WHITE HOUSE CÁO BUỘC TRUNG QUỐC LÀM MỸ THIỆT HẠI HÀNG TỶ USD

Artikel von Lukas Richter trên  News in Five, ngày 16-8 và các nguồn khác như BBC, White House, nif/red. : Mỹ đang thắt chặt lập trường trong cuộc tranh chấp thương mại ngay trước thềm cuộc gặp dự kiến ​​giữa Tổng thống Donald Trump và Tập Cận Bình. Washington cáo buộc các nhà xuất cảng Trung Quốc chuyển hướng hàng hóa vào Mỹ thông qua các nước thứ 3 nhằm né tránh mức thuế quan cao hơn của Mỹ. Theo các báo cáo, có hơn 40 quốc gia liên quan đến hành vi này.

Các quốc gia bị ảnh hưởng bao gồm Canada, Ấn Độ, Mexico, Nhật Bản và Nam Hàn. Trong một báo cáo công bố hôm thứ Năm 13-8, với tiêu đề "Vụ lừa đảo chuyển tải hàng hóa quy mô lớn" (The Great Transshipment Scam), White House tuyên bố rằng Mỹ đã thất thu hàng tỷ đô la tiền thuế quan do các hành vi chuyển hướng hàng hóa như vậy.

Ước tính từ các cơ quan chính phủ và công ty tư nhân cho thấy hàng hóa trị giá từ 30 tỷ đến khoảng 300 tỷ USD đã được chuyển hướng qua các quốc gia có mức thuế suất thấp hơn. Con số này tương đương khoảng 26 đến 261 tỷ euro. Theo đài BBC của Anh, cố vấn thương mại White House, ông Peter Navarro cho biết tình trạng này đã dẫn đến việc mất đi "việc làm của người Mỹ và hàng tỷ USD doanh thu".

Hàng hóa bị cáo buộc thay đổi bao bì và nhãn mác

Trọng tâm của vấn đề nằm ở cái gọi là "chuyển tải hàng hóa" (transshipment), quy trình trong đó hàng hóa được vận chuyển qua một quốc gia trung gian trước khi đến đích cuối cùng. Về nguyên tắc, hoạt động này không bất hợp pháp. Tuy nhiên, chính phủ Mỹ cáo buộc các nhà xuất khẩu Trung Quốc lợi dụng các tuyến đường vận chuyển này để che giấu nguồn gốc thực sự của hàng hóa.

Theo White House, các sản phẩm ban đầu được vận chuyển đến các nước thứ ba; tại đây, các công ty sẽ thực hiện lắp ráp một phần, gia công thêm, thay đổi bao bì hoặc dán lại nhãn mác cho sản phẩm. Các tài liệu cũng bị chỉnh sửa để ghi sai quốc gia xuất xứ.

Báo cáo nêu rõ rằng các hành vi này đã gia tăng sau khi Mỹ áp đặt thuế quan đặc biệt đối với Trung Quốc vào năm 2018. Nhà Trắng mô tả sự tồn tại của một mạng lưới quốc tế bao gồm các cơ sở sản xuất, trung tâm logistics, khu thương mại tự do và các trạm trung chuyển hàng hóa. Các cơ quan chức năng của Mỹ cũng đã bắt đầu sử dụng trí tuệ nhân tạo để nhận diện các chuỗi cung ứng có dấu hiệu nghi vấn.

Trung Quốc bác bỏ các cáo buộc này. Theo BBC, người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington tuyên bố: "Không có bên nào thắng trong các cuộc chiến thương mại". Bắc Kinh phản đối các chính sách thuế quan và các biện pháp của chính phủ Mỹ nhắm vào các công ty Trung Quốc. Ngoài ra, các thỏa thuận liên quan đến hàng hóa chuyển hướng không được phép gây thiệt hại cho "các bên thứ ba". Điểm bất đồng mới trước cuộc gặp Trump-Tập

Báo cáo này được đưa ra chỉ vài tuần trước cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, dự kiến ​​diễn ra vào tháng 9 tại Washington. Do đó, những cáo buộc này có thể trở thành một phần trong các cuộc đàm phán thương mại sắp tới.

Chuyên gia kinh tế Chang Pao Li thuộc Đại học Quản lý Singapore (SMU) chia sẻ với đài truyền hình rằng Washington có thể lập luận rằng Trung Quốc đã gián tiếp đi vào thị trường Mỹ thông qua các nước thứ ba. Tuy nhiên, sự thay đổi trong dòng chảy thương mại cũng có thể xuất phát từ việc thực sự chuyển dịch sản xuất và tái cơ cấu chuỗi cung ứng.

Mặc dù một số mức thuế quan đã được nới lỏng sau các cuộc đàm phán vào tháng 5 năm 2025, cả hai nước vẫn áp đặt thêm các biện pháp hạn chế thương mại. Theo BBC, trong số các biện pháp này, Mỹ đã hạn chế nhập nhập cảng một số công nghệ nhất định từ Trung Quốc, trong khi Trung Quốc thắt chặt kiểm soát xuất cảng, ví dụ như đối với máy bay không người lái.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 16-8-2026