THÊM MỘT THẤT BẠI VỀ PHÁP LÝ CHO TRUMP: THẨM PHÁN LIÊN BANG ĐƯA RA QUYẾT ĐỊNH CỨNG RẮN

Artikel von Kris Isaksen/Heftig, 28. Oktober: Trong lĩnh vực tư pháp, các phán quyết của tòa án đôi khi có thể mang lại những hệ quả sâu rộng. Một số vụ việc liên quan đến cách diễn giải luật pháp, trong khi những vụ khác đề cập đến sự phân bổ quyền lực trong bộ máy chính quyền. Vấn đề trở nên đặc biệt quan trọng khi các quyết định này tác động trực tiếp đến việc bổ nhiệm cá nhân vào những vị trí then chốt, từ đó định hình lại cục diện chính trị.

Đây chính là điều đang diễn ra tại Hoa Kỳ, nơi một tranh chấp pháp lý ở California đã đặt ra những câu hỏi mới về giới hạn thẩm quyền của Bộ Tư pháp. Trọng tâm của vấn đề nằm ở một câu hỏi căn bản: chính phủ có thể đi xa đến mức nào để giữ các quan chức mà họ ưu ái tại vị?

Theo tờ *The Guardian*, tâm điểm của cuộc tranh cãi là Bill Essayli, một công tố viên được Donald Trump hậu thuẫn, gười đang bị các thẩm phán liên bang xem xét lại tư cách đảm nhiệm chức vụ.

Mặc dù trước đó đã có kết luận rằng việc bổ nhiệm ông vào vị trí Công tố viên Liên bang (U.S. Attorney) là trái luật, Essayli vẫn tiếp tục giám sát các vụ án dưới một danh xưng khác. Hiện tại, một thẩm phán liên bang lại tiếp tục đặt nghi vấn về cách sắp xếp này.

Thẩm phán giáng thêm một đòn vào chính quyền Trump

Hôm thứ Ba, một thẩm phán liên bang đã đưa ra phán quyết ngăn cản Essayli giám sát một số vụ án tại Nam California. Quyết định này tiếp nối một phán quyết trước đó cho rằng việc bổ nhiệm ông làm Công tố viên Liên bang là không tuân thủ luật pháp liên bang.

Thay vì loại bỏ hoàn toàn ông khỏi vai trò lãnh đạo, Bộ Tư pháp sau đó đã chuyển ông sang vị trí "quyền" Công tố viên Liên bang hoặc phó công tố viên có trách nhiệm giám sát.

Phán quyết mới nhất kết luận rằng cách sắp xếp này vẫn không giải quyết được vấn đề pháp lý cốt lõi.

Tuy nhiên, lệnh này hiện đang bị tạm hoãn, nghĩa là ông Essayli vẫn có thể tiếp tục công việc của mình trong khi chính quyền Trump tiến hành kháng cáo.

Essayli khẳng định rõ ý định thách thức quyết định này. Ông cho biết mình "tôn trọng nhưng không đồng tình" với phán quyết, đồng thời nhấn mạnh rằng "Tổng thống và Bộ trưởng Tư pháp hoàn toàn có quyền lựa chọn nhân sự lãnh đạo trong Bộ Tư pháp".

Vị công tố viên này còn dự đoán rằng tranh chấp cuối cùng sẽ được "Tòa án Tối cao quyết định". Trong thời gian chờ đợi, ông cho biết mình mong muốn "tiếp tục phục vụ ở vị trí hiện tại". Vụ kiện liên quan đến bầu cử gây tranh cãi

Tranh chấp về việc bổ nhiệm này nảy sinh trong bối cảnh ông Essayli đang tham gia vào một vụ kiện nhạy cảm về mặt chính trị nhắm vào tiểu bang California. Bộ Tư pháp cáo buộc tiểu bang này cho phép những người không phải là công dân đăng ký bỏ phiếu—một cáo buộc phù hợp với trọng tâm rộng lớn hơn của chính quyền hiện tại về tính toàn vẹn của bầu cử.

Sự việc cũng làm dấy lên những chỉ trích về cách hành xử công khai của ông Essayli. Trong quá trình tố tụng, ông đã công kích Thống đốc Đảng Dân chủ Gavin Newsom trên mạng xã hội, gọi ông Newsom là "vua lừa đảo".

Phát ngôn này khiến các chuyên gia pháp lý đặt câu hỏi liệu những bình luận công khai như vậy có phù hợp với một công tố viên liên bang—người đang dẫn đầu một vụ kiện chống lại chính tiểu bang mà ông Newsom đang giữ chức Thống đốc hay không.

Trước phán quyết hôm thứ Ba, thẩm phán chủ tọa vụ tranh chấp đã bày tỏ sự hoài nghi về cơ sở pháp lý cho thẩm quyền của ông Essayli trong việc tiếp tục giữ vị trí hiện tại.

Các tranh chấp có thể lên tới Tòa án Tối cao

Phán quyết mới nhất làm nổi bật một bất đồng rộng lớn hơn liên quan đến quyền bổ nhiệm của Tổng thống và các giới hạn pháp lý đối với các công tố viên liên bang.

Chính quyền ông Trump khẳng định rằng Tổng thống và Bộ trưởng Tư pháp có thẩm quyền lựa chọn các quan chức để giám sát các hoạt động trong Bộ Tư pháp. Tuy nhiên, phán quyết của tòa án cho thấy việc thay đổi chức danh không nhất thiết loại bỏ được các hạn chế pháp lý đối với những sự bổ nhiệm như vậy.

Hiện tại, ông Essayli vẫn tiếp tục giữ vị trí của mình trong khi quá trình kháng cáo diễn ra.

Kết quả cuối cùng có thể quyết định không chỉ việc liệu ông có được tiếp tục giám sát các vụ án liên bang tại California hay không, mà còn ảnh hưởng đến cách chính phủ bổ nhiệm các cá nhân vào những vị trí lãnh đạo tương tự ở những nơi khác.

Trong khi đó, cuộc chiến pháp lý về danh sách cử tri tại California vẫn tiếp diễn khi các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần.

(KI-unterstützt)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày, 29.10.2026