THẬT BẤT NGỜ KHI THÁI TỬ Ả RẬP SAUDIS NẢY SINH VẤN ĐỂ VỚI ÔNG TRUMP VỀ CUỘC CHIẾN Ở IRAN 

Nguồn tin từ WAZ: Donald Trump dành sự quan tâm đặc biệt và không bao giờ thỏa mãn đối với Ả Rập Saudis vì 2 lý do. Nhờ nguồn thu khổng lồ từ dầu mỏ, Vương quốc này đại diện cho sự giàu sang, hào nhoáng và xa hoa. Nhân vật quyền lực nhất quốc gia sa mạc này, Thái tử Mohammed bin Salman, hay còn được gọi tắt là MBS, chính là hình mẫu lý tưởng của một nhà lãnh đạo chuyên chế trong mắt Tổng thống Mỹ. Không bị giám sát bởi quốc hội, tòa án hay truyền thông độc lập: đó chính xác là điều mà ông Trump mong muốn cho bản thân mình.

Những thủ đoạn tàn nhẫn mà vị Thái tử 40 tuổi này xử dụng để củng cố quyền lực đã gây ấn tượng mạnh với nhà lãnh đạo Mỹ. Trong sự kiện "Đêm của những con dao dài" vào ngày 4 tháng 11 năm 2017, MBS, dưới chiêu bài chiến dịch chống tham nhũng, đã giam giữ khoảng 400 hoàng thân, bộ trưởng và tỷ phú tại một khách sạn sang trọng ở Riyadh, qua đó thu về tới 100 tỷ USD từ họ. Vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi, người hay chỉ trích chính quyền, bởi một nhóm sát thủ Ả Rập Saudis tại Istanbul vào tháng 10 năm 2018 đã gây phẫn nộ thế giới, nhưng lại không làm ông Trump bận tâm. Theo các cơ quan tình báo Tây phương , chính Thái tử là người đã ra lệnh thực hiện vụ việc này. Các báo cáo cho thấy thi thể nạn nhân sau đó đã bị phân xác.

Tin tức mới nhất về xung đột tại Trung Đông

Ông Trump cam kết hỗ trợ quân sự cho Ả Rập Saudis để đổi lấy các thỏa thuận trị giá hàng tỷ USD. Do đó, không có gì ngạc nhiên khi những chuyến công du nước ngoài đầu tiên của Donald Trump sau khi đắc cử vào năm 2016 và 2024 không phải là đến Mexico City hay London, mà là đến Riyadh. Các chuyến thăm này đã mang lại những thỏa thuận hoàn toàn đúng ý Tổng thống. Phía Ả Rập Saudis đã mua vũ khí Mỹ với quy mô lớn và cam kết đầu tư tới 600 tỷ USD vào Hoa Kỳ. Đổi lại, ông Trump tái khẳng định cam kết duy trì "chiếc ô" bảo vệ quân sự cho Vương quốc này.

Cho đến tận vài tháng trước, mối quan hệ đồng minh giữa MBS và ông Trump vẫn tỏ ra vô cùng khắn khít. Theo tờ *Washington Post*, Thái tử đã có nhiều cuộc điện đàm với ông Trump ngay trước và sau khi cuộc chiến nổ ra. Được biết, trong các cuộc trao đổi này, ông đã ủng hộ việc Mỹ tấn công Iran, dù vẫn công khai ủng hộ giải pháp đàm phán.

Ở hậu trường, Thái tử kêu gọi áp dụng lập trường cứng rắn đối với Iran.

Theo trang tin *Axios* của Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Ả Rập Saudis Khalid bin Salman đã phát biểu trong một cuộc họp tại Washington vào tháng 1 rằng: "Nếu ông Trump không tấn công, chế độ này sẽ ngày càng mạnh lên". Điều này càng gây ngạc nhiên hơn khi xét đến việc vào tháng 3 năm 2023, Ả Rập Saudis đã chính thức tuyên bố bình thường hóa quan hệ với Iran dưới sự trung gian của Trung Quốc. Quan hệ song phương, vốn bị đóng băng suốt bảy năm, đã được khôi phục.

Thái tử là nhân vật đóng vai trò cân bằng chính trị then chốt tại Trung Đông. MBS (tên viết tắt của Thái tử) đóng vai trò nhà ngoại giao chủ chốt với thế giới bên ngoài nhằm tránh biến Vương quốc thành mục tiêu trong một cuộc chiến với Iran. Tuy nhiên, ở hậu trường, ông lại yêu cầu một chính sách "bàn tay sắt". Sự ngờ vực giữa cường quốc Hồi giáo dòng Sunni là Ả Rập Saudis và Cộng hòa Hồi giáo dòng Shiite là rất sâu sắc; cả hai quốc gia đã cạnh tranh vị thế cường quốc hàng đầu Trung Đông trong nhiều năm qua.

Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và hỏa tiễn của Iran nhắm vào các quốc gia vùng Vịnh hồi tháng 3 đã gióng lên hồi chuông cảnh báo tại Riyadh. Tại Ả Rập Saudis, các mục tiêu bị tấn công bao gồm một nhà máy lọc dầu ở Ras Tanura thuộc sở hữu của tập đoàn năng lượng nhà nước Aramco. MBS đã rút ra hai kết luận từ sự kiện này. Thứ nhất: nếu đối mặt với mối đe dọa sống còn, chế độ Iran sẽ không ngần ngại châm ngòi cho một cuộc xung đột thiêu rụi toàn bộ khu vực. Thứ hai: các hệ thống phòng không tối tân của Mỹ như Patriot hay THAAD không thể mang lại sự bảo vệ tuyệt đối.

Không chỉ có Eo biển Hormuz—Iran còn nắm giữ một quân bài khác trong thương mại thế giới.

Sự rạn nứt trong mối quan hệ giữa Thái tử và Tổng thống Mỹ đã trở nên rõ ràng vào đầu tháng 5. Ông Trump từng tuyên bố rằng Hải quân Mỹ sẽ hộ tống các tàu thương mại đi qua Eo biển Hormuz như một phần của "Dự án Tự do" (Project Freedom). MBS cảm thấy mình bị gạt ra ngoài lề và lo ngại rằng đất nước ông có thể một lần nữa trở thành mục tiêu cho máy bay không người lái và hỏa tiễn của Iran. Hệ quả phát sinh là, Thái tử Saudis đã tạm thời cấm phía Mỹ xử dụng Căn cứ Không quân Prince Sultan và không phận của Ả Rập Saudis.

Một cuộc chiến tranh quy mô lớn tại Trung Đông đe dọa những tham vọng của Ả Rập Saudis.

Thái tử hiện đang nỗ lực hết sức để ngăn chặn một cuộc xung đột bùng phát trên toàn khu vực. Một cuộc chiến tranh lớn sẽ đe dọa cơ sở hạ tầng dầu mỏ, nền tảng cho sự thịnh vượng kinh tế của Ả Rập Saudis, và gây rủi ro cho những tham vọng to lớn của Thái tử Mohammed bin Salman (MBS). Thông qua "Tầm nhìn 2030", ông đặt mục tiêu chuẩn bị cho Vương quốc bước vào kỷ nguyên hậu dầu khí trong những năm tới; trong đó, năng lượng mặt trời, năng lượng gió và điện hạt nhân sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng. 

Thái tử đang đặt niềm tin vào các nhà đầu tư quốc tế cũng như các siêu dự án trong nước, chẳng hạn như World Expo 2030 và World Cup 2034. Nếu tình hình leo thang tại Trung Đông vượt khỏi tầm kiểm soát, những kế hoạch này sẽ bị đe dọa.

Để tránh phụ thuộc hoàn toàn vào ông Trump, nhà lãnh đạo Ả Rập Saudis đã tìm kiếm thêm các đồng minh từ một thời gian trước. Vào tháng 9 năm 2025, Ả Rập Saudis và Pakistan, quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, đã ký kết một thỏa thuận quốc phòng, cam kết hỗ trợ lẫn nhau trong trường hợp bị tấn công.

Pakistan đã triển khai 16 chiến đấu cơ, 2 phi đội máy bay không người lái (UAV) và khoảng 8.000 binh sĩ tới tỉnh miền đông giàu dầu mỏ của nước này. Đây chính là điểm mà Ukraine tham gia vào bức tranh tổng thể. Kể từ khi cuộc chiến liên quan đến Iran nổ ra, Tổng thống Wolodymyr Selenskyj đã 2i lần đến thăm Ả Rập Saudis. Vào cuối tháng 4, ông đã ký một "thỏa thuận an ninh chiến lược" với MBS. Nội dung cốt lõi của thỏa thuận này là "đổi máy bay không người lái của Ukraine lấy tiền và dầu mỏ của Ả Rập Xê Út". Chắc chắn đây sẽ không phải là ý tưởng liên minh cuối cùng mà nhà lãnh đạo Ả Rập Saudis theo đuổi.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 14-6-2026