"ÔNG TA ĐÃ THUA CUỘC CHIẾN": CÁC CHUYÊN GIA KẾT LUẬN VỀ SỰ THẤT BẠI NÀY CỦA TRUMP

Artikel von Lukas Richter trên News in Five, ngày 11-8: Tổng thống Mỹ Donald Trump hầu như không còn lựa chọn nào để gây áp lực quân sự trong cuộc chiến chống Iran. Đây là kết luận của các chuyên gia chính trị John Mearsheimer và Vali Nasr. Cả hai đều cho rằng Teheran hiện đang ở vị thế đàm phán mạnh hơn đáng kể, chủ yếu là do vấn đề eo biển Hormuz và các lựa chọn quân sự hạn chế mà Mỹ có.

Đánh giá của John Mearsheimer đặc biệt gay gắt. Giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Chicago mô tả tình hình là một “thất bại thảm hại đối với Hoa Kỳ”. Trump phải chấp nhận những điều kiện mà Iran khó có thể áp đặt trước chiến tranh, Mearsheimer giải thích trong một cuộc phỏng vấn với nhà báo người Úc Tom Switzer, được đăng tải hôm Chủ nhật 9-8.

Điểm khởi đầu là tranh chấp về eo biển Hormuz. Theo các chuyên gia, Iran đang yêu cầu ảnh hưởng sâu rộng đối với việc tàu thuyền nào được phép đi qua eo biển. Phí đi lại cũng được cho là đang được xem xét. Khi Switzer hỏi tại sao Trump lại chấp nhận một thỏa thuận như vậy, Mearsheimer trả lời: “Rất đơn giản: Ông ấy không còn lựa chọn nào khác. Ông ấy đã thua cuộc chiến rồi.”

Mearsheimer: Trump khó có thể leo thang quân sự hơn nữa

Nhà khoa học chính trị hiện không thấy cách nào để Washington gây áp lực quyết định lên Teheran một lần nữa. “Trump không còn quân bài nào để chơi ở đây,” Mearsheimer nói. Mối đe dọa quan trọng nhất của ông ta leo thang quân sự hơn nữa, khó có thể tin được.

Ông đưa ra hai lý do cho điều này. Theo ông, Mỹ đang cạn kiệt các loại vũ khí quan trọng. Đồng thời, các đồng minh ở vùng Vịnh Ba Tư đã nói rõ với Washington rằng họ phản đối một sự leo thang mới. Về phần mình, Iran đã tuyên bố rằng trong trường hợp bị tấn công thêm, họ sẽ tấn công các mục tiêu ở các quốc gia vùng Vịnh.

Những mục tiêu này bao gồm các cơ sở dầu mỏ và nhà máy khử muối nước biển, Mearsheimer nói. Trump muốn tránh một diễn biến như vậy. “Ông ấy không còn lựa chọn nào khác,” học giả này nói.

Nasr, giáo sư quan hệ quốc tế và nghiên cứu Trung Đông tại Đại học Johns Hopkins ở Washington, cũng đưa ra đánh giá tương tự. Theo ông, Iran thậm chí còn tăng cường kiểm soát eo biển Hormuz trong suốt cuộc chiến.

Nasr: Iran hiện đòi hỏi nhượng bộ ngay lập tức

Mỹ đã ném bom Iran trong khoảng một tháng mà không làm suy yếu đáng kể khả năng phong tỏa eo biển, Nasr giải thích trong một cuộc phỏng vấn với Switzer. Đồng thời, Washington tiếp tục giảm bớt trang thiết bị quân sự cho Iran và triển khai một số đến Syria, Jordan và Israel.

Iran hiện đang yêu cầu những đảm bảo rõ ràng hơn nhiều. Theo Nasr, việc kiểm soát eo biển Hormuz cần được quy định rõ ràng và phối hợp với Oman. Teheran cũng không còn muốn nhận những nhượng bộ kinh tế chỉ vào một thời điểm sau này.

Sự thiếu tin tưởng vào Trump rất cao. Nasr chỉ ra việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân năm 2018 và các cuộc tấn công quân sự trong các cuộc đàm phán đang diễn ra. Do đó, Iran rõ ràng muốn đảm bảo bất kỳ nhượng bộ tiềm năng nào càng sớm càng tốt.

Nasr nói rằng Trump khó có thể tuyên bố chiến thắng vào thời điểm này. Từ góc nhìn của Iran, vấn đề hiện nay đã vượt xa phạm vi eo biển: Teheran đang yêu cầu chấm dứt sự kiềm chế quân sự và kinh tế, cũng như việc rút quân Mỹ khỏi khu vực. Theo Nasr, điều này thực chất tương đương với việc Iran yêu cầu được công nhận là một cường quốc khu vực.

(Nguồn: Podcast “Switzerland with Tom Switzer”, nif/red.)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 12 -8-2026