SAU KHI UNGARN RÚT LẠI QUYỀN PHỦ QUYẾT - EU THÚC ĐẨY TIẾN TRÌNH GIA NHẬP CỦA UKRAINE

Nguồn tin từ AFP: EU đã thực hiện một bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy tiến trình gia nhập của Ukraine. Vào tối thứ Tư 3-, các đại sứ EU của 27 quốc gia thành viên đã khởi xướng "tiến trình chính thức mở cụm đàm phán đầu tiên trong các cuộc đàm phán gia nhập với Ukraine và Moldau," theo thông báo của nước Chủ tịch Hội đồng EU hiện tại Zypern) trên X. Tuy nhiên, tân Thủ tướng Ungarn, ông Péter Magyar, đã làm giảm bớt những hy vọng về việc Ukraine sẽ được gia nhập EU một cách nhanh chóng.

Bộ trưởng phụ trách các vấn đề Âu châu của Ireland, bà Helen McEntee, đã hoan nghênh quyết định "mở các cuộc đàm phán gia nhập EU chính thức với Ukraine và Cộng hòa Moldau." Bà McEntee tuyên bố rằng quyết định này gửi đi một "tín hiệu rõ ràng" rằng tương lai của cả hai quốc gia "nằm trong đại gia đình Liên minh Âu Châu." Ireland dự kiến ​​sẽ tiếp nhận vai trò Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU trong nhiệm kỳ 6 tháng từ tay Zypern vào tháng 7 tới.

Giống như Moldau, Ukraine đã nắm giữ tư cách ứng cử viên gia nhập EU kể từ năm 2022. Tuy nhiên, chính phủ của Thủ tướng theo đường lối thân Nga Viktor Orbán trước đó đã xử dụng quyền phủ quyết để ngăn chặn các bước đi cần thiết nhằm chính thức khởi động các cuộc đàm phán. Sau sự thay đổi trong chính phủ tại Budapest, Ungarn hiện đã dỡ bỏ rào cản này. Ông Magyar cho biết, trước khi thực hiện bước đi này, ông đã đạt được một thỏa thuận liên quan đến quyền lợi của cộng đồng thiểu số người Ungarn tại Ukraine.

Theo người đứng đầu chính phủ Ungarn, thỏa thuận này quy định rằng "các quyền về ngôn ngữ, giáo dục, văn hóa và chính trị của cộng đồng thiểu số người Ungarn tại Ukraine" sẽ được mở rộng. Chính phủ Ukraine dự kiến ​​sẽ đưa các biện pháp đã được thống nhất này vào khuôn khổ pháp lý của mình "trong tương lai gần."

Tình hình của cộng đồng thiểu số nói tiếng Ungarn ở miền tây Ukraine từ lâu đã là mối quan tâm trọng tâm đối với Budapest. Hàng chục nghìn người gốc Ungarn mà Kiew đã trở nên xấu đi vào năm 2017, khi Ukraine thông qua một đạo luật quy định tiếng Ukraine là ngôn ngữ chính thức bắt buộc trong hệ thống giáo dục trung học.

Ungarn cũng yêu cầu Ukraine sửa đổi kế hoạch hành động dành cho các cộng đồng thiểu số. "Nếu điều này được thực hiện, chính phủ Ungarn sẽ đồng ý mở cụm đàm phán đầu tiên trong tiến trình đàm phán gia nhập EU của Ukraine," ông Magyar phát biểu.

Các cuộc đàm phán gia nhập EU thường kéo dài vài năm, đôi khi thậm chí lên tới hàng thập niên. Chúng được chia thành sáu khối đàm phán, còn gọi là các cụm (clusters), bao gồm tổng cộng 35 chương. Sau quyết định hôm thứ Tư, vẫn còn một số bước tiếp theo cần được thực hiện trước khi cụm đàm phán đầu tiên có thể chính thức được "mở ra".

Ủy viên EU phụ trách Mở rộng, bà Marta Kos, đã viết trên nền tảng X rằng giờ là lúc cần phải "đẩy nhanh" tiến trình gia nhập EU của Moldau và Ukraine.

Tuy nhiên, ông Magyar nhấn mạnh rằng Ungarn không ủng hộ một quy trình gia nhập cấp tốc dành cho Ukraine. Hơn nữa, nếu cần thiết, Ungarn  sẽ tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về việc Ukraine gia nhập khối này.

Người tiền nhiệm của ông Magyar là ông Orbán đã không chỉ cản trở tiến trình gia nhập EU của Ukraine, mà còn ngăn chặn các gói trừng phạt nhằm vào Nga, cũng như khoản vay trị giá 90 tỷ Euro từ Brüssels dành cho Kiew.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-6-2026