UKRAINE TRẢ ĐŨA NGA BẰNG "CUỘC TẤN CÔNG THẦM LẶNG"

Ukraine đã tiến hành một cuộc phản công kéo dài nhiều tháng ở miền nam đất nước mà không thu hút nhiều sự chú ý. Trong quá trình này, họ đã giành lại quyền kiểm soát 26 khu dân cư và vùng lãnh thổ rộng 745 km vuông.

Vào tháng 8 năm 2025, các chuyên gia quân sự Ukraine đã xác nhận điều mà giới lãnh đạo quân đội từng giữ kín bấy lâu: quân đội Điện Kremlin lần đầu tiên xâm nhập vào vùng Dnipropetrovsk và chiếm quyền kiểm soát một số khu dân cư. Đối với Nga, đây chủ yếu là một thắng lợi mang tính biểu tượng được bộ máy tuyên truyền của Điện Kremlin tận dụng triệt để. Hai tháng trước đó, ông Vladimir Putin từng tuyên bố: "Bất cứ nơi nào người lính Nga đặt chân đến, nơi đó thuộc về chúng ta." Theo logic của nhà lãnh đạo Điện Kremlin, Nga sẽ có cơ sở để đòi chủ quyền đối với thêm một vùng lãnh thổ nữa của Ukraine.

Tuy nhiên, thực tế chiến trường lại khác: Nga không kiểm soát được khu vực này, và bước tiến đó cũng không mang lại lợi thế quyết định nào cho quân đội Điện Kremlin. Dù vậy, phía Ukraine không thể cứ để yên như vậy. Và thế là, vài tháng sau, quân đội Ukraine đã phát động một cuộc phản công, dù không công khai tuyên bố về chiến dịch này.

"Cuộc tấn công thầm lặng" của Ukraine đã thành công. Giữa tuần trước, Tổng thống Volodymyr Selenskyy lên tiếng cho biết rằng trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 8, quân đội của ông đã thực hiện một cuộc tấn công theo hướng Oleksandrivka thuộc vùng Donetsk. Họ đã giành lại 26 ngôi làng và tổng diện tích 745 km vuông trải dài qua các vùng Dnipropetrovsk, Zaporizhzhia và Donetsk. Về phía Nga, 9.550 binh sĩ đã thiệt mạng và 6.600 người khác bị thương. Những con số này chưa thể được kiểm chứng độc lập.

"Cuộc tấn công này được thực hiện một cách chính xác, đúng như kế hoạch," ông Selenskyy nói. Nhưng làm thế nào Ukraine thực hiện được điều đó? "Giao tranh vẫn tiếp diễn"

Sau thông báo của Tổng thống, một số kênh tin tức Ukraine có liên hệ với quân đội đã ăn mừng, tuyên bố rằng vùng Dnipropetrovsk đã được giải phóng hoàn toàn khỏi quân đội Nga. Tuy nhiên, thực tế không phải như vậy, theo thông tin từ Bộ Tổng tham mưu Ukraine đưa ra vào thứ Hai. "Quyền kiểm soát khu vực Dnipropetrovsk vẫn chưa được khôi phục hoàn toàn. Khu vực xung quanh khu định cư Dachne vẫn đang bị chiếm đóng. Giao tranh vẫn tiếp diễn," đài truyền hình Suspilne của Ukraine dẫn lời Bộ Tổng tham mưu cho biết.

Tuy nhiên, quy mô của cuộc tấn công này rất đáng kể. Xét cho cùng, đợt phản công của Ukraine trải rộng trên phạm vi khoảng 60 km dọc theo mặt trận phía nam. Thành công của cuộc phản công dường như không đến từ một bước đột phá lớn, mà là kết quả của quá trình tiến quân dần dần đã được chuẩn bị kỹ lưỡng trong nhiều tháng. Các loại máy bay không người lái (UAV) trên không và trên mặt đất được cho là đã đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực này.

