IRAN TÁI CƠ CẤU LÃNH ĐẠO QUÂN SỰ CẤP CAO VÀ LÊN KẾ HOẠCH THU PHÍ QUA EO BIỂN HORMUZ

Nguồn tin từ WELT, ngày 10-8: Chính quyền Teheran đang tái cơ cấu bộ máy lãnh đạo quân sự sau những tổn thất nặng nề trong chiến tranh Iran-Iraq. Sáu vị trí lãnh đạo cao cấp đang được bổ nhiệm.

Ngay sau khi bổ nhiệm một cố vấn an ninh cấp cao mới, sáu vị trí lãnh đạo quân sự ở Iran đang được lấp đầy. Các sắc lệnh về việc bổ nhiệm lại đã được công bố trên một kênh Telegram truyền tải thông điệp từ Lãnh tụ tối cao của Iran, Mujtaba Khamenei, vào tối thứ Ba 11-8 (giờ địa phương). Truyền thông Iran cũng đưa tin tương tự và chiếu hình ảnh về một buổi lễ, mặc dù không thấy hình ảnh của Khamenei.

Sau các vụ ám sát có chủ đích các lãnh đạo quân sự trong nước trong các cuộc không kích của Mỹ-Israel, đặc biệt là vào đầu chiến tranh Iran-Iraq, việc bổ nhiệm lại này có thể mang lại trật tự cho giới lãnh đạo. Hơn nữa, các cuộc bổ nhiệm này có thể báo hiệu rằng Teheran đang chuyển từ tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng sang giai đoạn chính thức hóa và củng cố bộ máy quyền lực của mình.

Wahidi và Taeb đảm nhiệm các vị trí chủ chốt

Hai nhân vật nổi bật: Ahmad Wahidi được thăng cấp lên hàm tướng và chính thức được bổ nhiệm làm tổng tư lệnh của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC). Ông đã đảm nhiệm vai trò này kể từ khi người tiền nhiệm bị ám sát. Ngoài ra, Hossein Taeb, một sĩ quan tình báo kỳ cựu, được bổ nhiệm làm người đứng đầu lực lượng dân quân bán quân sự Basij.

Hơn nữa, các Chuẩn tướng Ali Abdollahi và Ali Asmai được bổ nhiệm làm Tham mưu trưởng Lực lượng Vũ trang, và Ali Asmai được bổ nhiệm làm Tư lệnh lực lượng hải quân của Vệ binh Cách mạng. Hai cuộc bổ nhiệm khác liên quan đến các cấp phó.

Mới hôm Chủ nhật, Khamenei đã bổ nhiệm cựu tư lệnh IRGC Mohsen Rezai làm Chủ tịch mới của Hội đồng An ninh Quốc gia Iran. Chuyên gia về Iran Hamidreza Azizi, viết trên tờ New York Times, đánh giá việc bổ nhiệm này là một hành động cân bằng ảnh hưởng của Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, người gần đây đóng vai trò là trưởng đoàn đàm phán trong các cuộc đàm phán với Mỹ.

Kể từ khi được bổ nhiệm làm Lãnh đạo tối cao mới hơn bốn tháng trước, Mojtaba Khamenei đã không xuất hiện trước công chúng. Kể từ đó, đã có nhiều đồn đoán về nơi ở và sức khỏe của ông.

Iran có kế hoạch áp phí cho eo biển Hormuz

Theo Bộ Ngoại giao ở Teheran, Iran dự định sẽ thu phí đối với các tàu buôn khi đi qua eo biển Hormuz. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ismail Baghai tuyên bố tại Teheran, theo truyền thông Iran, rằng Iran đang hợp tác với Oman để phát triển "các cơ chế giám sát an ninh, bảo vệ môi trường và chống tội phạm trên biển". Các khoản phí và lệ phí tương ứng sẽ được áp dụng cho các dịch vụ hàng hải cung cấp cho tàu thuyền.

Tranh chấp về quyền quá cảnh trên tuyến đường vận chuyển quốc tế quan trọng cho dầu, khí đốt và phân bón được coi là nguyên nhân chính dẫn đến sự leo thang gần đây trong xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran. Trước các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào giữa tháng Hai, hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển giữa Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman hầu như không bị ảnh hưởng. Iran không thu phí cầu đường hay lệ phí đi lại.

Eo biển Hormuz chỉ rộng khoảng 39 km ở điểm hẹp nhất. Vì Iran và Oman mỗi nước đều tuyên bố chủ quyền vùng biển 12 hải lý (khoảng 22,2 km), nên lãnh hải của cả hai nước chồng lấn lên nhau. Vùng biển quốc tế không tồn tại trong khu vực này. Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) đảm bảo quyền quá cảnh và cấm phong tỏa tàu buôn. Iran không chấp nhận khuôn khổ pháp lý này.

Theo Phó Tổng thống J.D. Vance, mục tiêu là khôi phục lại mức vận chuyển dầu khí như trước chiến tranh qua eo biển Hormuz. Đó là câu trả lời của ông trên kênh Fox News khi được hỏi về tình trạng hiện tại có thể chấp nhận được đối với eo biển này theo bất kỳ thỏa thuận nào.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 12-8-2026