TRUMP ĐÃ ĐÁNH MẤT SỰ ỦNG HỘ CỦA GIỚI TRẺ MỸ - GIỜ ĐÂY ÔNG PHẢI ĐỐI MẶT VỚI SỰ SỤ QUYẾT ĐỊNH CỦA GIỚI NÀY NƠI LÁ PHIẾU 

Artikel von Dirk Hautkapp/Berliner Morgenpost, ngày 23-10: Hai năm trước, Donald Trump từng tìm cách thu hút giới trẻ Mỹ thông qua các chương trình podcast, những lời hứa hẹn về sự thịnh vượng, cùng cam kết rằng nỗi lo sợ về sự suy tàn của họ sẽ chấm dứt. Sau khi ông đắc cử, chẳng còn lại mấy dấu vết của mối quan hệ nồng ấm đó. Giới trẻ Mỹ đang chuẩn bị “tính sổ”,  có thể là ngay trong ngày 3 tháng 11 tới.

Một nghiên cứu mới về giới trẻ từ Đại học Harvard cho thấy sự tín nhiệm đã hoàn toàn sụp đổ. Trong nhóm cử tri từ 18 đến 29 tuổi khẳng định chắc chắn sẽ đi bỏ phiếu, có tới 63% ủng hộ các ứng viên Quốc hội của Đảng Dân chủ, trong khi chỉ 26% ủng hộ Đảng Cộng hòa. Hơn nữa, 63% số cử tri này cho biết lý do chính khiến họ bỏ phiếu là vì phản đối ông Trump cùng các chính sách của ông, trong khi chỉ 14% bày tỏ sự ủng hộ. Hai con số giống hệt nhau, nhưng đến từ hai câu hỏi khác nhau – tất cả cho thấy một sự quay lưng rõ rệt.

Xét trên tổng số cử tri trẻ đã đăng ký, tỷ lệ ủng hộ là 45% so với 24%. Vào đầu tháng 10, Trung tâm Nghiên cứu Pew ghi nhận tỷ lệ này là 51% so với 23%. Các cuộc thăm dò không phải là kết quả bầu cử chính thức, nhưng nhìn lại quá khứ, ta có thể thấy rõ tốc độ của sự thay đổi này.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ: Trump từng nhận được sự ủng hộ đáng kể từ nam giới trẻ tuổi.

Theo CIRCLE, một viện nghiên cứu chuyên về giới trẻ, vào năm 2016, 55% cử tri dưới 30 tuổi đã chọn Hillary Clinton, trong khi 37% chọn Trump. Đến năm 2020, Joe Biden giành được 61% sự ủng hộ từ nhóm cử tri này, so với 37% dành cho Trump. Bốn năm sau, khoảng cách dẫn trước của Kamala Harris thu hẹp xuống còn 4 điểm phần trăm: 51% so với 47%. Riêng đối với nam giới trẻ tuổi, Trump thậm chí đã giành chiến thắng với tỷ lệ 56% so với 42%,  ông đã thành công trong việc thâm nhập vào nơi từng được coi là “thành trì” của Đảng Dân chủ.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ: Giới trẻ thiếu niềm tin vào chương trình nghị sự kinh tế của Trump.

Giờ đây, thành quả đó đang đứng trước nguy cơ tan biến. Các cuộc thăm dò tại điểm bỏ phiếu và ý định bỏ phiếu hiện tại không hoàn toàn đồng nhất; bản thân cơ cấu của nhóm tuổi này cũng thay đổi theo thời gian. Dẫu vậy, các kết quả khảo sát đã tự nói lên tất cả. Chưa đầy 24 tháng dưới chính quyền Trump, niềm hy vọng đã chuyển thành nỗi thất vọng.

Nguyên nhân không nằm trên các tấm áp phích vận động tranh cử, mà nằm trong các hóa đơn chi tiêu. 77% người dân không tán thành các chính sách kinh tế của ông Trump, trong đó có khoảng một nửa số đảng viên Cộng hòa trẻ tuổi. 49% cho biết tình hình tài chính của họ đã trở nên tồi tệ hơn kể từ khi ông Trump nhậm chức. 79% lo ngại rằng chi phí sinh hoạt đắt đỏ đang đe dọa tương lai của họ. Đối với những người đang phải trả nợ vay sinh viên hoặc cố gắng xoay xở mua nhà, "Giấc mơ Mỹ" giờ đây hiện lên chủ yếu dưới dạng những con số chi phí đắt đỏ.

Thêm vào đó là nỗi lo ngại về trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ có khả năng thay thế chính những công việc ở cấp độ khởi điểm mà người trẻ thường dựa vào để đặt chân vào thị trường lao động. 64% coi việc mất việc làm do AI là một mối đe dọa nghiêm trọng. Theo một cuộc thăm dò của Times/Siena vào tháng 9, các cử tri dưới 30 tuổi tin tưởng vào khả năng xử lý vấn đề AI của đảng Dân chủ hơn đảng Cộng hòa với cách biệt 32 điểm phần trăm, một sự tương phản rõ rệt so với bức tranh chung trên toàn quốc, nơi đảng của ông Trump đang dẫn trước với khoảng cách sít sao. Mối quan hệ của ông với các tỷ phú công nghệ, xét trên mọi phương diện, dường như không mang lại triển vọng lạc quan cho tất cả mọi người.

