EU THẮT CHẶT VIỆC KIỂM SOÁT CÁC NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI

Theo Wirtschaftswoche: EU đang thắt chặt các biện pháp kiểm soát đầu tư: Các khoản đầu tư trực tiếp từ các quốc gia thứ ba vào những lĩnh vực tế nhị, đang bị hạn chế. Các lĩnh vực này bao gồm, chẳng hạn như, kỹ nghệ quốc phòng, cơ sở hạ tầng thiết yếu và trí tuệ nhân tạo (AI).

Trước mối đe dọa ngày càng gia tăng đối với Âu châu từ các quốc gia thứ ba như Nga và Trung Quốc, vào thứ Ba19-5, sau một cuộc tranh luận sâu rộn, quốc hội Âu Châu đã bỏ phiếu thông qua việc cải cách khuôn khổ Âu châu về việc sàng lọc đầu tư. Kể từ nay, việc các thực thể từ quốc gia thứ ba mua lại cổ phần trong các công ty Âu châu, hoặc mua đứt hoàn toàn các công ty này, sẽ phải tuân thủ các yêu cầu phê duyệt nghiêm ngặt bất cứ khi nào xác định được rủi ro đối với an ninh quốc gia hoặc trật tự công cộng.

Động thái này mở rộng khuôn khổ sàng lọc đầu tư nước ngoài của EU, mở rộng phạm vi áp dụng để bao trùm nhiều ngành kỹ nghệ và các lãnh vực đa dạng. Trong đó bao gồm các lãnh vực chiến lược như quốc phòng, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, nguyên liệu thô thiết yếu và dịch vụ tài chính.

Cuộc cải cách này là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn của EU nhằm tăng cường an ninh kinh tế và dự kiến ​​sẽ chính thức có hiệu lực vào cuối năm 2027.

Thị trường Mở và An ninh

Ông Bernd Lange, một thành viên quốc hội Âu Châu (MEP) kiêm Chủ tịch Ủy ban Thương mại Quốc tế của quốc hội, đã bác bỏ những chỉ trích cho rằng động thái này hạn chế quyền tự do đầu tư. "EU tự hào sở hữu một trong những môi trường đầu tư cởi mở nhất thế giới, và hàng triệu việc làm trên khắp Âu châu phụ thuộc vào nguồn vốn đầu tư nước ngoài," vị chính khách thuộc đảng SPD này tuyên bố. Ông lưu ý rằng Đức, cụ thể, vẫn là một trong những điểm đến hàng đầu của EU đối với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Tuy nhiên, và đồng thời, điều thiết yếu là phải bảo đảm rằng "cơ sở hạ tầng thiết yếu của chúng ta không rơi vào sự kiểm soát của các tác nhân nước ngoài, và việc chuyển giao các kỹ thuật tế nhị phải được ngăn chặn." Mối lo ngại này nảy sinh, chẳng hạn, khi các nhà đầu tư nước ngoài tìm cách thâu tóm các nhà máy sản xuất bán dẫn hoặc các bến cảng địa phương. Ông lập luận rằng sự cởi mở của thị trường không được phép bị hiểu là một "giấy phép" để "gây nguy hại cho chính an ninh của chúng ta."

Sáng kiến ​​này cũng nhận được sự ủng hộ từ EPP, nhóm chính trị gia ớn nhất trong quốc hội Âu Châu. Bà Angelika Niebler, Đồng Chủ tịch Nhóm CDU/CSU, nhấn mạnh rằng các công ty có tầm quan trọng chiến lược, cũng như cơ sở hạ tầng thiết yếu và tương lai về nhưng kỹ thuật được cho là tế nhị, cần phải được bảo vệ một cách hiệu quả hơn nữa, thông qua các quy định rõ ràng. "Đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, kỹ thuật về lượng tử, nguyên liệu thô thiết yếu, an ninh mạng và cơ sở hạ tầng bầu cử, vấn đề đặt ra ở đây không chỉ đơn thuần là lợi ích kinh tế," bà Niebler giải thích. "Nó liên quan đến an ninh, khả năng tự cường và chủ quyền về kỹ thuật của lục địa chúng ta."

Tâm điểm là Trung Quốc

Việc thắt chặt các quy định liên quan đến đầu tư trực tiếp nước ngoài đang được thực hiện chủ yếu nhằm vào Trung Quốc. Trước đà phát triển kinh tế đầy quyết liệt của Bắc Kinh, Âu châu đặt mục tiêu trang bị tốt hơn so với trước đây để sớm nhận diện các rủi ro và ngăn chặn những nỗ lực gây ảnh hưởng mang tính chiến lược. Theo lập luận được đưa ra, quy định này đặc biệt được áp dụng khi các chủ thể do nhà nước kiểm soát hoặc có liên hệ với nhà nước từ các quốc gia thứ ba tìm cách xâm nhập vào các lĩnh vực tế nhị cần phải được bảo vệ. "Thị trường chung của chúng tôi vẫn luôn rộng mở," bà Niebler nhấn mạnh. "Tuy nhiên, các khoản đầu tư mới không được dẫn đến những sự phụ thuộc mới hay việc bán tháo các kỹ thuật chủ chốt của châu Âu."

Theo các quy định đầu tư được thắt chặt này, kể từ nay, mỗi Quốc gia thành viên sẽ bắt buộc phải thiết lập cơ chế sàng lọc riêng của mình. Hơn nữa, các quy trình sàng lọc đầu tư trên khắp 27 quốc gia EU sẽ được hài hòa hóa một cách chặt chẽ hơn. Mục tiêu là chấm dứt tình trạng các quy định quốc gia rời rạc, thiếu đồng bộ như hiện nay, đồng thời nâng cao sức hấp dẫn của thị trường Âu châu đối với các nhà đầu tư. Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, các Quốc gia Thành viên sẽ không còn được phép tùy ý lựa chọn các trường hợp để xem xét nữa: các khoản đầu tư nước ngoài vào một số lãnh vực tế nhị nhất định kể từ nay sẽ phải chịu sự sàng lọc bắt buộc.

Hơn nữa, các quy định mới lần đầu tiên đưa ra những tiêu chuẩn mang tính ràng buộc cao hơn, áp dụng chung cho tất cả các quốc gia thành viên; qua đó bịt lại những lỗ hổng pháp lý mà trước đây có thể bị lợi dụng do sự chênh lệch giữa các hệ thống pháp luật quốc gia. Mục tiêu là thiết lập sự cân bằng giữa thị trường mở và an ninh Âu châu, một sự cân bằng cũng sẽ được phản ánh trong đạo luật thúc đẩy phát triển kỹ nghệ sắp tới, cũng như trong các sáng kiến ​​lập pháp khác thuộc lãnh vực an ninh kinh tế. Việc phê chuẩn bởi các nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ hiện vẫn đang chờ hoàn tất, nhưng nhìn chung được kỳ vọng sẽ sớm được thông qua. Các quy định đầu tư mới dự kiến ​​sẽ chính thức có hiệu lực vào năm tới.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 21-5-2026