CHÁY RỪNG TẠI TSCHERNOBYL: LIỆU PHÓNG XẠ CÓ ĐANG BỊ PHÁT TÁN?
Tác giả bài viếtLilia Rzheutska đăng trên DW (Deutsch): 1.200 Hecta rừng nằm trong Khu vực Cấm Tschernobyl đang chìm trong biển lửa. Tình trạng hạn hán cùng nghi vấn về sự hiện diện của mìn trong khu vực đang khiến công tác chữa cháy trở nên vô cùng khó khăn.
Một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga nhằm vào Ukraine đã châm ngòi cho một đám cháy rừng quy mô lớn ngay trong Khu vực Cấm Tschernobyl. Tại hiện trường, người ta đã thấy mảnh vỡ của 2 chiếc máy bay không người lái. Theo Cơ quan Nhà nước Ukraine về Quản lý Khu vực Cấm, đám cháy đã bùng phát dữ dội tại đây kể từ ngày 7 tháng 5 và hiện đã lan rộng trên diện tích 1.200 hecta.
"Các hoạt động chữa cháy vẫn đang được tiếp diễn. Tất cả các điểm cháy đang hoạt động đều đã được khoanh vùng kiểm soát. Mọi nguồn lực cần thiết đã được huy động để dập tắt đám cháy, bao gồm các đơn vị đến từ cả vùng Kiew và thành phố Kiew, được trang bị các loại máy móc chuyên môn. Những trang bị này đang được xử dụng để tạo ra các đường băng cản lửa và thiết lập các lối giải quyết đặc biệt, giúp lính cứu hỏa có thể tiến sâu vào các khu vực cháy rừng," bà Viktoria Ruban, người phát ngôn của Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước vùng Kiew, đã chia sẻ với DW.
Tình hình càng trở nên phức tạp hơn do điều kiện hạn hán và nguy cơ hiện diện của mìn tại một số khu vực nhất định trong lãnh thổ này. Theo bà Ruban, các hoạt động chữa cháy đang bị trì hoãn tại một số khu vực rừng do nguy cơ phát nổ; tại những khu vực khác, công tác chữa cháy thậm chí không thể hoạt động được.
Nguy cơ phóng xạ đối với người dân? Trung tâm Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước về An toàn Hạt nhân và Bức xạ báo cáo rằng đám cháy quy mô lớn trong Khu vực Cấm Tschernobyl hiện không gây ra bất kỳ nguy cơ phóng xạ nào đối với người dân sinh sống bên ngoài khu vực này. Kể từ khi các đám cháy bùng phát, các chuyên gia của Trung tâm đã liên tục thực hiện công tác giám sát và xây dựng mô hình dự báo các kịch bản phân tán hạt phóng xạ tiềm tàng.
"Chúng tôi đang theo dõi trực tuyến hướng di chuyển của các cột khói cũng như các điều kiện khí tượng hiện hành; đồng thời, chúng tôi cũng đang đánh giá những hậu quả có thể xảy ra đối với cả đội ngũ nhân sự làm việc bên trong khu vực cấm lẫn người dân sinh sống bên ngoài ranh giới khu vực này," ông Yuriy Kyrylenko, một cán bộ cao cấp tại Trung tâm, chia sẻ với DW. Theo ông Kyrylenko, rủi ro tiềm ẩn lớn nhất nằm ở những người đang làm việc trực tiếp tại hiện trường vụ cháy. Điều này chủ yếu liên quan đến đội ngũ cứu cấp và nhân viên khẩn cấp, những người có thể tiếp xúc với các vật liệu bị cháy và bụi phóng xạ tiềm ẩn. "Mặc dù có thể có một số tác động nhất định đối với lính cứu hỏa và các nhân viên ứng phó khẩn cấp khác hoạt động trong khu vực này, nhưng họ đã được bảo vệ bởi quần áo và trang bị chuyên môn," ông Kyrylenko cho biết.
Các chuyên gia đặc biệt lưu ý đến nồng độ của Cesium-137, một trong những hạt nhân phóng xạ chủ chốt đã tồn tại trong đất và rừng kể từ sau thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Tschernobyl cách đây 40 năm. Việc chất này có khả năng phát tán vào khí quyển được coi là mối nguy hiểm chính gắn liền với các vụ cháy rừng hiện tại. Tuy nhiên, theo ông Kyrylenko, các tính toán mô hình hóa cho thấy ngay cả trong kịch bản xấu nhất, mức độ phóng xạ vẫn sẽ duy trì ở mức thấp hơn đáng kể so với giới hạn cho phép.