Các cuộc tấn công tầm trung của Ukraine tác động đến mặt trận phía nam

Kể từ tháng 1, các đơn vị nhỏ của Ukraine đã tấn công các vị trí bị cô lập của Nga, giành lại lãnh thổ, đồng thời tập trung máy bay không người lái và hỏa lực vào các mục tiêu được lựa chọn kỹ lưỡng. Song song đó, lực lượng Ukraine đã tấn công các tuyến đường, đoàn xe tiếp tế và các mục tiêu hậu cần khác nằm sâu phía sau chiến tuyến. Những cuộc tấn công được gọi là "tầm trung" này đã thu hút sự chú ý lớn kể từ tháng 6, khi Ukraine gây gián đoạn nghiêm trọng các tuyến đường tiếp tế của Nga tới bán đảo Krim.

Các cuộc tấn công và sự gián đoạn tiếp tế này đã gây áp lực đặc biệt lên những tiền đồn nhỏ, thiếu thốn nguồn cung của Nga dọc theo mặt trận phía nam. Theo các đơn vị tham chiến, chiến lược này được thiết kế nhằm hạn chế thương vong cho phe mình trong khi vẫn làm suy yếu lực lượng Nga một cách có hệ thống.

Cuộc tấn công được hỗ trợ bởi những điểm yếu từ phía Nga: nhiều vị trí dường như có ít quân trấn giữ, các vùng lãnh thổ mới chiếm được chưa được củng cố đầy đủ và các tuyến đường tiếp tế thì dễ bị tổn thương. Ngoài ra, Moscow đã rút lực lượng dự bị vốn dành cho cuộc tấn công ở Donbass để gây sức ép lên hệ thống phòng thủ kiên cố của Ukraine tại khu vực này. Hơn nữa, việc gián đoạn dịch vụ internet vệ tinh Starlink đối với lực lượng của Điện Kremlin tại Ukraine cũng có thể đã góp phần làm suy yếu vị thế của Nga trong khu vực.

Một số đơn vị Ukraine ban đầu đã tận dụng việc mất kết nối vệ tinh để tiến quân bằng xe tăng và các loại xe bọc thép khác. Sau đó, họ tiếp tục cuộc tấn công với các nhóm xung kích nhỏ cùng những đợt tấn công liên tiếp nhưng có quy mô hạn chế. Trong khi Kiew báo cáo đã giành lại được 745 km vuông (tương đương diện tích thành phố Hamburg), Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) lại đưa ra ước tính thận trọng hơn về phần lãnh thổ giành lại được, ở mức khoảng 627 km vuông.

Nga dường như buộc phải hoãn cuộc tấn công đã lên kế hoạch

Ngoài việc giành lại lãnh thổ trước mắt, chiến dịch này rõ ràng còn mang lại những tác động về mặt tác chiến. Theo chuyên gia quân sự Ukraine Kostyantyn Mashovets chia sẻ với BBC, Nga đã buộc phải điều động các đơn vị thuộc Tập đoàn quân số 5 và 36 đến khu vực đang bị đe dọa; động thái này được cho là đã làm đình trệ hoặc khiến Nga phải từ bỏ một cuộc tấn công đã được lên kế hoạch ở phía bắc. Qua đó, Ukraine đã ghìm chân được lực lượng mà Moscow vốn dự định sử dụng cho các đợt tiến công tại những nơi khác.

Thành công của Ukraine còn được củng cố nhờ việc giữ bí mật tác chiến trong suốt nhiều tháng: theo yêu cầu của quân đội, các cơ quan truyền thông rất hạn chế đưa tin về giao tranh, khiến quy mô và trọng tâm của các cuộc tấn công không bị lộ rõ ​​trong một thời gian dài. Bên cạnh đó là những vấn đề tiềm tàng trong công tác chỉ huy và kiểm soát của phía Nga; các chỉ huy tại chỗ được cho là đã không báo cáo việc mất lãnh thổ lên cấp trên, hoặc báo cáo chậm trễ, điều có thể đã làm trì hoãn các biện pháp đối phó.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 22-8-2026