NGƯỜI DÂN ICELAND BỎ PHIẾU CHỐNG LẠI VIỆC ĐÀM PHÁN GIA NHẬP EU VỚI KẾT QUẢ SÍT SAO

Nguồn tin EXPRESS , DPA ngày 30-8: Đa số người dân Iceland đã bỏ phiếu chống lại việc nối lại các cuộc đàm phán về việc gia nhập Liên minh Âu Châu (EU). Kết quả cuộc trưng cầu dân ý khá sít sao, với 52,8% phiếu chống và 47,2% phiếu thuận. Số người bỏ phiếu chống lại việc tiếp tục đàm phán, vốn đã bị đình chỉ từ 13 năm trước, nhiều hơn khoảng 12.000 người so với số người ủng hộ.

Có hơn 270.000 người dân Iceland đủ điều kiện bỏ phiếu. Theo đài truyền hình Iceland, 1/5 trong số họ đã bỏ phiếu sớm.

Lãnh đạo đảng Dân chủ Xã hội, bà Kristrún Frostadóttir, trước đó đã tuyên bố sẽ tôn trọng kết quả của cuộc trưng cầu dân ý. Quốc gia này, với dân số chỉ khoảng 400.000 người, từng nộp đơn xin gia nhập EU trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2009. Tuy nhiên, sau cuộc bầu cử quốc hội năm 2013, chính phủ mới với quan điểm hoài nghi Âu châu đã tạm dừng các kế hoạch gia nhập.

Vấn đề an ninh trọng yếu

Ngay trước cuộc trưng cầu dân ý, bà Frostadóttir đã mô tả việc nối lại đàm phán trên truyền hình Iceland là "một trong những bước quan trọng nhất" để giảm thiểu rủi ro cho hòn đảo. Trong thời điểm đầy biến động và sự thay đổi trong quan hệ quốc tế như hiện nay, nảy sinh câu hỏi liệu một quốc gia nhỏ bé như Iceland có nên gắn kết chặt chẽ hơn với các quốc gia và liên minh lớn hay không. "Chúng ta thấy xung quanh mình rằng các nước láng giềng đã được Liên minh Âu Châu bảo vệ."

Những nhận định này được nhiều người hiểu là ám chỉ đến tranh chấp liên quan đến Greenland. Tổng thống Mỹ Donald Trump từng nhiều lần đe dọa sáp nhập hòn đảo ở Bắc Cực này, vốn là lãnh thổ của Đan Mạch, vào Hoa Kỳ, qua đó cũng gây ra lo ngại tại Iceland. Iceland đã ký kết một hiệp định quốc phòng song phương với Mỹ vào năm 1951. Mặc dù là thành viên sáng lập NATO, Iceland lại không có quân đội riêng. Những người phản đối việc nối lại đàm phán với EU lập luận rằng hiệp định với Mỹ và tư cách thành viên NATO đã mang lại sự đảm bảo an ninh đầy đủ.

Ngành thủy sản: Điểm mấu chốt gây tranh cãi đối với Iceland

Xét về mặt kinh tế, Iceland đã hội nhập sâu rộng vào Âu châu: quốc gia này thuộc Khu vực Kinh tế Âu Châu và được hưởng lợi từ thị trường chung, tuy nhiên lại không có quyền tham gia vào các quyết định then chốt. Trước đó, nỗ lực ban đầu nhằm đàm phán gia nhập EU đã bị đình trệ, chủ yếu do vấn đề thủy sản, lĩnh vực kinh tế lớn nhất và là một phần quan trọng trong bản sắc dân tộc của hòn đảo này. Một lần nữa, những nghi ngại lớn lại nảy sinh về việc liệu có thể gia nhập khối mà không phải từ bỏ quá nhiều quyền chủ quyền hay không?. Thủ tướng Frostadóttir từng cam kết với người dân rằng Iceland sẽ nhanh chóng rút khỏi bàn đàm phán nếu không thể duy trì quyền kiểm soát hoàn toàn đối với nguồn lợi thủy sản của mình. Tuy nhiên, rốt cuộc thì những lo ngại đó đã trở nên quá lớn.

Dù sao đi nữa, chặng đường phía trước vẫn còn rất dài. Nếu các cuộc đàm phán gia nhập cuối cùng thành công, người dân Iceland sẽ có quyền đưa ra quyết định cuối cùng: chính phủ đã thông báo sẽ tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý thứ hai cho kịch bản đó, cho phép người dân bỏ phiếu về việc gia nhập khối. 

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 31-8-2026