng bang New York để đối đầu với một nghị sĩ đương nhiệm, vào năm 2000 và 2002, nhưng đều thất bại. Phải đến năm 2006, ông mới giành chiến thắng. Tại Albany, ông đã thúc đẩy thành công một chính sách ngăn chặn cảnh sát lưu trữ vĩnh viễn dữ liệu về những cá nhân từng bị chặn lại nhưng không bị buộc tội. Nhà hoạt động vì quyền công dân của người da đen, Al Sharpton, hồi tưởng: "Tôi từng xuống đường biểu tình; còn Hakeem đã biến những yêu cầu đó thành luật."
Năm 2013, Jeffries được bầu vào Quốc hội tại Washington. Năm 2018, ông cùng nghị sĩ Cộng hòa bảo thủ Doug Collins đồng soạn thảo "Đạo luật Bước đầu tiên" (First Step Act), một cải cách tư pháp hình sự nhằm hạn chế các bản án quá khắc nghiệt và tạo thêm cơ hội cho những người đang thụ án trong tù. Đạo luật này đã được Donald Trump ký ban hành. Jeffries cũng góp phần mang lại những cải thiện về mặt pháp lý liên quan đến thù lao cho các nhà sáng tạo âm nhạc trong kỷ nguyên phát trực tuyến (streaming). Tư pháp hình sự và nhạc hip-hop: cả hai đều là một phần trong thế giới Brooklyn của ông.
Tuy nhiên, tài năng lớn nhất của ông lại được thể hiện ở hậu trường. Jeffries đã gây quỹ hàng triệu đô la, tổ chức các chiến dịch tranh cử, và quan trọng nhất là ông biết lắng nghe. Những chính trị gia kỳ cựu như James Clyburn và Gregory Meeks đã dìu dắt ông, trong khi Nancy Pelosi đánh giá cao ông ở vai trò một người tổ chức tận tụy, hoàn toàn không có chút thái độ kiêu ngạo của một "ngôi sao". Năm 2018, ông được bầu làm chủ tịch Nhóm nghị sĩ Đảng Dân chủ tại Hạ viện (House Democratic Caucus). Sau khi bà Pelosi rời vị trí lãnh đạo vào cuối năm 2022, ông trở thành người da đen đầu tiên đứng đầu một đảng tại Quốc hội. Cùng với Katherine Clark và Pete Aguilar, ông tạo thành một bộ ba hiện đang sẵn sàng nắm giữ quyền lực. Một nhà tổ chức không mang dáng vẻ ngôi sao.
Cách tiếp xúc của ông không hề phô trương. Ông không giống như Obama, người luôn tỏa ra sức hút đầy ấm áp, cũng chẳng giống Pelosi, người vốn ưa thích việc phô trương quyền lực. "Giữ sự điềm tĩnh là một lựa chọn có ý thức" chính là phương châm của ông. Ông thường xuyên triệu tập đại diện từ tất cả các phe phái trong Đảng Dân chủ, từ những người theo đường lối tiến bộ cho đến nhóm ôn hòa "Blue Dogs". Câu hỏi then chốt mà ông thường đặt ra là: "Các vị nghĩ sao?". Hạ nghị sĩ Jim McGovern đã lên tiếng bảo vệ ông khi nhận định: "Chúng ta không cần một người làm trò thu hút sự chú ý; chúng ta cần một sự lãnh đạo hiệu quả và năng lực".
Vẻ bề ngoài có thể gây hiểu lầm. Với tư cách là người quản lý trong phiên tòa luận tội ông Trump lần thứ nhất vào năm 2020, Jeffries đã bác bỏ hoàn toàn các lập luận từ phía bào chữa, kết thúc bằng một câu trích dẫn từ rapper Notorious B.I.G.: "Giờ thì các vị đã biết rồi đấy". Vào tháng 7 năm 2025, ông đã có bài phát biểu kéo dài 8 giờ 44 phút để phản đối các dự luật về thuế và chi tiêu của ông Trump, một kỷ lục tại Hạ viện. Bất cứ ai cho rằng ông là người nhạt nhòa đều đã đánh giá thấp sức mạnh từ phong thái điềm đạm và đầy kiểm soát của ông.
"Ông ấy sẽ phải cứng rắn hơn"
Tuy nhiên, biết lắng nghe không đồng nghĩa với việc biết lãnh đạo. Những người chỉ trích cho rằng ông thường trì hoãn các quyết định và để mặc cho những hành vi bất tuân diễn ra mà không có hình thức kỷ luật nào. Trong khi Pelosi thường kết hợp cả sự tán dương lẫn đe dọa để duy trì sự ủng hộ từ phe đa số, thì Jeffries lại chọn cách mời mọi người cùng ngồi lại đối thoại. Nghị sĩ Đảng Dân chủ Debbie Dingell nhận xét: "Ông ấy thực sự nỗ lực để đảm bảo rằng tiếng nói của mỗi cá nhân đều được lắng nghe. Ở cương vị này, ông ấy sẽ phải cứng rắn hơn, và chắc chắn ông ấy sẽ làm được điều đó".