Người trẻ Mỹ đang dần mất niềm tin vào triển vọng thăng tiến kinh tế.

Chỉ 9% tin rằng nước Mỹ đang đi đúng hướng. 69% nhìn về tương lai với tâm thế lo âu thay vì hy vọng. Lần đầu tiên, số lượng người trẻ Mỹ dự đoán rằng tình hình kinh tế của bản thân sẽ tồi tệ hơn so với cha mẹ họ đã vượt qua số người kỳ vọng vào một cuộc sống tốt đẹp hơn – lần lượt là 27% so với 25%. Dù khoảng cách thống kê khá nhỏ, nhưng xét về mặt lịch sử, đây là một cột mốc mang tính bước ngoặt.

John Della Volpe, giám đốc cuộc khảo sát tại Harvard, đặt câu hỏi: "Người trẻ cần thấy được rằng sự chăm chỉ sẽ dẫn đến một cuộc sống ổn định. Liệu lời hứa đó còn giá trị hay không?" Sophia Robertson, từ một dự án thăm dò do sinh viên thực hiện, nhận thấy một sự chuyển dịch hướng tới "các tư tưởng kinh tế theo chủ nghĩa dân túy và các ứng cử viên biết phản hồi trước những cuộc khủng hoảng mà họ đang phải đối mặt". Tuy nhiên, đảng Dân chủ cũng không nên vội mừng. Người trẻ cũng không đặt niềm tin vào họ. Khoảng 2/3 số người được hỏi đánh giá tiêu cực về hiệu quả hoạt động của đảng Dân chủ tại Quốc hội; trong khi đó, tỷ lệ này ở nhóm cử tri Cộng hòa lên tới 74%. Do đó, sự ủng hộ dành cho các ứng cử viên Đảng Dân chủ không hẳn xuất phát từ thiện cảm thực sự, mà thiên về một toan tính chính trị nhằm đối phó với ông Trump.

Mức độ sẵn sàng đi bỏ phiếu của các cử tri trẻ thuộc Đảng Cộng hòa sụt giảm đáng kể

Câu hỏi then chốt là liệu sự phẫn nộ này có thực sự thúc đẩy người trẻ đi bỏ phiếu hay không. Theo các tính toán đã điều chỉnh từ viện nghiên cứu CIRCLE thuộc Đại học Tufts, 28% cử tri đủ điều kiện trong độ tuổi từ 18 đến 29 đã tham gia bỏ phiếu vào năm 2018. Đến năm 2022, con số này là 23%. Cả hai tỷ lệ này đều cao hơn nhiều so với mức thấp kỷ lục chỉ 13% ghi nhận vào năm 2014.

Một cuộc thăm dò mới nhất từ ​​Đại học Harvard đưa ra tín hiệu cảnh báo về vấn đề này: chỉ khoảng 1/3 số người trẻ tuổi khẳng định chắc chắn rằng họ sẽ đi bỏ phiếu vào ngày 3 tháng 11. Trong một cuộc khảo sát tương tự vào năm 2022, tỷ lệ này là 40%.

Sự sụt giảm trong ý định đi bỏ phiếu tập trung chủ yếu ở phe ủng hộ ông Trump. Trong nhóm cử tri trẻ thuộc Đảng Cộng hòa, tỷ lệ này đã giảm từ 46% xuống còn 34%. Trong khi đó, ở nhóm cử tri trẻ thuộc Đảng Dân chủ, con số này vẫn tương đối ổn định ở mức 50%.

Các cử tri trẻ có thể định đoạt kết quả bầu cử tại những bang quan trọng.

Đây có thể trở thành yếu tố quyết định vào ngày 3 tháng 11, không chỉ vì ngày càng nhiều người trẻ dự định bỏ phiếu cho Đảng Dân chủ, mà còn vì các cử tri trẻ thuộc Đảng Cộng hòa có thể chọn cách ở nhà thay vì đi bỏ phiếu. Trong những cuộc đua sít sao giành ghế Thượng viện tại các bang như Michigan, Pennsylvania, Georgia hay Bắc Carolina, chỉ cần thêm vài nghìn phiếu bầu cũng đủ để định đoạt thắng bại.

Tầm quan trọng của lá phiếu từ cử tri trẻ đã được thể hiện rõ vào năm 2022. Theo các cuộc thăm dò cử tri sau bỏ phiếu trong kỳ bầu cử đó, 62% cử tri trẻ đã chọn các ứng viên Đảng Dân chủ vào Hạ viện, trong khi chỉ có 35% chọn Đảng Cộng hòa. Một sự chuyển dịch tương tự, hoặc thậm chí rõ rệt hơn, với điều kiện là tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đủ cao—sẽ giáng một đòn mạnh vào đảng của ông Trump.

Trong năm 2024, ông Trump đã cố gắng thuyết phục nhiều người trẻ rằng sự vươn lên của nước Mỹ gắn liền với tên tuổi của chính ông. Tuy nhiên, ngày nay, nhiều người lại liên tưởng nhiệm kỳ tổng thống của ông với nỗi lo sợ về sự suy tàn của chính họ. Dù một thế hệ không nhất thiết sẽ quay lưng hoàn toàn với chính trị, nhưng một bộ phận đáng kể không còn tin vào những lời hứa mà ông Trump từng dùng để thu phục họ trước đây.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 25-10-2026