3 THẨM PHÁN ICC ĐỆ ĐƠN KIỆN TỔNG THỐNG DONALD TRUMP 

Trong thế giới phức tạp của quan hệ quốc tế và chính trị toàn cầu, những căng thẳng với hậu quả sâu rộng có thể nảy sinh nhanh chóng. Các quyết định ở cấp cao nhất thường tác động bất ngờ đến cuộc sống của các cá nhân. Khi các biện pháp chính trị va chạm với các giới hạn pháp lý, những xung đột sẽ nảy sinh, ảnh hưởng không chỉ đến các quốc gia mà còn đến cả những con người đứng sau đó. Một vụ việc gần đây cho thấy những tranh chấp như vậy có thể đột ngột trở thành vấn đề mang tính cá nhân sâu sắc và diễn biến theo những chiều hướng bất ngờ.

Cuộc chiến pháp lý giữa Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) và chính quyền Trump đã bước sang một chương mới. Ba thẩm phán của ICC đã đệ đơn kiện Tổng thống Mỹ. Họ lập luận rằng các biện pháp trừng phạt áp đặt lên họ đã vượt quá giới hạn pháp lý và ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả đời sống cá nhân lẫn sự nghiệp của họ.

Đơn kiện được nộp vào thứ Tư 24-6, tại một tòa án liên bang ở Manhattan. Vụ kiện thách thức các biện pháp trừng phạt mà chính quyền Trump đã áp đặt lên một số quan chức ICC vào năm ngoái. Đây là động thái chưa từng có tiền lệ của các thẩm phán đương nhiệm tại tòa án có trụ sở ở The Hague (Hòa Lan) nhằm đấu tranh thông qua hệ thống pháp luật Hoa Kỳ.

Các Thẩm phán yêu cầu gỡ bỏ Lệnh trừng phạt

Các thẩm phán Kimberly Prost (Canada), Solomy Balungi Bossa (Uganda) và Reine Adelaide Sophie Alapini-Gansou (Benin) đang yêu cầu tòa án gỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Họ lập luận rằng các biện pháp này vượt quá thẩm quyền được quy định trong luật pháp Hoa Kỳ.

Theo Reuters, đơn kiện nêu rõ rằng các biện pháp này không hề có cơ sở từ một tình trạng khẩn cấp quốc gia hợp pháp nào. Thay vào đó, chúng nhằm mục đích gây áp lực lên các thẩm phán liên quan đến những phán quyết về Israel và Hoa Kỳ. "Chế độ trừng phạt... được thiết kế để gây áp lực phi pháp lý lên các thẩm phán này và các đồng nghiệp của họ tại ICC bằng cách nhắm vào lợi ích tài chính và các lợi ích cá nhân khác, với mục đích trừng phạt họ vì những quyết định tư pháp trong quá khứ và ép buộc họ ưu tiên lợi ích riêng thay vì đưa ra phán quyết dựa trên luật pháp và thực tế vụ việc," đơn kiện viết.

Hậu quả từ các cuộc điều tra của ICC

Mối quan hệ giữa Washington và ICC đã căng thẳng trong nhiều năm, đặc biệt là trong hai nhiệm kỳ của ông Donald Trump.

Năm ngoái, chính quyền Mỹ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt sau khi ICC ban hành lệnh bắt giữ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Trước đó, tòa án này đã quyết định điều tra các cáo buộc tội ác chiến tranh liên quan đến lực lượng Hoa Kỳ tại Afghanistan.

Mặc dù ICC xét xử các tội diệt chủng, tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người, Hoa Kỳ vẫn nằm trong số các quốc gia, cùng với Nga, Trung Quốc và Israel, không công nhận thẩm quyền của tòa án này. Các thẩm phán gọi các biện pháp trừng phạt là "án tử hình về mặt tài chính"

Theo đơn kiện, các hạn chế này đã ảnh hưởng đến hầu hết mọi khía cạnh trong cuộc sống thường ngày của các thẩm phán.

Đơn kiện nêu rõ: "Việc phải chịu các biện pháp trừng phạt như vậy theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) chẳng khác nào một án tử hình về mặt tài chính".

Các tài liệu của tòa án cho biết những biện pháp trừng phạt này đã ngăn cản các thẩm phán xử dụng thẻ tín dụng, tiếp xúc các dịch vụ ngân hàng, đặt vé đi lại, mua bảo hiểm y tế (trong một số trường hợp) và thậm chí là xử dụng các nền tảng trực tuyến phổ biến như Amazon và Google.

Các thẩm phán cũng lập luận rằng những hạn chế này gây cản trở công việc của tòa án do ngăn chặn các bên nộp bằng chứng hoặc các lập luận pháp lý trong quá trình tố tụng. White House cũng như Bộ Ngoại giao và Bộ Tài chính Hoa Kỳ đều chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức trước các yêu cầu bình luận sau khi đơn kiện được đệ trình.

Vụ kiện này được kỳ vọng sẽ là phép thử đối với các giới hạn pháp lý của Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế , đạo luật từng được chính quyền Trump viện dẫn khi áp đặt các biện pháp trừng phạt nói trên.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 27-6-2026