CÓ THỂ TIN TƯỞNG TUYÊN BỐ CỦA TRUMP?: VỀ MỘT "THỎA THUẬN TUYỆT VỜI" VỚI PUTIN, HỨA HẸN TÁC ĐỘNG LỚN ĐẾN TOÀN EU

Artikel von Kathrine Frich/Dagens.de, ngày 10-11: Khi bạn nhốt ai đó bên ngoài một căn phòng, bạn thường kỳ vọng họ sẽ chỉ đứng ngoài và quan sát. Tuy nhiên, trong chính trị toàn cầu, những cánh cửa đóng kín hiếm khi duy trì trạng thái đó lâu dài, nhất là khi các vấn đề về tiền bạc và năng lượng bị đặt lên bàn cân.

Giờ đây, một nhà lãnh đạo từng bị cô lập khỏi thế giới lại thấy mình trở về vị trí trung tâm của các sự kiện.

Các cuộc đàm phán tại Abu Dhabi

Theo nhà báo Ionut Baias, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã phá vỡ những nỗ lực cô lập từ Tây phương, mà không hề nhượng bộ dù chỉ một tấc đất trong cuộc chiến tại Ukraine. Tính đến cuối năm 2026, Moscow đã tận dụng các thỏa thuận năng lượng và quan hệ đối tác tại Trung Đông để giành lại một vị trí trên bàn đàm phán toàn cầu.

Vào tuần tới, đại diện từ Hoa Kỳ, Ukraine và Nga dự kiến ​​sẽ gặp nhau tại Abu Dhabi cho một vòng đàm phán mới, với sự hậu thuẫn từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Một phân tích từ Hội đồng Đại Tây Dương (Atlantic Council) cho thấy, kể từ năm 2025, chiến lược hòa bình của Washington đã dao động giữa việc thúc ép Kiew nhượng lại lãnh thổ và đưa ra các điều khoản có lợi cho Moscow.

Theo tường thuật của Baias, các đặc phái viên Jared Kushner và Steve Witkoff đã thảo luận về một bản dự thảo cho phép Ukraine gia nhập Liên minh Âu châu, đồng thời đáp ứng nhiều yêu cầu về an ninh của Nga. Hôm thứ Năm 5-11, ông Trump đã dành những lời lẽ tốt đẹp cho thỏa thuận sắp tới này. Nhưng có đúng như công bố của ông hay không còn làn là một vấn đè khác, vì từ lâu lời nói của Trump đã mất giá trị quá nhiều.

Trump nói “Đây sẽ là một sự kiện thực sự lớn. Nó không chỉ liên quan đến Ukraine, tôi thậm chí có thể nói rằng nó sẽ tác động đến toàn bộ Âu châu. Đây sẽ là một thỏa thuận tuyệt vời, quy mô lớn, và tất cả mọi người đều sẽ cảm thấy phấn khích,” Tổng thống Mỹ phát biểu.

Âu Châu phản đối

Lời hứa hẹn này đã gióng lên hồi chuông cảnh báo tại các thủ đô Âu châu. Theo Baias, các nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ tại Brüssel cũng như trên khắp lục địa này đã kiên quyết bác bỏ mọi nỗ lực của Mỹ và Nga nhằm viết lại các quy tắc an ninh Âu châu mà không có sự tham gia của họ. Trong một bài phát biểu tại Warschau vào thứ Sáu 6-11, người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas, đã nêu rõ lập trường của mình:

“Chúng ta đã có một cấu trúc an ninh Âu châu. Vấn đề nằm ở chỗ Nga liên tục vi phạm các hiệp ước vốn là nền tảng của cấu trúc đó. NATO không hề gây ra mối đe dọa nào đối với Nga vào năm 2021, và hiện nay cũng vậy. Ông Putin không có quyền phủ quyết đối với an ninh Âu châu.”

Các nhà lãnh đạo khác trong khu vực đã nhanh chóng lên tiếng ủng hộ bà. Ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiha cảnh báo về việc chia cắt khu vực thành các phạm vi ảnh hưởng, trong khi Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski khẳng định rằng bất kỳ thỏa thuận nào liên quan đến Ukraine mà loại trừ Âu châu  thì “trên thực tế là điều không thể”.

Ở hậu trường, ông Putin đang tận dụng tối đa nguồn cung khí đốt và vũ khí để gây áp lực. Theo Baias, tại một hội nghị thượng đỉnh gần đây của Diễn đàn các quốc gia xuất cảng khí đốt ở Moscow, với sự tham dự của Iran, Qatar, Libyen và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, các quốc gia tham gia đã đưa ra “Tuyên bố Moscow” nhằm lên án các lệnh trừng phạt từ Tây phương. Đồng thời, ông Putin cũng gợi mở về các dự án khí đốt tại Bắc Cực có sự tham gia của các công ty Mỹ.

Trong khi đó, một phân tích từ Al-Monitor tiết lộ rằng Moscow đang chuẩn bị cung cấp 90 bệ phóng hỏa tiễn cho Iran, đồng thời chia sẻ dữ liệu vệ tinh để hỗ trợ lực lượng nổi dậy Houthi tại Yemen trong việc nhắm mục tiêu vào các căn cứ quân sự và cơ sở dầu mỏ của Ả Rập Saudi.

Trong một bài viết trên tờ *Atlantico*, nhà sử học người Pháp Bernard Lecomte lập luận rằng cách hành xử của Moscow thể hiện một “chế độ đế quốc mang đặc điểm kiểu Mafia” chứ không đơn thuần là sự khước từ Tây phương. Ông Lecomte giải thích: “Khi ông Putin kế nhiệm ông Yeltsin, Tây phương đã làm tất cả những gì có thể để giúp nhân vật gần như vô danh này đưa đất nước trở lại quỹ đạo, thông qua việc kết nối ông ấy với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), nhóm G7, Ngân hàng Thế giới, Hội đồng Âu châu và thậm chí cả NATO”.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 11-11-2026