"Giới hạn cho phép đối với Cesium-137 dành cho cộng đồng dân cư nói chung là 800 Millibecquerel. Các mô hình của chúng tôi chỉ ra rằng mức độ phóng xạ tiềm ẩn hiện tại thấp hơn nhiều lần so với giới hạn cho phép này," ông Kyrylenko giải thích.
Các vụ cháy rừng thường xuyên tại Khu vực Cấm
Đây không phải là vụ cháy lớn đầu tiên xảy ra bên trong Khu vực Cấm (Exclusion Zone). Theo hồi tưởng của ông Kyrylenko, các sự việc tương tự đã từng xảy ra trước đó vào các năm 2015, 2018 và 2020. Ngay cả vào thời điểm đó, cũng không có dấu hiệu cho thấy bất kỳ hậu quả nghiêm trọng nào đối với người dân sinh sống bên ngoài khu vực này. Theo các chuyên gia, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết và tiến độ của công tác chữa cháy, các đám cháy hiện tại có thể kéo dài trong vài ngày, hoặc thậm chí lên tới 2 tuần.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng không có mối nguy hiểm nào đối với cư dân tại Kiew và các khu vực lân cận. "Những vụ cháy như thế này đã từng xảy ra trước đây. Tuy nhiên, ngay cả tại thủ đô, mức độ nhiễm vẫn luôn duy trì ở mức thấp hơn nhiều so với giới hạn cho phép. Với tình hình hiện tại, không có lý do gì để phải lo ngại," nhà sinh vật học Oleh Bondarenko, cựu Giám đốc Trung tâm Sinh thái Phóng xạ Tschernoby và cựu thành viên của Ủy ban Quốc gia về Bảo vệ Dân chúng khỏi Phóng xạ, nhấn mạnh trong một cuộc phỏng vấn với đài DW.
Hậu quả của các đám cháy đối với hệ thực vật và động vật
Tuy nhiên, các nhà sinh thái học đã đưa ra cảnh báo về những tổn thất đối với thiên nhiên do các đám cháy quy mô lớn tại Khu vực Tschernoby gây ra, nơi vốn đã tồn tại một khu bảo tồn sinh quyển sinh thái phóng xạ kể từ năm 2016. "Đây là một khu vực độc nhất vô nhị. Đây là nơi duy nhất mà chúng ta có thể quan sát quá trình phát triển của tự nhiên khi không có sự can thiệp của con người. Những đám cháy hiện tại không chỉ tàn phá rừng mà còn hủy hoại môi trường sống của nhiều loài quý hiếm, đặc biệt là các loài chim, vốn coi những thảm lau sậy lâu năm là nơi vô cùng quan trọng," ông Oleksiy Vasyliuk, người đứng đầu Nhóm Bảo tồn Thiên nhiên Ukraine, chia sẻ với DW.
Để minh họa, vị chuyên gia này đã dẫn chứng trường hợp của một trong những loài chim quý hiếm nhất Âu châu: đó là loài chim chích nước (Aquatic Warbler), loài chim thường làm tổ tại các vùng đất ngập nước trong Khu vực Tschernoby. Theo ông Vasyliuk, những địa điểm làm tổ như vậy có thể sẽ bị mất đi trong nhiều năm liền do hậu quả của các đám cháy.
Cháy rừng cũng bùng phát tại nhiều khu vực khác
Trong những ngày gần đây, các báo cáo về cháy rừng đã xuất hiện tại nhiều khu vực khác nhau trên khắp lãnh thổ Ukraine. Nguyên nhân dẫn đến các đám cháy này là cuộc chiến do Nga phát động chống lại Ukraine, và tình hình càng trở nên trầm trọng hơn do đợt hạn hán kéo dài cùng với những đợt gió mạnh.
Ngoài Khu vực Cấm Tschernobyl, các hoạt động chữa cháy cũng đang được hoạt động tại Khu bảo tồn Thiên nhiên Polissya ở miền bắc Ukraine. Tại khu tự quản Desnyanska, thuộc vùng Chernihiv ở phía đông bắc, chính quyền địa phương đã ngăn chặn thành công sự lan rộng của một đám cháy bao trùm diện tích lên tới 350 Hecta. Trong khi đó, tại vùng Transcarpathia, nằm ở cực tây của Ukraine, một đám cháy bùng phát trên dãy núi Carpathian, gần ngôi làng Volovets, cũng đã được dập tắt; đây được xem là một trong những đám cháy lớn nhất tại khu vực này trong nhiều năm qua.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 13-5-2026
Keine Kommentare:
Kommentar veröffentlichen