CANADA ĐÃ CHUYỂN HƯỚNG XUẤT CẢNG 800.000 TẤN NHÔM SANG ÂU CHÂU ĐỂ TRÁNH MỨC THUẾ 50% CỦA TRUMP

Artikel von Lars-Eric Nievelstein/FOCUS online, ngày 9-11:  Các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ đã gây chấn động nền kinh tế toàn cầu và kéo theo sự sụt giảm trên thị trường chứng khoán đối với nhiều doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong ngành công nghiệp nhôm, một tia hy vọng đã xuất hiện: các nhà sản xuất nhôm Canada kỳ vọng rằng Mỹ có thể nới lỏng thuế quan sau cuộc bầu cử này. Điều này cũng sẽ tạo ra những tác động đáng kể đối với Âu châu.

Những điểm chính:

Kể từ mùa xuân năm 2025, Mỹ đã áp đặt thuế quan đối với nhôm nhập cảng. Động thái này buộc ngành công nghiệp nhôm Canada phải chuyển trọng tâm sang thị trường Âu châu.

Đối với Liên minh Âu châu (EU), sự chuyển hướng này là cần thiết trong bối cảnh sản lượng nhôm nội khối đang trên đà sụt giảm.

Một sự cạnh tranh giữa Mỹ và EU trong việc tiếp cận các sản phẩm nhôm từ Canada đã nảy sinh.

Hiện tại, các mức thuế này có thể được dỡ bỏ, hoặc ít nhất đó là điều mà ngành công nghiệp Canada đang hy vọng.

Ngành công nghiệp nhôm Canada nhìn thấy những cơ hội mới

Vào đầu tháng 11, Đảng Dân chủ tại Mỹ đã giành được một phần thắng lợi khi chiếm thêm một số ghế tại Thượng viện, những vị trí vốn trước đó thuộc về các đồng minh của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Kết quả bầu cử này có thể gia tăng áp lực lên Washington, buộc chính quyền phải xem xét nới lỏng các hạn chế thương mại.

Đó chính là kỳ vọng của ông Jean Simard, Chủ tịch Hiệp hội Nhôm Canada. Trong cuộc trao đổi với hãng tin "The Canadian Press", ông cho rằng kết quả bầu cử là tín hiệu cho thấy cử tri Mỹ đang cảm thấy bất bình trước những hệ lụy kinh tế từ các chính sách thương mại của ông Trump.

"Tôi cảm thấy lạc quan hơn bao giờ hết, bởi tín hiệu này rõ ràng hơn nhiều so với những gì tôi dự đoán.", Jean Simard

Đối với ngành công nghiệp nhôm Canada, vấn đề này gắn liền với doanh thu xuất cảng, chi phí vận hành và việc làm. Dù các nhà sản xuất đã tìm được thị trường mới tại Âu châu, việc duy trì dòng hàng hóa này đòi hỏi phải có thêm các khoản đầu tư bổ sung. Hiện nay, các nhà lập pháp tại Mỹ có thể sẽ đặt câu hỏi về tính hợp lý của các mức thuế trừng phạt mà ông Trump áp đặt, từ đó mở đường cho một thỏa thuận mới với Canada.

Thuế quan nhôm gây căng thẳng trong quan hệ thương mại

Trọng tâm của vấn đề nằm ở mức thuế 50% đối với thép và nhôm mà ông Trump công bố vào năm 2025. White House tuyên bố rằng các mức thuế này sẽ tiếp tục có hiệu lực cho đến khi có quyết định chính thức về việc cắt giảm, điều chỉnh hoặc bãi bỏ. Ngoài nguyên liệu thô, ông Trump còn áp đặt các mức thuế này lên hàng loạt sản phẩm thép và nhôm.

Trong vài tháng qua, các khách hàng Âu châu đã góp phần duy trì hoạt động sản xuất tại Canada. Mỗi năm, Canada sản xuất khoảng 3,3 triệu tấn nhôm và xuất cảng khoảng 90% sản lượng đó. Trước đây, phần lớn lượng nhôm này được xuất sang Hoa Kỳ. Tuy nhiên, kể từ tháng 3 năm 2025, các nhà sản xuất Canada đã có thể chuyển hướng 800.000 tấn sang Âu châu, con số cao gấp tám lần so với khối lượng ghi nhận trong điều kiện thị trường bình thường.

Cách EU cứu ngành công nghiệp Canada

Theo ông Simard, Âu châu đã giúp các nhà sản xuất duy trì hoạt động mà không cần phải cắt giảm xuất cảng hay cắt giảm việc làm. Dù vậy, tác động tài chính vẫn rất đáng kể. Trong một đánh giá vào tháng 4 năm 2026, Ngân hàng Trung ương Canada lưu ý rằng mặc dù các nhà sản xuất có thể chuyển hướng tiêu thụ sang Âu châu, nhưng điều này đồng nghĩa với biên lợi nhuận thấp hơn.

Một lý do là chi phí vận chuyển hàng hóa từ Canada sang Âu châu đắt đỏ hơn. Khác với việc xuất khẩu sang Hoa Kỳ, một quốc gia láng giềng trực tiếp, các lô hàng đến Liên minh Âu châu thường phải vận chuyển bằng đường biển. Mặt khác, nhôm xuất cảng từ Canada sang EU có lợi thế là được miễn thuế quan. Cuộc chiến giành nhôm

Tuy nhiên, đối với Âu châu, điều này không hẳn mang lại sự nhẹ nhõm, thậm chí còn ngược lại. Những bất ổn tại Trung Đông đã gây ra sự xáo trộn trong các luồng thương mại, lan rộng ra ngoài khu vực vùng Vịnh. ​​Theo hãng tin Reuters, tình trạng này đã châm ngòi cho một cuộc cạnh tranh toàn cầu nhằm giành lấy nguồn cung nhôm trên thị trường thực tế.

"Chúng ta đang rơi vào tình thế mà cả người Âu châu lẫn người Mỹ đều phải cạnh tranh để giành lấy nguồn cung nhôm hạn chế," Reuters dẫn lời chuyên gia phân tích Michael Widmer từ Bank of America vào mùa xuân năm 2026.

Điều này đặc biệt đáng chú ý khi EU là khu vực nhập khẩu ròng, với năng lực sản xuất trong nước đã suy giảm trong nhiều năm, chủ yếu do chuyển dịch sang các địa điểm khai thác có chi phí thấp hơn ở châu Phi hoặc Á châu. Tình trạng đó cho đến nay vẫn không thay đổi. Mặc dù nhu cầu tại Hoa Kỳ giảm thêm có thể mang lại lợi ích cho ngành công nghiệp Canada, nhưng điều này lại có khả năng gây bất lợi cho châu Âu, đặc biệt là nếu Canada quyết định chuyển hướng một phần nguồn cung của mình quay trở lại thị trường Hoa Kỳ. Trong kịch bản đó, Liên minh Âu châu (EU) sẽ buộc phải tìm kiếm các nhà cung cấp khác; tuy nhiên, vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ liệu các nhà cung cấp thay thế này có thể cung cấp nhôm với chi phí thấp hơn so với Canada hay không?.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người nh VNCH, ngày 10-11-2026