Điều này trở nên rõ ràng vào ngày 10 tháng 11. Khi nghị sĩ Cộng hòa Thomas Massie tìm cách thúc đẩy quy trình luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, 11 thành viên Đảng Dân chủ, trong đó có bà Pelos, đã vắng mặt trong cuộc bỏ phiếu về thủ tục. Đề nghị này sau đó được chuyển đến một ủy ban, với 211 phiếu thuận và 204 phiếu chống. 7 thành viên Đảng Cộng hòa cũng vắng mặt; hiện chưa rõ liệu kết quả có thay đổi hay không nếu tất cả các thành viên Đảng Dân chủ đều có mặt. Tuy nhiên, sự việc này đã gây ra tình huống đáng xấu hổ: một đảng vừa giành chiến thắng trong cuộc bầu cử lại không thể huy động các thành viên của mình có mặt tại nghị trường đúng thời hạn.
Trong quá trình đề cử vị trí Chủ tịch Hạ viện, mười một thành viên cùng đảng, bao gồm cả những nghị sĩ theo đường lối tiến bộ mới đắc cử, đã từ chối ủng hộ ông Jeffries. Họ yêu cầu thực hiện các cải cách xã hội và thể hiện lập trường cứng rắn hơn đối với Israel. Mối quan hệ gần gũi của ông Jeffries với AIPAC (một nhóm vận động hành lang ủng hộ Israel), cùng với thái độ hoài nghi của ông đối với chính sách chăm sóc sức khỏe toàn dân do chính phủ tài trợ, đã làm gia tăng sự ngờ vực. Tuy nhiên, nếu không có các thành viên Đảng Dân chủ ôn hòa từ những khu vực bầu cử có xu hướng bảo thủ, việc đạt được thế đa số là điều bất khả thi. Việc cố gắng giữ chân tất cả mọi người trong cùng một khối có thể dẫn đến kết cục là chẳng làm hài lòng bất kỳ ai.
Thách thức kép
Nhà khoa học chính trị David Miller từ Đại học American ở Washington chỉ ra một thách thức kép: ông Jeffries vừa phải giải thích cho các nghị sĩ mới đắc cử về những mục tiêu khả thi trên phương diện chính trị, vừa phải giải quyết vấn đề chi phí sinh hoạt đắt đỏ, mà vẫn không được phép lơ là việc điều tra các hành vi sai trái hoặc tham nhũng trong chính phủ. Ông Miller phác thảo thông điệp cần gửi tới ông Trump: "Tổng thống sẽ phải quyết định xem ông ấy đứng về phía chúng ta hay đứng về phía các triệu phú và tỷ phú, điều này đồng nghĩa với việc chống lại cơ hội có một cuộc sống với chi phí phải chăng cho những người Mỹ bình thường."
Trên cương vị Chủ tịch Hạ viện, ông Jeffries sẽ là người định hình chương trình nghị sự lập pháp, khởi xướng các cuộc điều tra, thực thi các lệnh triệu tập và ngăn chặn các đề xuất ngân sách. Mặc dù ông Trump vẫn giữ quyền phủ quyết, nhưng ông sẽ mất đi một đồng minh trung thành là Mike Johnson ở vị trí lãnh đạo Hạ viện. Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Trump, bà Pelosi đã biến văn phòng Chủ tịch Hạ viện thành trung tâm chỉ huy cho phe đối lập; trước bà, những nhân vật như Tip O’Neill và John Boehner đã định hình nên cả một kỷ nguyên chính trị. Ông Jeffries có thể mở ra một kỷ nguyên của riêng mình: trở thành vị Chủ tịch Hạ viện người Mỹ gốc Phi đầu tiên tại một tòa nhà Quốc hội mà trước đây, một phần, từng được xây dựng bởi những người nô lệ. Ông là một nhà chiến lược, không phải một người theo chủ nghĩa cực đoan, đang dẫn dắt một khối đa số đầy rẫy những bất đồng nội bộ.
Một nhóm nghị sĩ đang chia rẽ cần một người biết lắng nghe. Tuy nhiên, đối với Trump, họ cần một đối thủ biết nói "không", một cách rõ ràng, dựa trên lập luận vững chắc, và giữ vững lập trường đó. Hakeem Jeffries đã hiểu ra rằng người chiến thắng không phải là người ồn ào nhất, mà là người có khả năng tập hợp được các lá phiếu. Ông ấy đã vượt qua bài kiểm tra đầu tiên. Những thử thách khó khăn hơn sẽ bắt đầu vào tháng Giêng.
(Có sự hỗ trợ của AI)
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 20-11-2026
Keine Kommentare:
Kommentar veröffentlichen