ĐIỀU GÌ ĐANG CHỜ ĐỢI TRUMP NẾU NHƯ ĐẢNG CỘNG HÒA THẤT BẠI TRONG CUỘC BẦU CỬ GIỮA NHIỆM KỲ TẠI MỸ

Artikel von dpa, ngày 30-10: Trong không khí sôi sục của chiến dịch tranh cử, Donald Trump đang không ngừng di chuyển khắp nước Mỹ. Đôi khi, người ta có cảm tưởng như chính vị Tổng thống Mỹ cũng đang là ứng cử viên trong cuộc bầu cử này.

Ông đã dự trù sẽ xuất hiện tại nhiều sự kiện trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội vào thứ Ba 3-11 tới. Các cuộc bầu cử "giữa nhiệm kỳ" này thường được xem như một cuộc trưng cầu dân ý về các chính sách của vị Tổng thống đương nhiệm. Bản thân Tổng thống cũng tích cực củng cố cách nhìn nhận này về cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. "Hãy tưởng tượng như thể chính tôi đang là người tranh cử vậy," ông nói với những người ủng hộ mình.

Mặc dù tỷ lệ ủng hộ dành cho ông không cao, ông vẫn hoàn toàn tự tin vào sức hút cá nhân của mình. Tuy nhiên, các đơn vị thăm dò dư luận lại nhận định rằng đảng Dân chủ có cơ hội rất lớn để đạt kết quả tốt.

Những thông tin cần biết về cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ

Bầu cử diễn ra hai năm một lần: Các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ diễn ra vào thời điểm giữa nhiệm kỳ 4 năm của Tổng thống. Chúng không chỉ quyết định đảng nào nắm quyền kiểm soát đa số tại Quốc hội, mà còn có thể định hình chương trình nghị sự chính trị cho hai năm còn lại của nhiệm kỳ Tổng thống.

Không chỉ gói gọn ở Washington: Trong cùng ngày bầu cử, cử tri thường bỏ phiếu chọn thống đốc, cơ quan lập pháp tiểu bang và các vị trí chính quyền địa phương. Do đó, các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ còn tác động đến chính trị ở cấp tiểu bang và địa phương.

Không phải ghế Thượng viện nào cũng có trọng số như nhau: Mỗi tiểu bang của Mỹ đều có 2 thượng nghị sĩ tại Thượng viện, bất kể quy mô dân số lớn hay nhỏ. Điều này có nghĩa là California và tiểu bang Wyoming – nơi có dân số thưa thớt, đều có tầm ảnh hưởng ngang nhau tại thượng viện.

Tỷ lệ cử tri đi bầu là yếu tố then chốt: Trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2018, khoảng 49% cử tri đủ điều kiện đã đi bỏ phiếu; năm 2022, con số này còn khoảng 46%. Để so sánh, tỷ lệ cử tri đi bầu trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2020 là khoảng 66%. Hệ quả là, những nhóm cử tri cụ thể với mức độ huy động cao có thể tạo ra ảnh hưởng đáng kể trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Nguy cơ mất quyền kiểm soát Hạ viện

Xét về mặt lịch sử, việc đảng Cộng hòa để mất ghế không phải là điều quá bất ngờ. "Trong 25 năm qua, chỉ có một trường hợp duy nhất mà đảng của vị tổng thống đương nhiệm không bị mất ghế tại Hạ viện trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ," nhà khoa học chính trị Julia Simon giải thích.

Nếu Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cơ quan này, Tổng thống Mỹ có thể phải đối mặt với các cuộc điều tra sâu rộng.

Các lĩnh vực trọng tâm có khả năng bao gồm cuộc chiến gây tranh cãi của ông Trump với Iran, các đợt truy quét nhắm vào người di cư, và các hoạt động kinh doanh của gia đình ông Trump. Đồng thời, Đảng Dân chủ cũng có thể ngăn chặn các dự luật và kế hoạch ngân sách do Đảng Cộng hòa đề xuất.

Nếu không đạt được thỏa thuận kịp thời, nguy cơ chính phủ phải đóng cửa hoàn toàn có thể xảy ra.

Sự cản trở tại Thượng viện và cuộc khủng hoảng lòng trung thành

Để giành thế đa số tại Thượng viện, Đảng Dân chủ cần có thêm 4 ghế. Nếu kiểm soát được cơ quan này, ông Trump sẽ phải đối mặt với họ trong các vấn đề bổ nhiệm nhân sự chủ chốt.

Khi đó, việc bổ nhiệm các bộ trưởng, đại sứ và thẩm phán liên bang sẽ cần có sự chấp thuận từ phía đảng đối lập.

Nếu Đảng Cộng hòa để mất quyền kiểm soát cả hai viện, đây sẽ là một thất bại cá nhân to lớn đối với ông Trump. Lần gần nhất quyền kiểm soát toàn bộ Quốc hội thay đổi là cách đây 20 năm.

Vẫn còn phải chờ xem liệu các thành viên cùng đảng có tiếp tục trung thành với ông hay sẽ dần quay lưng lại với ông.

Nguy cơ về một cuộc luận tội khác

Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump đã phải đối mặt với hai tiến trình luận tội. Với thế đa số tại Hạ viện, Đảng Dân chủ hoàn toàn có thể khởi xướng một cuộc luận tội khác. Tuy nhiên, để kết tội tại Thượng viện, cần phải có sự ủng hộ từ các thành viên Đảng Cộng hòa, vì quy trình này đòi hỏi sự tán thành của 67 trên tổng số 100 thượng nghị sĩ.

Một tiến trình như vậy sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến hình ảnh của Tổng thống, mặc dù nó cũng có thể giúp củng cố thêm cơ sở ủng hộ dành cho ông. Các nhà quan sát cho rằng khả năng cao hơn là các tiến trình này sẽ nhắm vào từng thành viên cụ thể trong nội các.

Đặc biệt, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đang chịu sự giám sát chặt chẽ liên quan đến cuộc chiến với Iran.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 1-11-2026