TRUMP RA LỆNH RÀ SOÁT LỰC LƯƠNG MỸ TẠI ÂU CHÂU SAU NHỮNG CĂNG THẲNG VỚI NATO VỀ CUỘC CHIẾN IRAN

Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh rà soát lại lực lượng quân sự Mỹ tại Âu châu do sự bất mãn ngày càng tăng đối với các đồng minh NATO về mức độ ủng hộ hạn chế của họ trong cuộc chiến Iran. Hãng tin Reuters đưa tin rằng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã công bố kế hoạch rà soát kéo dài 6 tháng đối với sự hiện diện quân đội của Mỹ tại Âu châu, đồng thời chỉ trích gay gắt một số đồng minh về vấn đề chi tiêu quốc phòng và lập trường của họ đối với cuộc xung đột này.

Động thái này khiến việc rà soát quân số không còn chỉ là một hoạt động phân tích an ninh thường lệ. Nó liên quan trực tiếp đến một cuộc tranh cãi chính trị rộng lớn hơn trong nội bộ liên minh về vấn đề chia sẻ gánh nặng, sự ủng hộ đối với các hoạt động quân sự của Mỹ, cũng như câu hỏi liệu các đồng minh Âu châu đã nỗ lực đủ mức hay chưa khi Washington tìm kiếm sự hậu thuẫn.

Căng thẳng về cuộc chiến Iran thúc đẩy sự thay đổi định hướng

Cuộc rà soát diễn ra sau một giai đoạn đặc biệt căng thẳng giữa Washington và các thủ đô của các nước NATO. Reuters cho biết ông Trump tỏ ra tức giận trước điều mà ông coi là cam kết yếu kém của các đồng minh đối với cuộc chiến Iran; sự bất mãn này càng củng cố thêm những hoài nghi cốt lõi của ông về vai trò của Mỹ trong NATO.

Điều này rất đáng chú ý vì tranh cãi về vấn đề Iran không bị xem là một xung đột đơn lẻ. Nó là một phần trong quan điểm chỉ trích xuyên suốt của ông Trump: các đồng minh châu Âu quá phụ thuộc vào sức mạnh của Mỹ nhưng lại đóng góp quá ít khi nảy sinh các rủi ro lớn về quân sự và chính trị.

Ông Rutte nỗ lực xoa dịu cuộc khủng hoảng

Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã gặp ông Trump tại White House nhằm kiểm soát những tác động tiêu cực trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara vào ngày 7 và 8 tháng 7. Theo Reuters, ông Rutte đã lập luận, thông qua những lời khen ngợi, các biểu đồ về chi tiêu quốc phòng và những ví dụ về hỗ trợ hậu phương,  sự ủng hộ của Âu châu đối với lập trường của Mỹ sâu rộng hơn nhiều so với cách nhìn nhận của ông Trump. Tuy nhiên, động thái này cho thấy mức độ nghiêm trọng của sự rạn nứt. Các quan chức chính phủ Âu châu lo ngại rằng việc rà soát lực lượng có thể biến một cuộc tranh cãi chính trị về vấn đề Iran thành một sự thay đổi vĩnh viễn đối với sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Âu châu.

Âu Châu lo ngại về một sự thay đổi chiến lược lớn

Việc rà soát quy mô quân đội Mỹ có ý nghĩa quan trọng vì binh sĩ Mỹ tại Âu châu đóng vai trò then chốt đối với khả năng răn đe, công tác hậu cần và uy tín của liên minh. Reuters đưa tin rằng Mỹ đã cắt giảm một số khí tài quân sự dành cho NATO và bắt đầu xem xét lại tổng thể bố trí lực lượng, làm gia tăng lo ngại trong các nước thành viên Âu châu.

Điều này có nghĩa là các đồng minh không chỉ lo ngại về giọng điệu của ông Trump. Họ cũng lo ngại rằng việc rà soát này có thể dẫn đến việc thực sự cắt giảm hoặc tái bố trí lực lượng, làm thay đổi cán cân quyền lực trong nội bộ NATO, ngay vào thời điểm liên minh này vốn đang chịu nhiều áp lực.

Điều gì sẽ diễn ra tiếp theo?

Thử thách sắp tới là liệu quá trình rà soát này sẽ chỉ dừng lại ở mức độ gây áp lực chính trị hay sẽ dẫn đến một đợt rút quân quy mô lớn. Kết quả phần nhiều sẽ phụ thuộc vào việc liệu ông Rutte có thể định hướng để hội nghị thượng đỉnh tại Ankara tập trung vào vấn đề chi tiêu quốc phòng và các ưu tiên của liên minh hay không, thay vì để xảy ra những tranh cãi công khai về vấn đề Iran và cam kết của Mỹ.

Trước mắt, điểm mấu chốt cần lưu ý là ông Trump đã gắn kết những căng thẳng trong NATO liên quan đến xung đột Iran với sự hiện diện của quân đội Mỹ tại Âu châu. Do đó, động thái rà soát lực lượng quân sự này được xem là một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy căng thẳng nội bộ trong liên minh đang vượt xa khỏi những lời lẽ tranh luận đơn thuần.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 29-6-2026